Ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση για αλιείς και παραγωγούς υδατοκαλλιέργειας επιδιώκει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας που παρουσίασε στις 21 Σεπτεμβρίου. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στον περιορισμό της γραφειοκρατίας, στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των παράκτιων κοινοτήτων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο εκσυγχρονισμός των αλιευτικών σκαφών. Προτείνονται πιο ευέλικτοι κανόνες για την αντικατάσταση και αναβάθμιση κινητήρων, απλούστερες εγκρίσεις και σαφέστερος υπολογισμός της μείωσης των εκπομπών. Παράλληλα, η ανανέωση των γενεών επιδιώκεται μέσω υψηλότερων ποσοστών ενίσχυσης για νέους αλιείς και περιορισμού των εμποδίων στη μεταβίβαση επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο νέοι μηχανισμοί χρηματοδότησης. Ο πρώτος αφορά την προσωρινή παύση δραστηριότητας, για την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών συνεπειών όταν οι αλιευτικές δυνατότητες που κατανέμονται στον δικαιούχο μειώνονται κατά τουλάχιστον 40%. Ο δεύτερος στοχεύει στη βιωσιμότητα της παράκτιας αλιείας μικρής κλίμακας και στη διαφοροποίηση των εισοδημάτων των αλιέων.
Σημαντική είναι και η προτεινόμενη αύξηση, από 15% σε 30%, του ανώτατου μεριδίου της χρηματοδότησης κάθε κράτους μέλους που μπορεί να κατευθύνεται σε μέτρα για τον στόλο και την οριστική παύση δραστηριότητας. Για την προσωρινή παύση προτείνεται κατάργηση του σχετικού δημοσιονομικού ορίου. Πρόκειται για μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανομή των διαθέσιμων πόρων.
Η πρόταση προβλέπει επίσης στήριξη πιλοτικών και ερευνητικών έργων, καθώς και επενδύσεων σε λιμένες και υποδομές που υπηρετούν την ενεργειακή μετάβαση. Τα κράτη μέλη διατηρούν καθοριστικό ρόλο, καθώς η χρηματοδότηση διοχετεύεται κυρίως μέσω εθνικών προγραμμάτων, προσαρμοσμένων στις συνθήκες των παράκτιων και εσωτερικών υδάτων τους. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι διοικητικές απαιτήσεις προς τους δικαιούχους πρέπει να παραμένουν περιορισμένες και αναλογικές.
Στο περιβαλλοντικό σκέλος, ενθαρρύνεται η στήριξη προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών και περιοχών περιορισμένης αλιείας. Παράλληλα, προβλέπεται αποκλεισμός από τις ενισχύσεις για φορείς και σκάφη που εμπλέκονται σε παράνομη, αδήλωτη και ανεξέλεγκτη αλιεία, σύμφωνα με τη συμφωνία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Οι αλλαγές προέκυψαν από την ενδιάμεση αξιολόγηση του Ταμείου και τις διαβουλεύσεις με κράτη μέλη και ενδιαφερόμενους φορείς. Δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ: η πρόταση θα εξεταστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.
