Οι ευρωπαϊκές οργανώσεις του κλάδου των επιτραπέζιων ελιών — ASEMESA (Ισπανία), ASSOM (Ιταλία) και ΠΕΜΕΤΕ (Ελλάδα) — εκφράζουν τη βαθιά τους ανησυχία στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο κλάδος στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur.
Η συμφωνία συνιστά άμεση απειλή για την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και τη βιωσιμότητα ενός στρατηγικής σημασίας κλάδου για πολλές αγροτικές περιοχές σε όλη την Ευρώπη.
Ιδιαίτερα σοβαρό είναι το γεγονός ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ευρωπαϊκός κλάδος των επιτραπέζιων ελιών εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια και δασμούς σε αγορές τρίτων χωρών, η ΕΕ αποδέχθηκε μια συμφωνία που δημιουργεί σαφώς ανισόρροπο ανταγωνιστικό πλαίσιο εις βάρος των Ευρωπαίων παραγωγών και μεταποιητών.
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση των δασμών στις επιτραπέζιες ελιές που προέρχονται από τις χώρες της Mercosur εντός περιόδου επτά ετών, ξεκινώντας από το σημερινό επίπεδο δασμών του 12,8%. Η προνομιακή αυτή πρόσβαση θα επιτρέψει τη σταδιακή είσοδο επιτραπέζιων ελιών στην αγορά της ΕΕ υπό όρους ευνοϊκότερους από εκείνους που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή παραγωγή. Ταυτόχρονα, οι αγορές της Mercosur παραμένουν ουσιαστικά κλειστές για τις ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές, οι οποίες συνεχίζουν να επιβαρύνονται με δασμούς περίπου 12,6%, εμποδίζοντας τον δίκαιο και αμοιβαίο ανταγωνισμό.
Η ασυμμετρία αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική σε στρατηγικές αγορές όπως η Βραζιλία, μία από τις μεγαλύτερες καταναλώτριες επιτραπέζιων ελιών παγκοσμίως, όπου οι ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένες, την ώρα που άλλοι διεθνείς ανταγωνιστές επωφελούνται από προνομιακές εμπορικές συμφωνίες.
Συνεπώς, η συμφωνία έχει διπλά αρνητικό αντίκτυπο:
- περιορίζει ουσιαστικά τις εξαγωγικές δυνατότητες των ευρωπαϊκών επιτραπέζιων ελιών σε βασικές αγορές και
- αυξάνει την ανταγωνιστική πίεση εντός της ευρωπαϊκής αγοράς, μέσω της προνομιακής εισόδου προϊόντων από τρίτες χώρες.
Η ASEMESA, η ASSOM και η ΠΕΜΕΤΕ προειδοποιούν ότι αυτή η κατάσταση θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας, τις θέσεις εργασίας, την κερδοφορία των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και την οικονομική και κοινωνική συνοχή μεγάλων αγροτικών περιοχών της ΕΕ ενός κλάδου που έχει διαχρονικά αποδείξει τη διεθνή του ηγετική θέση, την ισχυρή εξαγωγική δυναμική και την υψηλή συμμόρφωσή του με τα ευρωπαϊκά κοινωνικά, περιβαλλοντικά πρότυπα και πρότυπα ασφάλειας τροφίμων.
Οι τρεις οργανώσεις που εκπροσωπούν τον ευρωπαϊκό κλάδο των επιτραπέζιων ελιών βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο τελικό στάδιο σύστασης μιας νέας Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας για τον κλάδο, με στόχο την ενίσχυση του διαλόγου με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και την υπεράσπιση των κοινών συμφερόντων με συντονισμένο τρόπο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η ASEMESA, η ASSOM και η ΠΕΜΕΤΕ καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη να επανεξετάσουν άμεσα τη μεταχείριση των επιτραπέζιων ελιών στη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, προκειμένου να διορθωθούν οι υφιστάμενες ανισορροπίες και να αποφευχθούν περαιτέρω ζημίες σε έναν τομέα στρατηγικής σημασίας για την ευρωπαϊκή οικονομία, την απασχόληση και τις αγροτικές περιοχές.
