Ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός ”Δήμητρα”, το Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών και Βοσκών Λάρισας και η Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Έρευνας, παρέχουν αναλυτικές πληροφορίες για τις διάφορες ελληνικές ποικιλίες του Φασολιού:
ΦΑΣΟΛΙ ΚΟΙΝΟ
Στο ριζικό του σύστημα φιλοξενείται το αζωτοβακτήριπο Rhizobium leguminosarum phaseoli, χάρη στο οποίο προμηθεύεται ατμοσφαιρικό άζωτο για τις ανάγκες του. Ωστόσο, ανάλογα με τη γονιμότητα και τον τύπο εδάφους προτείνεται η προσθήκη 2-4 μονάδων αζώτου και 6-9 μονάδων φωσφόρου στη βασική λίπανση. Είναι φυτό υγρόφιλο, ηλιόφιλο και θερμόφιλο.
Καλύτερες θερμοκρασίες για την ευνοϊκή ανάπτυξη του φυτού είναι μεταξύ 17 και 25οC. Σε θερμοκρασίες κάτω από 10οC αναστέλλεται η ανάπτυξη του φυτού και στους -1οC καταστρέφεται ολοκληρωτικά το φυτό. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η περίοδος της άνθησης μέχρι και το δέσιμο των λοβών, οπότε τόσο η παρατεταμένη ξηρασία και οι θερμοί άνεμοι όσο και ο υγρός και βροχερός καιρός προκαλούν ακατάσχετη ανθόρροια, με συνέπεια τη σοβαρή μείωση της παραγωγής.
Προσαρμόζεται σε μεγάλη ποικιλία εδαφικών τύπων, αλλά αποδίδει καλύτερα σε χαλαρά, στραγγερά, ουδέτερα και γόνιμα εδάφη. Τα συνεκτικά, υγρά και ψυχρά εδάφη πρέπει να αποφεύγονται.
Άριστο ph κοντά στο 6. Η μεγάλη διατροφική αξία των ξερών φασολιών οφείλεται στα εξαιρετικά θρεπτικά συστατικά που περιέχουν, όπως πρωτεΐνες (25% της ξηράς ουσίας και αφομοιώσιμες κατά 80%, με υψηλή περιεκτικότητα σε λυσίνη), φώσφορο, ασβέστιο, σίδηρο και βιταμίνη Α. Οι αναλογίες αυτές των θρεπτικών στοιχείων των ξερών φασολιών (εκτός από τους υδατάνθρακες) είναι πολύ μεγαλύτερες απ’ ότι στα σιτηρά και αντίστοιχες του βοδινού κρέατος, ενώ η περιεκτικότητά τους σε λίπη (1,8%) και κυτταρίνες (3,8%) είναι περιορισμένη.
Οι σπόροι των ελληνικών ποικιλιών έχουν χρώμα λευκό το οποίο προτιμούν και οι καταναλωτές- και σπάνια υποκίτρινο. Με βάση το μέγεθος του σπόρου οι ποικιλίες διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες:
- Μικρόσπερμες: Με βάρος 1000 σπόρων 150-300 γρ.
- Μετριόσπερμες: Με βάρος 1000 σπόρων 300-450 γρ.
- Μεγαλόσπερμες: Με βάρος 1000 σπόρων 450-700 γρ. 13 Ποικιλίες φασολιού γραμμένες στον ελληνικό εθνικό κατάλογο ποικιλιών.
«ΠΥΡΓΕΤΟΣ»
Είναι μετριόσπερμη ποικιλία με βάρος 1000 σπόρων 380-400 γραμμάρια. Δημιουργία του ΙΚΦ & Β, από διασταύρωση της τοπικής ποικιλίας ”Καρούμπα” Λαμίας με την αμερικάνικη Harvester. Είναι νανοφυής ποικιλία με σπόρους λευκούς, επιμήκεις, με λευκό οφθαλμικό δακτύλιο.
Σπέρνεται την άνοιξη (συνήθως μέσα στον Απρίλιο) αφού σταθεροποιηθούν οι θερμοκρασίες πάνω από 12οC και υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος, με 9-11 κιλά/στρ. Είναι πρώιμη ποικιλία με άριστη ικανότητα εγκατάστασης.
Προσαρμόζεται σε πολλούς τύπους εδαφών και διάφορα περιβάλλοντα. Σταθερή ως προς την παραγωγικότητα. Είναι ευπαθής στο ψύχος.
