Με στόχο τη διασφάλιση δίκαιων όρων συμμετοχής των αγροτών στις ενεργειακές επενδύσεις, η ΕΘΕΑΣ, με επιστολή της προς τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καταθέτει προτάσεις για την άμεση βελτίωση του προγράμματος «Φωτοβολταϊκά στο χωράφι».
Η σημερινή εφαρμογή δημιουργεί σημαντικά εμπόδια, τα οποία περιορίζουν την αξιοποίηση των ΑΠΕ από τον πρωτογενή τομέα, παρά τη σημασία τους για τη μείωση του κόστους παραγωγής και την ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος.
Ακολουθεί η επιστολή της ΕΘΕΑΣ:
«Αξιότιμοι Κύριοι,
Η ανάπτυξη και οι επενδύσεις των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) που πραγματοποιούνται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, αυξάνονται ραγδαία και έχουν ολοένα και περισσότερη ζήτηση από τον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα ως τη μόνη μακροχρόνια επένδυση μείωσης του κόστους παραγωγής και εξασφάλισης συμπληρωματικού εισοδήματος.
Σχετικά με το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στο χωράφι» και την έναρξη υποδοχής αιτημάτων σύνδεσης αγρο-φωτοβολταϊκών σταθμών στην πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ, θα θέλαμε να σας επισημάνουμε ορισμένα σημεία που θεωρούμε ότι κωλύουν τη υγιή δραστηριοποίηση των αγροτικών παραγωγικών εκμεταλλεύσεων γύρω από τις ΑΠΕ.
1. Εγγυητική επιστολή για τους αγρότες
Η απαίτηση κατάθεσης εγγυητικής επιστολής, στο πλαίσιο υποβολής, όπως προβλέπεται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (ν.4951/2022), συνιστά σημαντικό εμπόδιο εισόδου για τους αγρότες.
Η υποχρέωση αυτή, απαιτεί πολυετή δέσμευση των κρίσιμων κεφαλαίων, αναγκαίων για τη λειτουργία αγροκτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και μάλιστα επιβάλλεται σε στάδιο όπου δεν υπάρχει ακόμη διασφαλισμένη η ένταξη στο έργο.
Δεδομένου ότι η πλειονότητα των αγροτών δε διαθέτει την αναγκαία ρευστότητα, η εν λόγω απαίτηση λειτουργεί αποτρεπτικά και αποκλείει ουσιαστικά μεγάλο μέρος των δυνητικών δικαιούχων.
2. Διασφάλιση επαρκούς επιδότησης (τουλάχιστον 50%) για την υλοποίηση των έργων
Η υλοποίηση αγροτικών φωτοβολταϊκών σταθμών απαιτεί σημαντικό αρχικό κεφάλαιο και κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί επιδότηση τουλάχιστον 50% του συνολικού κόστους επένδυσης, λόγω της διπλής ωφελιμότητας τόσο για το κόστος παραγωγής, όσο και για το περιβάλλον. Η επιδότηση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί είτε μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, είτε μέσω άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων αναπτυξιακών προγραμμάτων.
3. Ο αποκλεισμός εγκατάστασης σε γη υψηλής παραγωγικότητας και από τους αγρότες.
Μετά την καταστρατήγηση των περιορισμών για την εγκατάσταση ΑΠΕ σε γη υψηλής παραγωγικότητας από μη αγρότες και οργανώσεις τους, επιβάλλεται τώρα αποκλεισμός στους αγρότες και τις οργανώσεις τους. Όμως αυτή η απαγόρευση αγνοεί ότι οι μικρές εγκαταστάσεις ΑΠΕ δεν εμποδίζουν την άσκηση γεωργικής δραστηριότητας, π.χ. βόσκηση, ενώ η κατανάλωση ενέργειας γίνεται άμεσα δίπλα στις καλλιέργειες (γεωτρήσεις) ή τις εκτροφές (στάβλοι). Για τον λόγο αυτό και με δεδομένη την πολύ μικρή έκταση που καταλαμβάνουν οι ΑΠΕ από τους αγρότες και τις οργανώσεις τους, η απαγόρευση αυτή πρέπει να αρθεί.
4. Διάθεση ενέργειας – αύξηση τιμής και διαθέσιμης ποσότητας
Η βιωσιμότητα της εν λόγω επένδυσης εξαρτάται από την τιμή πώλησης της κιλοβατώρας, καθώς και από τον αριθμό των κιλοβατώρων που θα χορηγούνται στους αγρότες για πώληση προς το δίκτυο.
Η υφιστάμενη τιμή αποζημίωσης κινείται σε επίπεδα που δεν καλύπτουν το κόστος επένδυσης και λειτουργίας, ενώ η περιορισμένη δυνατότητα πώλησης ενέργειας μειώνει σημαντικά τα αναμενόμενα έσοδα.
Για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας των έργων, προτείνεται η αύξηση της επιτρεπόμενης ποσότητας ενέργειας προς πώληση, καθώς και η διαμόρφωση της τιμής αποζημίωσης σε επίπεδα τουλάχιστον άνω των 0,08 €/kWh.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω διευκρίνιση ή συνεργασία.
Με εκτίμηση,
Παύλος Σατολιάς
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου ΕΘ.Ε.Α.Σ.»
