Ανταποκρινόμενη στη δέσμευση που ανέλαβε κατά την υπουργική σύνοδο της 7ης Ιανουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την αναστολή, για ένα έτος, των δασμών του μάλλον ευνοούμενου κράτους (ΜΕΚ) στις εισαγωγές διαφόρων βασικών αζωτούχων λιπασμάτων και εισροών για την παραγωγή τους (αμμωνία, ουρία).
Η αναστολή των δασμών θα εφαρμοστεί για όλες τις χώρες, εκτός από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων άνευ δασμών. Το μέτρο θα ενισχύσει τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ, μειώνοντας το κόστος για τους γεωργούς και τη βιομηχανία λιπασμάτων με την εξοικονόμηση περίπου 60 εκατ. ευρώ σε εισαγωγικούς δασμούς.
Θα διευκολύνει επίσης τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία και θα στηρίξει τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού, όπου εξακολουθούν να απαιτούνται εισαγωγές για τον γεωργικό τομέα και τη βιομηχανία λιπασμάτων της ΕΕ. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και κυριαρχίας της ΕΕ σε έναν ολοένα και πιο ασταθή και αβέβαιο κόσμο.
Με την κατάργηση των δασμών ΜΕΚ και με το άνοιγμα νέων ευκαιριών μέσω εμπορικών συμφωνιών, κύριος στόχος της Επιτροπής είναι να στηρίξει τους ανταγωνιστικούς τομείς γεωργικών προϊόντων διατροφής και λιπασμάτων της ΕΕ, αναζητώντας παράλληλα νέους και αξιόπιστους προμηθευτές. Το προτεινόμενο μέτρο προσαρμόζεται προσεκτικά στις ανάγκες της αγοράς της ΕΕ, μέσω της θέσπισης ενός συστήματος ποσοστώσεων. Οι εισαγωγές πέραν αυτών των ποσοστώσεων θα υπόκεινται στους συνήθεις δασμούς ΜΕΚ.
Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιεί τη δέσμευση της Επιτροπής να αντιμετωπίσει το αυξανόμενο κόστος που αντιμετωπίζουν οι γεωργοί της ΕΕ και αποτελεί σημαντική συνιστώσα του έργου της Επιτροπής για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους των λιπασμάτων για τους γεωργούς της ΕΕ. Ευθυγραμμίζεται επίσης με τις ευρύτερες προσπάθειες για τη διασφάλιση της επισιτιστικής κυριαρχίας και της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ σε ένα αβέβαιο παγκόσμιο τοπίο. Τον Δεκέμβριο του 2025 η Επιτροπή ανέλαβε ήδη δράση σε επίπεδο ΕΕ με επίκεντρο τα λιπάσματα.
Θεσπίστηκε εξαίρεση από τους τυποποιημένους κανόνες υπολογισμού, προκειμένου να μειωθεί ο αντίκτυπος του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ) στα λιπάσματα, καθιστώντας τα το μόνο βασικό προϊόν που επωφελείται από την εξαίρεση αυτή (χρήση προσαύξησης 1% αντί 10% με σταδιακή αύξηση σε 30% για όλους τους άλλους τομείς). Στο πλαίσιο της εφαρμογής του ΜΣΠΑ, η Επιτροπή εξακολουθεί να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την αγορά.
