Ένα νέο ερευνητικό βήμα, με άμεσο ενδιαφέρον για την ελληνική ελαιοκομία, βρίσκεται σε εξέλιξη μέσα από το έργο OliveShield, που αφορά την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου, ευφυούς συστήματος για την πρόγνωση, την έγκαιρη διάγνωση και τη διαχείριση δύο από τις σοβαρότερες ασθένειες της ελιάς: του γλοιοσπορίου και της αλτερναρίωσης. Στο έργο συμμετέχει ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ένωση Αγρινίου, με τη συμμετοχή, ως υπεργολάβου, του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το OliveShield, με ορίζοντα υλοποίησης την περίοδο 2026 – 2028, εντάσσεται στη δράση «Ερευνώ – Καινοτομώ», στο πλαίσιο της Παρέμβασης Ι «Έρευνα και Ανάπτυξη από Επιχειρήσεις», με κωδικό πράξης ερευνητικού έργου ΕΚΠΑΡ01-0066366. Η φιλοσοφία του έργου κινείται στον πυρήνα των σύγχρονων αναγκών της αγροτικής παραγωγής: λιγότερες άσκοπες επεμβάσεις, καλύτερη προστασία του φυτικού κεφαλαίου, μείωση του κόστους και παραγωγή ποιοτικότερων προϊόντων.
Το γλοιοσπόριο και η αλτερναρίωση αποτελούν τα τελευταία χρόνια σοβαρή απειλή για τους ελαιώνες, προκαλώντας απώλειες στην παραγωγή, υποβάθμιση της ποιότητας τόσο στις επιτραπέζιες ελιές όσο και στο ελαιόλαδο, αλλά και αύξηση των δαπανών φυτοπροστασίας. Ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική αστάθεια επηρεάζει όλο και περισσότερο την καλλιέργεια, η ανάγκη για εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.
Στο πλαίσιο του OliveShield θα αξιολογηθεί ένα σύστημα υποστήριξης λήψης αποφάσεων για την ελαιοκαλλιέργεια, το οποίο θα αξιοποιεί μετεωρολογικά, περιβαλλοντικά και επιδημιολογικά δεδομένα από πιλοτικούς ελαιώνες. Με βάση αυτά τα στοιχεία, το σύστημα θα μπορεί να εκτιμά τον κίνδυνο εμφάνισης και εξάπλωσης των ασθενειών και να παρέχει τεκμηριωμένες πληροφορίες για τον κατάλληλο χρόνο εφαρμογής καλλιεργητικών και φυτοπροστατευτικών παρεμβάσεων.
Η καινοτομία του έργου, πέρα από την ψηφιακή παρακολούθηση, έγκειται στη μελέτη της γενετικής παραλλακτικότητας καθώς και της αξιολόγησης βιολογικών και χημικών σκευασμάτων χαμηλής τοξικότητας, επαγωγέων ανθεκτικότητας των φυτών και ωφέλιμων μικροοργανισμών. Με τον τρόπο αυτό, το έργο επιχειρεί να συνδέσει την εργαστηριακή έρευνα με την εφαρμογή στο χωράφι, δημιουργώντας ένα πρακτικό μοντέλο ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αξιολόγηση ελληνικών ποικιλιών ελιάς ως προς την ανθεκτικότητά τους απέναντι στο γλοιοσπόριο και την αλτερναρίωση. Η γνώση αυτή μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για την επιλογή κατάλληλου φυτικού υλικού, αλλά και για τον σχεδιασμό μακροπρόθεσμων στρατηγικών βιώσιμης ελαιοκαλλιέργειας.
Τα πακέτα εργασίας του προγράμματος καλύπτουν ευρύ φάσμα δράσεων: από την καταγραφή φυτοπαθολογικών και εντομολογικών προβλημάτων, έως τη μελέτη της θρεπτικής κατάστασης των δέντρων, τη διαχείριση λίπανσης και άρδευσης, την αξιοποίηση βιοδιεγερτών και αγροοικολογικών πρακτικών, καθώς και τη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος πρόγνωσης και διαχείρισης των ασθενειών.
Για την Ένωση Αγρινίου, η συμμετοχή στο OliveShield επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως φορέα που επενδύει στη γνώση, την καινοτομία και την πρακτική υποστήριξη των παραγωγών. Το έργο φιλοδοξεί να συμβάλει όχι μόνο στην προστασία των ελαιώνων, αλλά και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής ελαιοκομίας, στη βελτίωση της ποιότητας και ασφάλειας των προϊόντων και στη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο αγροδιατροφικό μοντέλο.
