Σε βασική προϋπόθεση για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης μετατρέπεται η εγγραφή στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, σύμφωνα με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Οι προτεινόμενες διατάξεις αναδιαμορφώνουν τη διαδικασία καταγραφής των παραγωγών, καθιερώνουν ετήσια ψηφιακή εγγραφή και προβλέπουν τη δημιουργία ατομικής ψηφιακής καρτέλας, με συγκεντρωμένα στοιχεία για την αγροτική δραστηριότητα και τις εκμεταλλεύσεις κάθε εγγεγραμμένου.
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η πρόβλεψη του άρθρου 43, σύμφωνα με την οποία η εγγραφή στο Μητρώο συνιστά προϋπόθεση για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης στον οργανισμό πληρωμών, με βάση τα στοιχεία του τρέχοντος ή του προηγούμενου φορολογικού έτους. Η ρύθμιση συνδέει άμεσα το Μητρώο με τη διαδικασία διεκδίκησης των ενισχύσεων, χωρίς, βεβαίως, η εγγραφή να συνεπάγεται από μόνη της δικαίωμα καταβολής τους.
Παράλληλα, προβλέπεται ρητά ότι φυσικά και νομικά πρόσωπα που ασκούν αγροτική δραστηριότητα εγγράφονται στο Μητρώο με αυτή την ιδιότητα, ανεξάρτητα από το εάν υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης. Επομένως, η καταγραφή δεν περιορίζεται στους αιτούντες επιδοτήσεις, αλλά καλύπτει και όσους δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα χωρίς να συμμετέχουν στη συγκεκριμένη διαδικασία.
Η εγγραφή θα πραγματοποιείται κάθε χρόνο μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας του Μητρώου, με χρήση κωδικών TaxisNet. Με την ολοκλήρωσή της θα εκδίδεται ηλεκτρονική βεβαίωση, με χαρακτηριστικά ασφαλείας και δυνατότητα επαλήθευσης της εγκυρότητάς της, η οποία θα αναρτάται στη θυρίδα του χρήστη στο gov.gr. Για τα νομικά πρόσωπα, η ανάρτηση θα γίνεται στη θυρίδα του φυσικού προσώπου που ενεργεί ως νόμιμος εκπρόσωπός τους.
Ανάλογα με τα στοιχεία και τις προϋποθέσεις που πληρούνται, στον εγγεγραμμένο θα αποδίδεται, για το αντίστοιχο φορολογικό έτος, η ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη, του νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη, του κατόχου αγροτικής εκμετάλλευσης ή του ασκούντος αγροτική δραστηριότητα. Συνεπώς, η εγγραφή στο Μητρώο δεν ταυτίζεται σε όλες τις περιπτώσεις με την αναγνώριση της ιδιότητας του επαγγελματία αγρότη.
Ειδικά για τους επαγγελματίες αγρότες και τους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης, η απόδοση της ιδιότητας και η έκδοση της σχετικής βεβαίωσης προβλέπεται να πραγματοποιούνται αυτοματοποιημένα, με άντληση στοιχείων από άλλα πληροφοριακά συστήματα. Εάν ο ενδιαφερόμενος διαφωνεί με την ιδιότητα που του αποδόθηκε, θα μπορεί να υποβάλει τεκμηριωμένη ένσταση στο κατά τόπον αρμόδιο Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Ελέγχων του υπουργείου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η πρόβλεψη για τις συνέπειες της μη εγγραφής. Το άρθρο 45 ορίζει ότι η παράλειψη εγγραφής για κάθε φορολογικό έτος επιφέρει έκπτωση από τα ευεργετήματα ή ωφελήματα που παρέχονται στους αγρότες ή στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, όπως αυτά προβλέπονται από την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία. Η ετήσια διαδικασία αποκτά, επομένως, ουσιαστική σημασία για τη διατήρηση των σχετικών δικαιωμάτων.
Στο σκέλος της ψηφιακής οργάνωσης, το Μητρώο θα ενημερώνεται μέσω διαλειτουργικότητας με το ΟΣΔΕ, την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης, τα συστήματα του υπουργείου και των εποπτευόμενων φορέων του, καθώς και άλλων δημόσιων υπηρεσιών. Για όσους ασκούν αγροτική δραστηριότητα, η εγγραφή στο Μητρώο θα προηγείται της εγγραφής σε άλλα τομεακά μητρώα του ΥΠΑΑΤ.
Για κάθε εγγεγραμμένο θα τηρείται ψηφιακή καρτέλα αγρότη, στην οποία θα συγκεντρώνονται τα στοιχεία όλων των αγροτικών δραστηριοτήτων του, μαζί με τα αλφαριθμητικά και γεωχωρικά δεδομένα των εκμεταλλεύσεών του. Την ευθύνη διαχείρισης και εποπτείας θα έχει η Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του υπουργείου.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες λειτουργίας, η διασύνδεση των συστημάτων και τα μέτρα προστασίας των προσωπικών δεδομένων θα καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση. Η πρακτική αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί από την ακρίβεια των δεδομένων και την έγκαιρη διόρθωση λαθών, ώστε η ψηφιακή μετάβαση να διευκολύνει τους παραγωγούς και να διασφαλίζει την ορθή αναγνώριση της ιδιότητάς τους.
