Χρήσιμες οδηγίες προς τους ελαιοπαραγωγούς εξέδωσε το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου.
ΚΑΡΚΙΝΩΣΗ
Είναι πολύ διαδεδομένη ασθένεια της ελιάς με χαρακτηριστικό σύμπτωμα το σχηματισμό όγκων (καρκινώματα) σε κλαδιά, μεγαλύτερους κλάδους ή στον κορμό που δημιουργούν ξηράνσεις, εξασθένιση των δέντρων και μείωση της παραγωγής. Οφείλεται σε βακτήριο που επιβιώνει στους όγκους, διασπείρεται με το νερό σε άλλα μέρη του δέντρου ή σε γειτονικά δέντρα και μολύνει μόνο μέσω πρόσφατων πληγών.
Σοβαρές μολύνσεις συμβαίνουν σε περιπτώσεις δημιουργίας πληγών όπως μετά από παγετό, χαλάζι, δυνατό άνεμο ή κλάδεμα, ιδιαίτερα όταν ακολουθεί βροχερός καιρός.
- Τα νεαρά δέντρα είναι ευπαθή, προσβάλλονται έντονα και παρουσιάζουν γρήγορη εξασθένηση, ξηράνσεις και καχεξία.
Η ποικιλία Κορωνέικη (ψιλολιά) είναι ιδιαίτερα ευπαθής.
Συνιστάται εφαρμογή προληπτικών καλλιεργητικών μέτρων για τον περιορισμό νέων μολύνσεων και μετάδοσης της ασθένειας.
→ Επιλέγετε υγιή δενδρύλλια στην εγκατάσταση νέου ελαιώνα.
→ Αποφεύγετε το κλάδεμα με υγρό ή με βροχερό καιρό. Απολυμαίνετε τα εργαλεία κλαδέματος σε υδατικό διάλυμα οινοπνεύματος ή χλωρίνης 5%. Μεγάλες τομές να καλύπτονται με πυκνό βορδιγάλειο πολτό ( διάλυμα μέχρι 6%) ή κατάλληλη πάστα.
→ Δέντρα προσβεβλημένα να παραμένουν ακλάδευτα μέχρι την έναρξη της νέας βλάστησης και να κλαδεύονται τελευταία στον ελαιώνα.
→ Προσβεβλημένα με όγκους κλαδιά ή κλάδοι να αφαιρούνται με ξηρό καιρό και να καίγονται. Όγκοι που βρίσκονται στον κορμό ή σε βραχίονες αφαιρούνται με κοφτερό μαχαίρι και γίνεται άμεσα επάλειψη της τομής. Οι εργασίες αυτές είναι προτιμότερο να γίνονται το καλοκαίρι.
→ Συστήνεται προληπτικός ψεκασμός με χαλκούχο σκεύασμα αμέσως μετά το κλάδεμα, ανοιξιάτικο παγετό ή χαλαζόπτωση, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη υγρασία.
ΚΑΠΝΙΑ & ΛΕΙΧΗΝΕΣ
Η καπνιά καλύπτει τα κλαδιά, τους βλαστούς και τα φύλλα σχηματίζοντας ένα μαύρο λεπτό στρώμα. Πρόκειται για μύκητα που αναπτύσσεται πάνω στα μελιτώδη εκκρίματα κοκκοειδών εντόμων.
Οι λειχήνες είναι στρώμα κιτρινοπράσινου χρώματος που καλύπτει κυρίως κορμούς και βραχίονες, συχνά και κλαδιά. Καπνιά και λειχήνες παρατηρούνται σε ελαιώνες υγρών περιοχών και σε δέντρα με πυκνή βλάστηση.
→ Με το κλάδεμα και την απομάκρυνση της ασθενούς βλάστησης επιτυγχάνεται ο καλός αερισμός στη κόμη των δέντρων περιορίζοντας την εξάπλωση των παθογόνων μυκήτων.
→ Η έγκαιρη καταπολέμηση των κοκκοειδών την κατάλληλη εποχή περιορίζει την ανάπτυξη της καπνιάς.
→ Κατά τη βροχερή περίοδο ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα δρουν προστατευτικά για την καπνιά και συμβάλλουν στην αποκόλληση των λειχήνων.
ΞΥΛΟΦΑΓΑ ΕΝΤΟΜΑ
Οι σκολύτες, φλοιοφάγος και φλοιοτρίβης είναι μικροσκοπικά σκαθάρια (2 – 4 χλστ.) που προσβάλουν κατά κανόνα εξασθενημένους κλάδους. Οι προνύμφες και τα ακμαία σχηματίζουν πολλαπλές στοές μεταξύ φλοιού και ξύλου και προκαλούν ξήρανση των λεπτών κλαδιών ή των κλάδων μεγαλύτερης διαμέτρου ανάλογα με την ένταση της προσβολής.
Οι μεγαλύτεροι κλάδοι ξηραίνονται σταδιακά, έχουν καχεκτική βλάστηση και μειωμένη καρποφορία. Χαρακτηριστικό της προσβολής είναι η εμφάνιση πολλών μικρών στρογγυλών οπών πάνω στο φλοιό. Αυτή την εποχή οι σκολύτες διαχειμάζουν μέσα στα ξηρά κλαδιά. Αυξημένες προσβολές παρατηρούνται λόγω της παραμονής για μεγάλο χρονικό διάστημα μέσα στους ελαιώνες αυτών των εξασθενημένων και μη παραγωγικών κλάδων ή δέντρων.
Η αντιμετώπιση βασίζεται σε καλλιεργητικούς χειρισμούς και είναι αποτελεσματική όταν εφαρμόζεται σε σχετικά μεγάλη έκταση.
→ Προσβεβλημένοι ξηροί ή ημίξηροι κλάδοι πρέπει να αφαιρούνται και να καίγονται το αργότερο μέχρι τέλη Μαρτίου. Τα υπολείμματα του κλαδέματος να απομακρύνονται άμεσα από τους ελαιώνες.
→ Ενίσχυση της ζωηρότητας των ελαιοδέντρων με κατάλληλο κλάδεμα, ισορροπημένη άρδευση και λίπανση.
→ Προσβεβλημένα κλαδιά που μεταφέρονται και αποθηκεύονται ως καύσιμο υλικό γίνονται εστίες μόλυνσης και διασπείρουν τα έντομα.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΖΙΖΑΝΙΩΝ
Μην καταστρέφετε την ξινήθρα (Oxalis sp). Δεν είναι επιζήμιο ζιζάνιο, περιορίζει την εμφάνιση άλλων ανταγωνιστικών ζιζανίων και δεν ανταγωνίζεται δενδρώδεις καλλιέργειες.
Αποφύγετε την καταστροφή των ζιζανίων μέχρι την έναρξη της άνθησης των ελαιοδέντρων, ιδιαίτερα στις περιοχές που ενδημεί η καλόκορη. Η διατήρηση των αυτοφυών ξενιστών του εντόμου μέσα στον ελαιώνα καθυστερεί τη μετακίνηση του εντόμου προς τις ανθοταξίες της ελιάς. Στους ελαιώνες, η μηχανική κατεργασία του εδάφους να μην ξεπερνά σε βάθος τα 25 εκ. για να αποφεύγονται οι τραυματισμοί των ριζών. Στα επικλινή εδάφη υπάρχει κίνδυνος διάβρωσης, γι’ αυτό πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο η εδαφική κατεργασία.
