Η γεωργία πρέπει να υπερβεί την έμφαση στην παραγωγή επαρκών ποσοτήτων τροφίμων και να δώσει μεγαλύτερο βάρος στην παροχή ποικίλων και θρεπτικών προϊόντων που απαιτούνται για μια υγιεινή διατροφή, τόνισε ο Γενικός Διευθυντής του FAO, QU Dongyu, στο Διεθνές Συνέδριο Κηπευτικών 2026 στο Κιότο.
Όπως επισήμανε, η επιτυχία της γεωργίας δεν μπορεί πλέον να μετριέται μόνο από το ύψος της παραγωγής, αλλά και από το κατά πόσο τα τρόφιμα είναι διαθέσιμα, προσβάσιμα και οικονομικά προσιτά για όλους. Την περίοδο 2010–2024, η παραγωγή φρούτων και λαχανικών αυξήθηκε ταχύτερα από εκείνη των δημητριακών, ενώ η κηπευτική αντιπροσωπεύει πλέον σχεδόν το 1/4 της παγκόσμιας αξίας της γεωργικής παραγωγής, περίπου 1,4 τρισ. δολάρια. Οι εξαγωγές έφθασαν το 2024 τους 175 εκατ. τόνους, συνολικής αξίας 240 δισ. δολαρίων.
Ωστόσο, η οικονομική ανάπτυξη του κλάδου δεν έχει μεταφραστεί σε πιο υγιεινή διατροφή. Το 2023, μόλις περίπου οι μισές χώρες παρήγαγαν επαρκείς ποσότητες φρούτων και λαχανικών, ώστε να καλύπτουν τη σύσταση FAO/ΠΟΥ για κατανάλωση 400 γραμμαρίων ανά άτομο ημερησίως. Η παγκόσμια μέση κατανάλωση παραμένει χαμηλότερη, στα 80 γραμμάρια φρούτων και 190 γραμμάρια λαχανικών ημερησίως.
Παράλληλα, οι τιμές παραγωγού αυξήθηκαν μεταξύ 2016 και 2025 στο 89% των χωρών για τα φρούτα και στο 93% για τα λαχανικά, επιβαρύνοντας περαιτέρω την οικονομική τους προσιτότητα.
Ο QU Dongyu ανέδειξε ως βασικές προκλήσεις την παραγωγικότητα, τη διαθεσιμότητα και το κόστος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για επενδύσεις σε βελτιωμένο πολλαπλασιαστικό υλικό, υγιή εδάφη, αποδοτική άρδευση, μηχανοποίηση, ψηφιακές τεχνολογίες και καλύτερη σύνδεση των παραγωγών με τις αγορές.
«Η μελλοντική ανάπτυξη θα πρέπει ολοένα και περισσότερο να βασίζεται στην παραγωγή περισσότερων προϊόντων με λιγότερους πόρους», σημείωσε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην ανάγκη η καινοτομία να φτάσει στον ίδιο τον αγρότη. Τεχνητή νοημοσύνη, γονιδιακή επεξεργασία και ψηφιακά εργαλεία μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και να περιορίσουν τις μετασυλλεκτικές απώλειες, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι προσβάσιμα και οικονομικά προσιτά, ιδιαίτερα για τους μικρούς παραγωγούς.
Οι εκμεταλλεύσεις έως 20 εκταρίων παράγουν περισσότερο από το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής φρούτων και λαχανικών, ποσοστό που ξεπερνά το 80% στην Ασία και την υποσαχάρια Αφρική. Ο FAO επισημαίνει επίσης ότι η μετάβαση πρέπει να συνδυάζει την καινοτομία με την παραδοσιακή γνώση και τη μείωση της σπατάλης τροφίμων.
Η νέα έκθεση του Οργανισμού, «Unlocking the Full Potential of Fruits and Vegetables Globally», που αναμένεται το 2027, θα εξετάσει τις παγκόσμιες τάσεις στην παραγωγή, το εμπόριο και την κατανάλωση, με τα πρώτα ευρήματα να καταδεικνύουν την ανάγκη για άμεση δράση.
