Ο ΟΠΕΚΕΠΕ εξέδωσε πρόσφατα μια νέα εγκύκλιο με σκοπό την απλοποίηση και βελτιστοποίηση των Οικολογικών Σχημάτων
Το Ολοκληρωμένο Σύστημα που περιγράφεται στην πρόσφατη Εγκύκλιο του ΟΠΕΚΕΠΕ, εφαρμόζεται και για τη διαχείριση και τον έλεγχο των Προγραμμάτων για το κλίμα, το περιβάλλον και την καλή διαβίωση των ζώων που αποτελούν εθνική επιλογή της χώρας μας, σε εφαρμογή του άρθρου 31 του καν. (ΕΕ) 2021/2115 για τη στήριξη δράσεων που αφορούν:
α) τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από γεωργικές πρακτικές, καθώς και διατήρηση των υφιστάμενων δεξαμενών άνθρακα και ενίσχυση της δέσμευσης του άνθρακα,
β) την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας των συστημάτων παραγωγής τροφίμων και της ποικιλότητας των ζώων και των φυτών για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις ασθένειες και την κλιματική αλλαγή,
γ) την προστασία ή βελτίωση της ποιότητας των υδάτων και μείωση της πίεσης στους υδάτινους πόρους,
δ) την πρόληψη της υποβάθμισης του εδάφους, αποκατάσταση του εδάφους, βελτίωση της γονιμότητας του εδάφους και της διαχείρισης των θρεπτικών στοιχείων και των ζώντων οργανισμών του εδάφους,
ε) την προστασία της βιοποικιλότητας και διατήρηση ή αποκατάσταση οικοτόπων ή ειδών, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης και της δημιουργίας χαρακτηριστικών τοπίου ή μη παραγωγικών εκτάσεων,
στ) τις δράσεις για τη βιώσιμη και μειωμένη χρήση φυτοφαρμάκων, ιδίως φυτοφαρμάκων που παρουσιάζουν κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή τη βιοποικιλότητα,
ζ) τις δράσεις για τη βελτίωση της διαβίωσης των ζώων και την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής.
Αναφέρονται επιγραμματικά τα οικολογικά προγράμματα:
Π1-31.1 – Χρήση ανθεκτικών και προσαρμοσμένων ειδών και ποικιλιών
α) 31.1-Α «Καλλιέργεια χειμερινών σιτηρών και ψυχανθών μικρού βιολογικού κύκλου»
β) 31.1-Β «Καλλιέργεια προσαρμοσμένων στις τοπικές συνθήκες ειδών και ποικιλιών»
γ) 31.1-Γ «Καλλιέργεια καινοτόμων ανθεκτικών καλλιεργειών»
Π1-31.2 – Επέκταση της εφαρμογής περιοχών οικολογικής εστίασης
α) 31.2-Α «Περιοχές οικολογικής εστίασης»
β) 31.2-Β «Περιοχές οικολογικής εστίασης με φυτά ξενιστές»
Π1-31.3 – Εφαρμογή βελτιωμένων πρακτικών φυτοκάλυψης, με παράλληλη ενίσχυση της βιοποικιλότητας
α) Δράση 31.3-Α «Σπορά του υπορόφου στις μόνιμες καλλιέργειες για φυτοκάλυψη (χωρίς παραγωγή) και δημιουργία ζωνών βιοποικιλότητας στα περιθώρια».
β) Δράση 31.3-Β «Σπορά του υπορόφου στις μόνιμες καλλιέργειες για φυτοκάλυψη (χωρίς παραγωγή) και δημιουργία ζωνών βιοποικιλότητας στα περιθώρια μεχρήση ξενιστών».
γ) Δράση 31.3-Γ «Σπορά του αγροτεμαχίου στις αρόσιμες εκτάσεις για φυτοκάλυψη (χωρίς παραγωγή)».
