Σε φάση αυξημένης επιφυλακής εισέρχονται οι ελαιοπαραγωγοί, καθώς η ολοκλήρωση της άνθησης και η έναρξη των συλλήψεων ακμαίων πυρηνοτρήτη στις φερομονικές παγίδες σηματοδοτούν την έναρξη της καρπόβιας, ή καρποφάγου, γενιάς του εντόμου.
Σύμφωνα με το τεχνικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών Βόλου, η φετινή άνθηση ολοκληρώθηκε σε όλες τις περιοχές, έχοντας ξεκινήσει πιο όψιμα σε σχέση με πέρυσι, κυρίως λόγω των δροσερότερων θερμοκρασιών που επικράτησαν τον Απρίλιο και τον Μάιο. Η καρπόδεση, όπως επισημαίνεται, εξελίχθηκε φυσιολογικά και χωρίς ιδιαίτερα καιρικά εμπόδια. Ωστόσο, τα καρπίδια παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις στο μέγεθος, ανάλογα με την περιοχή και την πορεία της άνθησης. Το κρίσιμο στοιχείο αυτή την περίοδο είναι η εμφάνιση ακμαίων πυρηνοτρήτη στο δίκτυο των φερομονικών παγίδων, με τις συλλήψεις να έχουν ήδη ξεκινήσει σε όλες τις περιοχές.
Το δελτίο υπογραμμίζει ότι οι πληθυσμοί δεν είναι ομοιόμορφοι. Αυτή η ανομοιογένεια καθιστά αδύνατη μια γενικευμένη πρόβλεψη για την εξέλιξη του εντόμου και οδηγεί τους ειδικούς να τονίσουν ότι κάθε ελαιώνας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή περίπτωση.
Ο πυρηνοτρήτης θεωρείται ένας από τους σοβαρότερους εχθρούς της ελιάς, ιδιαίτερα κατά την καρπόβια γενιά, η οποία εξελίσσεται από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο. Οι προνύμφες τρέφονται και αναπτύσσονται στο εσωτερικό του ελαιοκάρπου, κυρίως στον πυρήνα, προκαλώντας καρπόπτωση. Η ζημιά εμφανίζεται σε δύο βασικές φάσεις: τον Ιούλιο, με την πτώση μικρών καρπών που είναι γνωστή ως «πιπέρι», και τον Σεπτέμβριο, με την πτώση μεγαλύτερων καρπών, γνωστή ως «καλογρί».
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι, σε αυτή τη γενιά, δεν υπάρχει ουσιαστικά περιθώριο ανοχής στη ζημιά. Κάθε καρπός που προσβάλλεται αποτελεί απώλεια παραγωγής, η οποία δεν μπορεί να αναπληρωθεί. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι καθοριστική.
Η δυσκολία στην καταπολέμηση του εντόμου έγκειται στη συμπεριφορά της προνύμφης. Αμέσως μετά την εκκόλαψή της, εισέρχεται απευθείας στο εσωτερικό του καρπού, χωρίς να παραμένει στην επιφάνειά του. Αυτό σημαίνει ότι η δυνατότητα επαφής της με το εντομοκτόνο είναι πολύ περιορισμένη. Συνεπώς, για να είναι αποτελεσματική η επέμβαση, η επιφάνεια των καρπών πρέπει να είναι ήδη προστατευμένη κατά την εναπόθεση των ωών.
Οι συστάσεις προς τους παραγωγούς είναι σαφείς: να παρακολουθούν συστηματικά τις συλλήψεις των ακμαίων στις φερομονικές παγίδες του δικού τους ελαιώνα και, σε περίπτωση αύξησης των συλλήψεων, να προχωρούν άμεσα σε επέμβαση με κατάλληλο και εγκεκριμένο εντομοκτόνο. Η κατάλληλη χρονική στιγμή προσδιορίζεται όταν τα περισσότερα καρπίδια έχουν διάμετρο 4-5 χιλιοστά και, γενικά, παραμένουν μικρότερα από 8-9 χιλιοστά.
Η ανάγκη επανάληψης του ψεκασμού εξαρτάται από τέσσερις βασικούς παράγοντες: τις νέες συλλήψεις ακμαίων στις παγίδες, τη διάρκεια δράσης του εντομοκτόνου, την ταχύτητα αύξησης του καρπού, που αυτή την περίοδο είναι μεγάλη, και τις καιρικές συνθήκες.
Παράλληλα, οι γεωπόνοι υπενθυμίζουν την ανάγκη ορθολογικής χρήσης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Οι ψεκασμοί με μελισσοτοξικά σκευάσματα πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της άνθησης και, όπου κρίνονται απολύτως αναγκαίοι, να πραγματοποιούνται απογευματινές ώρες. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να τηρούνται αυστηρά οι οδηγίες χρήσης, η δοσολογία, η συνδυαστικότητα, τα μέτρα προστασίας και το διάστημα μεταξύ τελευταίας επέμβασης και συγκομιδής.
Η προστασία της φετινής παραγωγής απαιτεί επιτόπια παρακολούθηση κάθε ελαιώνα. Η έγκαιρη διάγνωση, η συνεργασία με εξειδικευμένους γεωπόνους και η προσεκτική εφαρμογή των εγκεκριμένων μέτρων αποτελούν το κλειδί για τον περιορισμό των απωλειών.
