Τα ερυθροβαμμένα βαμβακερά νήματα των Αμπελακίων ήταν εκείνα που ταξίδεψαν από τις πλαγιές του Κισσάβου στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, καθιστώντας γνωστό πέρα από τα σύνορα τον πρώτο ελληνικό Αγροτικό Συνεταιρισμό. Η ίδρυση της περίφημης Κοινής Συντροφιάς των Αμπελακίων το 1778 αποτέλεσε σταθμό στην ιστορία του ελληνικού συνεργατισμού, αποδεικνύοντας ήδη από τον 18ο αιώνα ότι η συλλογική οργάνωση, η ποιότητα και η εξωστρέφεια μπορούν να δημιουργήσουν ένα επιτυχημένο αναπτυξιακό πρότυπο με διεθνή απήχηση.
Με αφορμή τη σημερινή Διεθνή Ημέρα Συνεταιρισμών, που εορτάζεται κάθε πρώτο Σάββατο του Ιουλίου, αξίζει να επιστρέψουμε σε αυτή τη σπουδαία ιστορική σύμπραξη. Όχι μόνο για να θυμηθούμε τα επιτεύγματα του ελληνικού συνεργατισμού, αλλά και για να αναλογιστούμε τις προκλήσεις, τις αστοχίες και, κυρίως, τις προοπτικές του σήμερα. Σε μια περίοδο διαρκών προκλήσεων για τον πρωτογενή τομέα, οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί καλούνται να διαδραματίσουν ακόμη πιο ουσιαστικό ρόλο στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της εξωστρέφειας της ελληνικής αγροδιατροφής.
Η επιτυχία των Αμπελακίων στηρίχθηκε στη συλλογική οργάνωση της παραγωγής και στη σύνδεση της τοπικής οικονομίας με τις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, με βασικό προορισμό την Αυστρία. Υπό την καθοδήγηση του Γεωργίου Σβάρτς και άλλων επιφανών προσωπικοτήτων της εποχής, η Κοινή Συντροφιά εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα συνεταιριστικά και εμπορικά εγχειρήματα της εποχής. Παρότι οδηγήθηκε στη διάλυσή της το 1812, η παρακαταθήκη της παραμένει μέχρι σήμερα το θεμέλιο του ελληνικού συνεταιριστικού κινήματος.
Ακριβώς γι’ αυτόν τον ιστορικό και συμβολικό χαρακτήρα, η ΕΘΕΑΣ επέλεξε φέτος, λίγους μήνες μετά την εκλογική της Γενική Συνέλευση, να πραγματοποιήσει στα ιστορικά Αμπελάκια την πρώτη περιφερειακή ανοιχτή σύσκεψη του Διοικητικού της Συμβουλίου, καθώς και επίσκεψη στο Αρχοντικό του Γεωργίου Σβάρτς. Η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία. Αποτέλεσε μια συνειδητή επιστροφή στις ρίζες του ελληνικού συνεργατισμού, με στόχο να αναδειχθεί ότι οι αξίες που οδήγησαν στην επιτυχία των Αμπελακίων —η συνεργασία, η συλλογική δράση και η κοινή ευθύνη— εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί το μέλλον των Αγροτικών Συνεταιρισμών.
Το μήνυμα αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα φέτος, καθώς η Διεθνής Ημέρα Συνεταιρισμών είναι αφιερωμένη στους «Συνεταιρισμούς για έναν Ειρηνικό Κόσμο». Η ειρήνη, η συνεργασία και η αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων και των συνεταιριστικών οργανώσεων αποτέλεσαν και τον επίλογο της ανοιχτής σύσκεψης στα Αμπελάκια, όπως υπογράμμισε η Ταμίας της ΕΘΕΑΣ, κα Διαμάντω Κρητικού. Ένα μήνυμα που συνδέει αρμονικά την ιστορική κληρονομιά των Αμπελακίων με τη σύγχρονη αποστολή του συνεργατισμού: να ενώνει ανθρώπους, να ενδυναμώνει τις τοπικές κοινωνίες και να οικοδομεί ένα πιο βιώσιμο και ειρηνικό μέλλον μέσα από τη συνεργασία.
Η δήλωση του Προέδρου της ΕΘΕΑΣ, κου. Παύλου Σατολιά
Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Συνεταιρισμών, ο Πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, κ. Παύλος Σατολιάς, δήλωσε: «Η παρακαταθήκη των Αμπελακίων μάς υπενθυμίζει ότι ο συνεργατισμός δεν είναι μόνο ένα οικονομικό μοντέλο, αλλά μια διαχρονική κοινωνική ευθύνη. Έχουμε χρέος να ενισχύσουμε τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, ώστε να συνεχίσουν να δημιουργούν αξία για τους παραγωγούς, να στηρίζουν τις τοπικές κοινωνίες και να συμβάλλουν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της υπαίθρου. Η συνεργασία και η αλληλεγγύη δεν είναι μόνο οι αξίες των Συνεταιριστικών Οργανώσεων, είναι οι προϋποθέσεις για ένα καλύτερο αύριο».
