Σε τροχιά ταχείας έγκρισης μπαίνει η ευρωπαϊκή παρέμβαση για τη στήριξη των γεωργών που πλήττονται από την απότομη αύξηση των τιμών των λιπασμάτων, μετά τη συμφωνία των κρατών μελών επί της θέσης του Συμβουλίου της ΕΕ. Η πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στις αναταράξεις που προκάλεσε η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία επηρέασε τις αγορές ενέργειας και γεωργικών εισροών, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος παραγωγής σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με τη συμφωνία αυτή, η Προεδρία του Συμβουλίου μπορεί πλέον να προχωρήσει σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο την επιβεβαίωση ταχείας συμφωνίας σε πρώτη ανάγνωση. Ο επείγων χαρακτήρας του φακέλου αναγνωρίζεται και από τα δύο θεσμικά όργανα, καθώς η πίεση στους παραγωγούς παραμένει έντονη και συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων αλλά και με την επισιτιστική ασφάλεια.
Ο προτεινόμενος κανονισμός προβλέπει μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη μέλη, ώστε να μπορούν να παρέχουν προσωρινή και στοχευμένη χρηματοδοτική στήριξη στους γεωργούς που πλήττονται περισσότερο από την αύξηση των τιμών των λιπασμάτων. Πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν δημιουργεί νέο χρηματοδοτικό εργαλείο, αλλά αξιοποιεί τους υφιστάμενους προϋπολογισμούς της ΚΑΠ, δίνοντας τη δυνατότητα άμεσης αντίδρασης στις εθνικές διοικήσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για πληρωμή προκαταβολών της ΚΑΠ νωρίτερα και σε υψηλότερο ποσοστό το 2026. Το μέτρο αποσκοπεί στην ενίσχυση της ρευστότητας των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, οι οποίες καλούνται να καλύψουν αυξημένες ανάγκες σε μια περίοδο έντονων διακυμάνσεων στις τιμές των εισροών. Παράλληλα, παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία για την προσαρμογή των κονδυλίων άμεσων ενισχύσεων το 2027, ανάλογα με τις εθνικές συνθήκες και προτεραιότητες.
Η υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μαρία Παναγιώτου, υπογράμμισε ότι το Συμβούλιο κινήθηκε γρήγορα για να βοηθήσει τους αγρότες που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος λιπασμάτων, σημειώνοντας ότι στόχος είναι η στήριξη να δοθεί χωρίς καθυστέρηση.
Τα λιπάσματα αποτελούν βασικό παράγοντα της γεωργικής παραγωγής και, για πολλές εκμεταλλεύσεις, ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία κόστους. Η αύξηση των τιμών τους, σε συνδυασμό με την άνοδο του ενεργειακού κόστους, περιορίζει τα περιθώρια κέρδους, επιβαρύνει τη ρευστότητα και δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς τον προγραμματισμό της παραγωγής.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση στις 12 Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο ευρύτερης δέσμης μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις αγορές γεωργικών εισροών. Η πρόταση τροποποιεί τον κανονισμό για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ και τον οριζόντιο κανονισμό, προκειμένου να δοθούν πρόσθετα εργαλεία στα κράτη μέλη.
Εφόσον εγκριθεί, ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ μία ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιτρέποντας την άμεση ενεργοποίηση των μέτρων στήριξης. Για τους αγρότες, το κρίσιμο πλέον είναι η ταχύτητα εφαρμογής και η στοχευμένη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που ανοίγει η νέα ρύθμιση.