δ) Δράση 31.3-Δ «Σπορά του αγροτεμαχίου στις αρόσιμες εκτάσεις για φυτοκάλυψη (χωρίς παραγωγή)με τη χρήση ξενιστών »
Π1-31.4 – Εφαρμογές κυκλικής οικονομίας στη γεωργία
Δράση 31.4: «Συγκέντρωση και θρυμματισμός των υπολειμμάτων καλλιεργειών και των κλαδεμάτων και εφαρμογή του κομπόστ (ιδιοπαραγώμενο ή μη)»
Π1-31.5 – Βελτίωση αγροδασικών οικοσυστημάτων, πλούσιων σε στοιχεία του τοπίου
Δράση 31.5-Α «Γεωργοδασικά οικοσυστήματα» Δράση 31.5-Β «Δασολιβαδικά οικοσυστήματα»
Π1-31.6 – Ενίσχυση παραγωγών για την εφαρμογή φιλικών για το περιβάλλον πρακτικών διαχείρισης, με τη χρήση ψηφιακής εφαρμογής διαχείρισης εισροών και παρακολούθησης περιβαλλοντικών παραμέτρων
α) 31.6-Α «Χρήση της ψηφιακής εφαρμογής και σύνταξη Σχεδίου Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ)»
β) 31.6-Β «Συνέχιση εφαρμογής της μεθόδου σεξουαλικής σύγχυσης των λεπιδοπτέρων (ΚΟΜΦΟΥΖΙΟ)»
γ) 31.6-Γ «Εξαπόλυση ωφέλιμων μακρο-οργανισμών» δ) 31.6- Δ «Χρήση εντομοπαθογόνων νηματωδών»
ε) 31.6-Ε «Μηχανική ζιζανιοκτονία και κάλυψη με φυτικά υλικά εδαφοκάλυψης (mulch)»
στ) 31.6-ΣΤ «Πολλαπλά καλοκαιρινά κλαδέματα για οπωρώνες χωρίς όψιμη φρέσκια βλάστηση»
ζ) 31.6-Ζ «Χρήση ψεκαστικών ακροφυσίων μειωμένης διασποράς» η) 31.6-Η «Διαχείριση των υπολειμμάτων ψεκαστικών υγρών»
θ) 31.6-Θ «Χρήση γεωργίας ακριβείας κατά τους ψεκασμούς» ι) 31.6-Ι «Χρήση λιπασμάτων βραδείας αποδέσμευσης»
ια) 31.6-ΙΑ «Χρήση λιπασμάτων με παρεμποδιστές»
ιβ) 31.6-ΙΒ «Χρήση προϊόντων ή λιπασμάτων με βιοδιεγέρτες»
ιγ) 31.6-ΙΓ «Εφαρμογή εθελοντικών οδηγιών ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας».
Π1-31.7 – Περιβαλλοντική διαχείριση κτηνοτροφικών συστημάτων α) 31.7-Β «Μετακίνηση από υποβαθμισμένους βοσκοτόπους». β) 31.7-Δ «Κατάρτιση και εφαρμογή βελτιωμένου σιτηρεσίου».
Π1-31.8 – Διατήρηση και προστασία καλλιεργειών σε εκτάσεις με αναβαθμίδες Π1-31.9 – Διατήρηση μεθόδων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας
Π1-31.10 – Προστασία τοπίων και γεωργικών συστημάτων υψηλής περιβαλλοντικής σημασίας
Δράση 31.10 «Προστασία μνημειακών ελαιώνων»
Το αίτημα συμμετοχής σε κάθε οικολογικό πρόγραμμα γίνεται σε ειδικό πεδίο του εντύπου της δήλωσης σε επίπεδο αγροτεμαχίου. Για την εν λόγω δήλωση συμμετοχής ισχύουν τα οριζόμενα από τις σχετικές αποφάσεις για τη βασική ενίσχυση συμπεριλαμβανομένων και των προθεσμιών υποβολής της. Η δήλωση συμμετοχής του/της γεωργού συνεπάγεται ότι ο/η γεωργός αποδέχεται τα οριζόμενα στην σχετική απόφαση σχετικά με τη διαδικασία χορήγησης της ενίσχυσης, τους ισχύοντες όρους και τις προϋποθέσεις καθώς και την κοινοποίηση των στοιχείων του.
