Το απόγευμα της Τετάρτης 6 Μαΐου 2026 πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής ευρεία σύσκεψη, με πρωτοβουλία της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου, με κεντρικό αίτημα την άμεση αναστολή των μαζικών σφαγών ζώων που εφαρμόζονται ως βασικό μέτρο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού.
Η συμμετοχή παραγωγών, κτηνοτρόφων και εκπροσώπων φορέων ανέδειξε το κλίμα έντονης αγωνίας και οργής που επικρατεί στον πρωτογενή τομέα του νησιού. Ιδιαίτερα φορτισμένες ήταν οι παρεμβάσεις κτηνοτρόφων που έχουν ήδη υποστεί ανυπολόγιστες απώλειες, βλέποντας τα κοπάδια τους να αφανίζονται χωρίς σαφές σχέδιο αποκατάστασης και ουσιαστικής στήριξης από την Πολιτεία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έχουν ήδη θανατωθεί σχεδόν 20.000 αιγοπρόβατα, ενώ αναμένεται να οδηγηθούν σε σφαγή ακόμη 20.000 ζώα. Παράλληλα, διατυπώθηκαν σοβαρές καταγγελίες για τις συνθήκες υγειονομικής διαχείρισης και ταφής των ζώων, με συμμετέχοντες να υποστηρίζουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν τηρούνται τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας, γεγονός που προκαλεί εύλογη ανησυχία για τις περιβαλλοντικές και δημόσιες υγειονομικές επιπτώσεις.
Ο κτηνοτροφικός κλάδος της Λέσβου βρίσκεται ήδη σε οριακή κατάσταση τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας των συνεχών ζωονόσων, της εκτίναξης του κόστους παραγωγής και της διαρκούς πίεσης που ασκούν οι αυξημένες τιμές σε ζωοτροφές, ενέργεια και αγροτικά εφόδια. Την ίδια στιγμή, οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις, στις ενισχύσεις και στις κρίσιμες κυβερνητικές αποφάσεις έχουν εντείνει το αίσθημα εγκατάλειψης και ανασφάλειας στον αγροτικό κόσμο.
Μέσα σε αυτό το ήδη ασφυκτικό περιβάλλον, η εφαρμογή μέτρων, χωρίς διαφοροποίηση ανά περιοχή, οδηγεί πλέον πολλές εκμεταλλεύσεις σε οικονομική κατάρρευση, απειλώντας ευθέως τη βιωσιμότητα της τοπικής κτηνοτροφίας.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν, καταθέτοντας τις θέσεις και τις προτάσεις της ΕΘΕΑΣ, ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ κ. Παύλος Σατολιάς, ο κ. Εμμανουήλ Κωνσταντιδέλλης, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΘΕΑΣ και Διευθυντής του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Μεσοτόπου Λέσβου και ο γενικός διευθυντής της ΕΘΕΑΣ κ. Μόσχος Κορασίδης.
Από την πλευρά της ΕΘΕΑΣ, αλλά και των υπόλοιπων παρευρισκομένων, επισημάνθηκε με έμφαση ότι ο μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενος μηχανισμός αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού — ο οποίος βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις εκτεταμένες σφαγές — συνιστά ουσιαστικά «καταδίκη» για τον κτηνοτροφικό τομέα της Λέσβου, καθώς:
- δεν είναι επιχειρησιακά εφαρμόσιμος σε συνθήκες ευρείας διασποράς της νόσου,
- προϋποθέτει άμεση και καθολική ανίχνευση κρουσμάτων, κάτι που στην πράξη δεν διασφαλίζεται,
- προκαλεί τεράστιο δημοσιονομικό κόστος,
- δημιουργεί σοβαρούς περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς κινδύνους,
- δεν αποκλείει τον κίνδυνο επαναμόλυνσης,
- οδηγεί σε ανεπανόρθωτη απώλεια πολύτιμου ζωικού και γενετικού κεφαλαίου.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη προστασίας της τοπικής φυλής προβάτου Λέσβου, η οποία αποτελεί μοναδικό γενετικό και παραγωγικό πόρο για το νησί, με τεκμηριωμένες ιδιότητες και καθοριστική συμβολή σε προγράμματα γενετικής βελτίωσης. Όπως τονίστηκε, η απώλεια αυτού του ζωικού κεφαλαίου δεν θα έχει μόνο οικονομικές συνέπειες, αλλά και μακροχρόνιες επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στην αγροτική ταυτότητα της Λέσβου.
Στο πλαίσιο αυτό προτάθηκε η υιοθέτηση μιας συνδυαστικής και προσαρμοσμένης στις τοπικές συνθήκες στρατηγικής διαχείρισης της κρίσης, με βασικό άξονα τον εμβολιασμό κατά ζώνες μέσω της χρήσης εμβολίων τύπου DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals), τα οποία επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ εμβολιασμένων και φυσικά μολυσμένων ζώων.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η ανάγκη εφαρμογής στοχευμένου εμβολιασμού αντί της αδιάκριτης και καθολικής σφαγής, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις προστασίας ζωικού κεφαλαίου υψηλής γενετικής αξίας, όπως η τοπική φυλή προβάτου της Λέσβου.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση, όπως επισημάνθηκε, ενισχύεται και από το πρόσφατο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 30ής Απριλίου 2026 για το βιώσιμο μέλλον της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας, στο οποίο γίνεται σαφής αναφορά στην ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών πρόληψης, έγκαιρης ανίχνευσης και ανάπτυξης σύγχρονων εμβολιαστικών εργαλείων για την αντιμετώπιση ζωονόσων.
Ταυτόχρονα, οι συμμετέχοντες ζήτησαν άμεση οικονομική στήριξη των πληγέντων κτηνοτρόφων, κάλυψη της απώλειας εισοδήματος, ενίσχυση με ζωοτροφές και ουσιαστικά μέτρα προστασίας της αγοράς, προκειμένου να αποτραπούν νέες στρεβλώσεις που θα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον πρωτογενή τομέα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στην ανάγκη σχεδιασμού ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων και στοχευμένων παρεμβάσεων για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, όπου αυτό καταστεί αναγκαίο, ώστε να μην οδηγηθεί οριστικά σε μαρασμό η κτηνοτροφική δραστηριότητα του νησιού.
Στο τέλος της σύσκεψης αποφασίστηκε η πραγματοποίηση παλλεσβιακής κινητοποίησης τη Δευτέρα στις 12:00 το μεσημέρι στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου, με τους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα να απευθύνουν κάλεσμα μαζικής συμμετοχής προς το σύνολο της τοπικής κοινωνίας, τονίζοντας ότι «η επιβίωση της κτηνοτροφίας στη Λέσβο αφορά ολόκληρο το νησί».