Μέση στρεμματική απόδοση: 240-300 κιλά/στρ. Σε ευνοϊκές συνθήκες ξεπερνάει τα 400 κιλά/στρ. Ικανοποιητική ανοχή στις ιώσεις. Έχει πολύ καλή βραστικότητα και εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη.
Διατηρητής της ποικιλίας ”Πυργετός” είναι το ΙΚΦ & Β.
«ΡΑΨΑΝΗ»
Μικρόσπερμη ποικιλία με βάρος 1000 σπόρων 220-235 γραμμάρια. Δημιουργία του ΙΚΦ & Β με γενεαλογική επιλογή σε διασταύρωση πληθυσμού ”Καρατζόβας” με πληθυσμό από την περιοχή του Νέστου.
Είναι ημιαναρριχόμενη ποικιλία με ζωηρή ανάπτυξη. Τα φυτά έχουν εύκαμπτο βλαστό χωρίς διακλαδώσεις και με κανονική έλικα. Απλώνουν κατά την ανάπτυξή τους, αλλά δεν έχουν ανάγκη υποστύλωσης.
Έχει σπόρους λευκούς, σφαιροειδείς, με λευκό οφθαλμικό δακτύλιο. Σπέρνεται την άνοιξη (συνήθως μέσα στον Απρίλιο) αφού σταθεροποιηθούν οι θερμοκρασίες πάνω από 12ο C και υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος, με 7-9 κιλά/στρ.
Πρώιμη ποικιλία με γενική προσαρμοστικότητα και σταθερή παραγωγή.
Μέση στρεμματική απόδοση: 240-300 κιλά/στρ. Σε ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες αποδίδει έως και πάνω από 400 κιλά/στρ. Εμφανίζει ανοχή στις ιώσεις. Εξαιρετική βραστικότητα και γευστικά χαρακτηριστικά. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη. Διατηρητής της ποικιλίας ”Ραψάνη” είναι το ΙΚΦ & Β.
«ΑΡΙΔΑΙΑ»
Μικρόσπερμη ποικιλία με βάρος 1000 σπόρων 240-260 γραμμάρια. Δημιουργία του ΙΚΦ & Β με επιλογή εντός τοπικού πληθυσμού από την Αριδαία του Ν. Πέλλας. Είναι ημιαναρριχόμενη ποικιλία.
Τα φυτά έχουν εύκαμπτο βλαστό χωρίς διακλαδώσεις και με κανονική έλικα. Είναι ”ξαπλωτά” και αναπτύσσονται χωρίς ανάγκη υποστηριγμάτων.
Οι σπόροι είναι λευκοί, επιμήκεις – ελλειπτικοί, με λευκό οφθαλμικό δακτύλιο. Σπέρνεται την άνοιξη (συνήθως μέσα στον Απρίλιο) αφού σταθεροποιηθούν οι θερμοκρασίες πάνω από 12ο C και υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος, με 9-11 κιλά/στρ. Χαρακτηρίζεται από γενική προσαρμοστικότητα, άριστη ικανότητα εγκατάστασης, πρωιμότητα, μεγάλη και σταθερή παραγωγικότητα.
Είναι ευπαθής στο όψιμο ψύχος της άνοιξης. Μέση στρεμματική απόδοση: 220-300 κιλά/στρ. Σε ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες έχει φθάσει τα 380-400 κιλά/στρ. Παρουσιάζει αντοχή σε ιώσεις.
Έχει πολύ καλή βραστικότητα και εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη. Διατηρητής της ποικιλίας ”Αριδαία” είναι το ΙΚΦ & Β. 15
«ΛΗΔΑ»
Μικρόσπερμη ποικιλία με βάρος 1000 σπόρων 260-280 γραμμάρια. Δημιουργία του ΙΚΦ & Β με επιλογή εντός του τοπικού πληθυσμού ”Κοντούλα” της περιοχής Καρδαμά Ηλείας. Νανοφυής, με σπόρους λευκούς ελλειπτικούς-ωοειδείς, με λευκό οφθαλμικό δακτύλιο.
Σπέρνεται την άνοιξη (συνήθως μέσα στον Απρίλιο) αφού σταθεροποιηθούν οι θερμοκρασίες πάνω από 12οC και υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος, με 7-9 κιλά/στρ. Είναι μεσοπρώιμη ποικιλία με γενική προσαρμοστική ικανότητα, υψηλή και σταθερή παραγωγικότητα. Ευπαθής στο ψύχος. Μέση στρεμματική απόδοση: 220-300 κιλά/στρ.