Όπου απαιτούνται παραστατικά αγοράς σπόρου ή/και άλλων ειδών δικαιολογητικά, αυτά οι γεωργοί δεσμεύονται να τα διατηρούν σε περιβαλλοντικό φάκελο σε έντυπη μορφή, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους που αφορά η αίτηση, ο οποίος θα πρέπει να είναι διαθέσιμος στις ελεγκτικές αρχές. Προαιρετικά αναρτώνται και στην ΕΑΕ 2023, εκτός από το Σχέδιο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ) για το οικολογικό πρόγραμμα 6-Α το οποίο διατηρείται μόνο στον περιβαλλοντικό φάκελο του γεωργού .
Ο περιβαλλοντικός φάκελος περιέχει το σύνολο των φορολογικών παραστατικών που έχουν εκδοθεί τόσο για την αγορά των εισροών (φυτοπροστασία, λίπανση, πολλαπλασιαστικό υλικό) όσο και για την παροχή υπηρεσιών (τεχνικού συμβούλου για τη δράση 6-Α, χρήση εξοπλισμού κ.ά), λοιπά δικαιολογητικά, όπως σύμβαση με τεχνικό σύμβουλο για τη δράση 31.6-Α, λοιπά δικαιολογητικά για την επαλήθευση της τήρησης των δεσμεύσεων, όπως κατάλογοι των προϊόντων ή του εξοπλισμού (προσπέκτους), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις επιμέρους παρεμβάσεις και δράσεις. Ειδικά για το οικολογικό πρόγραμμα 31.6, στον περιβαλλοντικό φάκελο του γεωργού φυλάσσεται, επίσης, το Σχέδιο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ).
Τα δικαιολογητικά/φορολογικά παραστατικά γίνονται αποδεκτά εφόσον έχουν εκδοθεί εντός του έτους της αίτησης για τις παρεμβάσεις Π1-31. 1, 2, 31.5, 31.6 και Π1-31.3, 31.4, 31.8, 31.10 και Π1-31.7, πλην της περίπτωσης του 31.6-Ζ : «Χρήση ψεκαστικών ακροφυσίων μειωμένης διασποράς», που είναι αποδεκτά φορολογικά παραστατικά αγοράς ακροφυσίων μειωμένης διασποράς από 15/10 έτους Ν-3 έως 15/10 έτους Ν, όπου Ν το έτος της αίτησης.
Στην περίπτωση πολυετών καλλιεργειών (π.χ. ψυχανθών, φαρμακευτικών- αρωματικών φυτών) που έχουν σπαρεί/φυτευτεί σε προηγούμενο έτος, γίνονται αποδεκτά και παραστατικά αγοράς πολλαπλασιαστικού υλικού προηγούμενων ετών εφόσον υπάρχουν. Εναλλακτικά, τεκμηριώνεται με Υπεύθυνη Δήλωση του παραγωγού που να αναφέρει το έτος σποράς/φύτευσης της καλλιέργειας ή από την ΕΑΕ της προηγούμενης χρονιάς.
Όσον αφορά τις ασυμβατότητες μεταξύ των οικολογικών προγραμμάτων, καθώς και μεταξύ των οικολογικών προγραμμάτων με γεωγροπεριβαλλοντικά μέτρα ΠΑΑ 2014- 2022 ισχύουν τα όσα ορίζονται στην υα 1606/19-6-2023 (ΦΕΚ 3778/Β’/9-6-2023), όπως τροποποιημένη ισχύει.
Πέραν των όσων αναγράφονται στο εγχειρίδιο, σε κάθε περίπτωση ισχύουν οι όροι στήριξης, οι ασυμβατότητες, οι υποχρεωτικές απαιτήσεις και οι δεσμεύσεις που αναγράφονται στις σχετικές ανά Οικολογικό πρόγραμμα Υπουργικές Αποφάσεις.
- Αναλυτικές πληροφορίες για όλα τα Οικολογικά Σχήματα ΕΔΩ.
- Στοιχεία Σύνταξης Σχεδίου Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ) στο πλαίσιο των Οικολογικών Προγραμμάτων (ecoschemes) του ΣΣ ΚΑΠ
- Υπόδειγμα Σχεδίου Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ)
