Την επικείμενη έκδοση της πρόσκλησης για την Εξισωτική Αποζημίωση του 2026 προαναγγέλλει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, θέτοντας το βασικό πλαίσιο εφαρμογής της Παρέμβασης Π3-71 «Ενισχύσεις σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα» του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027. Η διαδικασία αφορά τις Δράσεις 1, 2 και 3 και οι αιτήσεις χορήγησης της αντισταθμιστικής ενίσχυσης θα συνδέονται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026.
Η παρέμβαση αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία στήριξης της γεωργικής δραστηριότητας σε περιοχές όπου οι φυσικές συνθήκες, η γεωγραφική θέση ή άλλα ειδικά χαρακτηριστικά αυξάνουν το κόστος και δυσχεραίνουν την άσκηση της γεωργίας. Στόχος είναι η αντιστάθμιση μέρους των μειονεκτημάτων που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί και η διατήρηση της γεωργικής δραστηριότητας στις συγκεκριμένες ζώνες.
Τρεις κατηγορίες περιοχών
Η Δράση 1 αφορά την αντισταθμιστική ενίσχυση στις ορεινές περιοχές. Εφαρμόζεται στο σύνολο των περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως ορεινές και περιλαμβάνονται στο ισχύον Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027.
Η Δράση 2 καλύπτει τις περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικούς περιορισμούς, αλλά δεν χαρακτηρίζονται ως ορεινές. Πρόκειται για ζώνες στις οποίες οι συνθήκες παραγωγής δημιουργούν αντικειμενικά μειονεκτήματα για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Η Δράση 3 αφορά περιοχές με ειδικά μειονεκτήματα. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται, μεταξύ άλλων, παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές, καθώς και ζώνες που αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο εγκατάλειψης γεωργικών γαιών, ο οποίος εκτιμάται ότι θα ενταθεί λόγω της σταδιακής κατάργησης της λιγνιτικής δραστηριότητας. Οι επιλέξιμες περιοχές αποτυπώνονται στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ και στους σχετικούς πίνακες της αρμόδιας Διαχειριστικής Αρχής.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν
Δικαιούχοι της παρέμβασης μπορούν να κριθούν τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Βασικό κριτήριο είναι να θεωρούνται ενεργοί γεωργοί, σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο της ΚΑΠ. Παράλληλα, θα πρέπει να ασκούν γεωργική δραστηριότητα στις επιλέξιμες περιοχές που καλύπτει η παρέμβαση.
Στην περίπτωση των φυσικών προσώπων, οι υποψήφιοι πρέπει να είναι ενήλικοι και να μην έχουν αποχωρήσει από την ενεργό απασχόληση, όπως αυτή ορίζεται στις σχετικές αποφάσεις εφαρμογής.
Πώς διαμορφώνεται η ενίσχυση
Η ενίσχυση καταβάλλεται με τη μορφή ετήσιας πληρωμής ανά εκτάριο γεωργικής γης, στην οποία ασκείται γεωργική δραστηριότητα και η οποία βρίσκεται εντός των επιλέξιμων περιοχών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κλιμάκωση της ενίσχυσης ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης. Και στις τρεις Δράσεις προβλέπεται ότι για το τμήμα της έκτασης έως και 20 εκτάρια (ha) καταβάλλεται το 100% της προβλεπόμενης ενίσχυσης.
Για το τμήμα της εκμετάλλευσης από πάνω από 20 έως και 25 ha, το ποσοστό μειώνεται στο 80%, ενώ για την έκταση από πάνω από 25 έως και 30 ha καταβάλλεται το 50% της ενίσχυσης.
Για εκτάσεις πέραν των 30 ha δεν προβλέπεται καταβολή ενίσχυσης. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και στις εκμεταλλεύσεις που ξεπερνούν τα 30 ha, επιλέξιμη για πληρωμή παραμένει μόνο η έκταση μέχρι το συγκεκριμένο όριο και με την προβλεπόμενη κλιμάκωση. Τα ακριβή ποσά ενίσχυσης ανά Δράση, όπως και η συνολική δημόσια δαπάνη για το 2026, δεν προσδιορίζονται στην ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ και αναμένεται να καθοριστούν με την επίσημη πρόσκληση της Παρέμβασης Π3-71.
Οι υποχρεώσεις των δικαιούχων
Οι παραγωγοί που θα ενταχθούν στην Εξισωτική αναλαμβάνουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η διατήρηση της έκτασης με την οποία εντάσσονται στην παρέμβαση καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους ενίσχυσης.
Παράλληλα, ανάλογα με το φυτικό και ζωικό κεφάλαιο της εκμετάλλευσης, οφείλουν να τηρούν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ενισχυμένη αιρεσιμότητα. Επιπλέον, πρέπει να αποδέχονται και να διευκολύνουν όλους τους προβλεπόμενους ελέγχους από τα αρμόδια εθνικά και κοινοτικά όργανα.
Προθεσμία έως 16 Οκτωβρίου
Κρίσιμο σημείο για τους ενδιαφερόμενους είναι η προθεσμία υποβολής. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι αιτήσεις στήριξης και πληρωμής θα μπορούν να υποβάλλονται από την ημερομηνία έναρξης της ΕΑΕ 2026 έως και τις 16 Οκτωβρίου 2026, ημερομηνία που αποτελεί και την καταληκτική προθεσμία υποβολής της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης.
Η ΕΑΕ υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της εφαρμογής myAGRO της ψηφιακής πύλης myAADE της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Διασταυρωτικοί έλεγχοι σε όλες τις αιτήσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στους διοικητικούς ελέγχους. Το σύνολο των αιτήσεων θα ελεγχθεί μηχανογραφικά, με διασταυρώσεις στοιχείων από βάσεις δεδομένων όπως το ΟΣΔΕ, η ΑΑΔΕ και ο ΕΦΚΑ.
Θα εξετάζονται, μεταξύ άλλων, το εμπρόθεσμο και η πληρότητα της αίτησης, η κάλυψη των κριτηρίων επιλεξιμότητας και ο προσδιορισμός του αιτούμενου ποσού ενίσχυσης. Μετά την ολοκλήρωση των σχετικών ελέγχων θα εκδίδεται η Απόφαση Ένταξης για όσες αιτήσεις επιλεγούν προς ενίσχυση. Αντίστοιχοι διασταυρωτικοί έλεγχοι θα προηγούνται και της πληρωμής, με στόχο να επιβεβαιώνεται η ορθότητα των δηλωθέντων στοιχείων, η τήρηση των κριτηρίων και των δεσμεύσεων, η συμμόρφωση με την αιρεσιμότητα και, τελικά, ο ακριβής προσδιορισμός του ποσού που δικαιούται κάθε παραγωγός.
Το πλήρες πλαίσιο, πάντως, θα αποσαφηνιστεί με την επίσημη Πρόσκληση της Π3-71, στην οποία θα καθοριστούν αναλυτικά η δημόσια δαπάνη, τα ποσά ανά Δράση, τα δικαιολογητικά, οι μειώσεις και οι κυρώσεις, η διαδικασία υπολογισμού της πληρωμής και όλες οι λεπτομέρειες εφαρμογής της Εξισωτικής Αποζημίωσης για το 2026.