Σε ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες μπορεί να αποδώσει έως και 400 κιλά/στρ. Παρουσιάζει αντοχή σε ιώσεις. Έχει πολύ καλή βραστικότητα και εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη. Διατηρητής της ποικιλίας ”Λήδα” είναι το ΙΚΦ & Β.
«ΜΥΡΣΙΝΗ»
Μικρόσπερμη ποικιλία με βάρος 1000 σπόρων 280-300 γραμμάρια. Δημιουργία του ΙΚΦ & Β με επιλογή εντός του τοπικού πληθυσμού Αμπελακίου Βάλτου. Νανοφυής, με σπόρους λευκούς ελλειπτικούς – ωοειδείς, με λευκό οφθαλμικό δακτύλιο.
Σπέρνεται την άνοιξη (συνήθως μέσα στον Απρίλιο) αφού σταθεροποιηθούν οι θερμοκρασίες πάνω από 12ο C και υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος, με 7-9 κιλά/ στρ. Μεσοπρώιμη, με πολύ καλή ικανότητα εγκατάστασης, γενική προσαρμοστικότητα και σταθερή παραγωγικότητα. Μέση στρεμματική απόδοση: 220-300 κιλά/στρ.
Σε ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες μπορεί να αποδώσει έως και 400 κιλά/στρ. Ελληνικές ποικιλίες οσπρίων 16 Έχει ανοχή σε ιώσεις. Έχει πολύ καλή βραστικότητα και εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη.
Διατηρητής της ποικιλίας ”Μυρσίνη” είναι το ΙΚΦ & Β.
«ΣΕΜΕΛΗ»
Μετριόσπερμη ποικιλία με βάρος 1000 σπόρων 380-410 γρ. Δημιουργία του ΙΚΦ & Β με επιλογή εντός του τοπικού πληθυσμού της περιοχής Ορεστιάδας. Νανοφυής, με σπόρους λευκούς, επιμήκεις – νεφροειδείς, με λευκό ομφάλιο δακτύλιο.
Σπέρνεται την άνοιξη (συνήθως μέσα στον Απρίλιο) αφού σταθεροποιηθούν οι θερμοκρασίες πάνω από 12ο C και υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος, με 9-11 κιλά/στρ.
Είναι πρώιμη ποικιλία, με άριστη ικανότητα εγκατάστασης, γενική προσαρμοστικότητα, και υψηλή και σταθερή παραγωγικότητα. Μέση στρεμματική απόδοση: 240-300 κιλά/στρ. Σε ευνοϊκές συνθήκες αποδίδει έως και 400 κιλά/στρ. Έχει πολύ καλή βραστικότητα και εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά. Παρουσιάζει ανοχή στις ιώσεις. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη.
Διατηρητής της ποικιλίας ”Σεμέλη” είναι το ΙΚΦ & Β. 17
«ΗΡΩ»
Μετριόσπερμη ποικιλία με βάρος 1000 σπόρων 340-380 γραμμάρια. Δημιουργία του ΙΚΦ & Β από επιλογή του ντόπιου πληθυσμού ”Φασόλια Σειράς” Άρτας. Νανοφυής, με λευκούς σπόρους, επιμήκεις, με λευκό ομφάλιο δακτύλιο.
Σπέρνεται την άνοιξη (συνήθως μέσα στον Απρίλιο) αφού σταθεροποιηθούν οι θερμοκρασίες πάνω από 12ο C και υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος, με 9-11 κιλά/στρ. Είναι πρώιμη ποικιλία, ιδιαίτερα παραγωγική, με άριστη ικανότητα εγκατάστασης, γενική προσαρμοστικότητα, και σταθερή παραγωγικότητα.
Μέση στρεμματική απόδοση: 250-300 κιλά/στρ.
Σε ευνοϊκές συνθήκες μπορεί να αποδώσει έως και 400 κιλά/στρ. Ανοχή σε ιώσεις. Έχει καλή βραστικότητα και γευστικά χαρακτηριστικά. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη. Διατηρητής της ποικιλίας ”Ηρώ” είναι το ΙΚΦ & Β.
ΦΑΣΟΛΙΑ ΓΙΓΑΝΤΕΣ & ΕΛΕΦΑΝΤΕΣ
Τα μεγαλόσπερμα φασόλια γίγαντες και ελέφαντες ανήκουν στο είδος Phaseolus coccineus L. Καλλιεργούνται ως ”ξερά φασόλια” παραδοσιακά σε διάφορες περιοχές της χώρας μας αλλά κυρίως στη Δυτική Μακεδονία (Καστοριά, Φλώρινα, Πρέσπες). Τα φασόλια γίγαντες και ελέφαντες διαφέρουν από το κοινό φασόλι τόσο μορφολογικά όσο και σε κλιματικές απαιτήσεις.
