Ισχυρότερη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στον σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ, πιο δίκαιη εισοδηματική στήριξη για τους γεωργούς και ουσιαστικά μέτρα για την ανανέωση των γενεών ζητά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, η οποία ενέκρινε ομόφωνα, κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 1ης Ιουλίου, τη θέση της για την Κοινή Αγροτική Πολιτική της περιόδου 2028-2034.
Στο επίκεντρο της γνωμοδότησης βρίσκεται η ανάγκη η νέα ΚΑΠ να μη σχεδιαστεί αποκλειστικά από τα εθνικά κέντρα αποφάσεων, αλλά με ενεργό ρόλο των περιφερειών και των δήμων. Όπως επισημαίνεται, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές γνωρίζουν καλύτερα τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής, από τις ορεινές και μειονεκτικές ζώνες έως τις παραγωγικές περιφέρειες που δοκιμάζονται από την κλιματική κρίση, το αυξημένο κόστος και τις διακυμάνσεις της αγοράς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών ζητά την επίσημη και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών φορέων στη διακυβέρνηση των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων, καθώς και καλύτερη διαβούλευση πριν από τη λήψη αποφάσεων. Παράλληλα, προτείνει να αξιολογούνται οι επιπτώσεις των πολιτικών σε κάθε περιοχή, ώστε η στήριξη να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες των γεωργών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση ενός ισχυρού και δίκαιου διχτυού ασφαλείας για τους παραγωγούς. Η γνωμοδότηση στηρίζει τη λογική της φθίνουσας εισοδηματικής ενίσχυσης με βάση την έκταση, ώστε οι άμεσες ενισχύσεις ανά εκτάριο να μειώνονται όσο μεγαλώνει το μέγεθος της εκμετάλλευσης. Ζητείται επίσης σαφέστερος ορισμός του «ενεργού γεωργού» και ενίσχυση των αναδιανεμητικών πληρωμών, με στόχο να στηριχθούν περισσότερο οι νέοι αγρότες, οι μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις και όσοι δραστηριοποιούνται σε περιοχές με φυσικούς περιορισμούς.
Οι περιφέρειες προειδοποιούν ακόμη ότι οι μεγάλες διαφορές στα επίπεδα στήριξης μεταξύ κρατών μελών και περιοχών μπορούν να προκαλέσουν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Ζητούν περισσότερη ευελιξία, ώστε η ΚΑΠ να μπορεί να ανταποκρίνεται γρήγορα σε ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα, επιβλαβείς οργανισμούς και ανατροπές στις αγορές.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί και η ανανέωση των γενεών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών υπογραμμίζει ότι οι νέοι αγρότες δεν χρειάζονται μόνο χρηματοδοτική ενίσχυση, αλλά και πρόσβαση σε γη, συμβουλευτικές υπηρεσίες, εκπαίδευση, στέγαση, υγειονομική περίθαλψη, ψηφιακή συνδεσιμότητα και μετακινήσεις. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η ύπαιθρος δύσκολα θα συγκρατήσει νέους ανθρώπους και η ευρωπαϊκή γεωργία θα συνεχίσει να γερνά.
Σύμφωνα με τον «πυρήνα» της γνωμοδότησης, η νέα ΚΑΠ πρέπει να είναι πιο κοντά στον αγρότη, πιο δίκαιη για τις μικρές εκμεταλλεύσεις και πιο προσαρμοσμένη στις ανάγκες κάθε τόπου.