Έχουν ρίζα κονδυλώδη, υπόγειο φύτρωμα (οι κοτυλη- δόνες παραμένουν στο έδαφος αντίθετα από το κοινό φασόλι), παρατεταμένη αύξηση και ανθοφορία, πολυανθείς μακρόμισχες ταξιανθίες και μεγάλους σπόρους.
Είναι αναρριχόμενο είδος το οποίο φθάνει σε ύψος τα 3 μ., ενώ η περιέλιξη των βλαστών στα υποστηρίγματα είναι αντίθετη από τη φορά των δεικτών του ρολογιού όπως φαίνεται όταν κοιτάζουμε από την κορυφή προς τη βάση των φυτών.
Είναι σταυρογονιμοποιούμενο είδος και προτιμά πιο δροσερά περιβάλλοντα από το κοινό φασόλι. Οι σπόροι των γιγάντων έχουν βάρος 1000 σπόρων που κυμαίνεται από 1.200 μέχρι 1.800 γραμμάρια, ενώ οι σπόροι των ελεφάντων είναι μεγαλύτεροι σε μέγεθος, με βάρος 1.000 σπόρων πάνω από 1.800 γραμμάρια
Ποικιλίες μεγαλόσπερμου φασολιού γραμμένες στον ελληνικό εθνικό κατάλογο ποικιλιών.
«ΟΡΕΣΤΙΔΑ»
Ανήκει στην κατηγορία των γιγάντων με βάρος 1000 σπόρων που κυμαίνεται στα 1.450-1850 γραμμάρια. Είναι δημιουργία του ΙΚΦ & Β και της εταιρίας ”Αγροτική Καστοριάς ΑΕ” στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου ”Επαναφορά της γενετικής καθαρότητας και βελτίωση των ντόπιων πληθυσμών φασολιών γιγάντων και ελεφάντων περιοχής Καστοριάς”. Τα άνθη της ποικιλίας είναι μεγάλα και λευκά.
Σχηματίζει πράσινους λοβούς που φθάνουν σε μήκος, κατά μέσο όρο 13,2 εκ. Οι σπόροι έχουν χρώμα λευκό και στην πλειοψηφία τους σχήμα νεφροειδές. Σπέρνεται από τα μέσα Απριλίου και αφού ζεστάνει καλά ο καιρός. Η άνθιση παρατηρείται τέλος Ιουνίου – αρχές Ιουλίου. Τα φυτά είναι έτοιμα για αλωνισμό μέσα στον Οκτώβριο.
Η μέση απόδοση της ποικιλίας είναι 400-450 κιλά/στρ. Έχει πολύ καλή βραστικότητα και νοστιμιά. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη ποικιλία. Διατηρητής της ποικιλίας ”Ορεστίδα” είναι το ΙΚΦ & Β. Ελληνικές ποικιλίες οσπρίων 20
«ΚΕΛΕΤΡΟ»
Ανήκει στην κατηγορία των ελεφάντων και έχει βάρος 1000 σπόρων 2.000-2.500 γραμμάρια. Είναι δημιουργία του ΙΚΦ & Β και της εταιρίας ”Αγροτική Καστοριάς ΑΕ” στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου ”Επαναφορά της γενετικής καθαρότητας και βελτίωση των ντόπιων πληθυσμών φασολιών γιγάντων και ελεφάντων περιοχής Καστοριάς”.
Τα άνθη της ποικιλίας είναι μεγάλα και λευκά, ενώ το μήκος των λοβών είναι κατά μέσο όρο 14,9 εκ. Οι σπόροι είναι λευκοί με σχήμα νεφροειδές στην πλειοψηφία τους. Σπέρνεται τον Απρίλιο, όταν ζεστάνει ο καιρός.
Η ποικιλία ”Κέλετρο” αρχίζει να ανθίζει στις αρχές Ιουλίου. Η συγκομιδή γίνεται μέσα στον Οκτώβριο. Οι αποδόσεις σε καρπό κυμαίνονται στα 400-450 κιλά/στρ. Είναι πολύ βραστερή και νόστιμη ποικιλία. Δεν είναι γενετικά τροποποιημένη ποικιλία. Διατηρητής της ποικιλίας ”Κέλετρο” είναι το ΙΚΦ & Β.
