Την ενίσχυση της θέσης των αγροτών στις ευρωπαϊκές αλυσίδες τροφίμων επιδιώκει το Strength2Farm, ένα ερευνητικό έργο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», που συνδυάζει επιστημονική ανάλυση, συλλογική δράση και ψηφιακές εφαρμογές. Στόχος είναι να εντοπιστούν οι παράγοντες που καθορίζουν τη διαπραγματευτική ισχύ των παραγωγών και να αναπτυχθούν εφαρμόσιμες λύσεις για τη βελτίωσή της.
Με συντονιστή το Πανεπιστήμιο Wageningen και συνολικά 19 οργανισμούς, το έργο εκτείνεται από τον Ιούνιο του 2026 έως τον Μάιο του 2030. Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προσεγγίζει τα 5,9 εκατ. ευρώ, ενώ στην κοινοπραξία συμμετέχει και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με ενωσιακή συνεισφορά 377.875 ευρώ.
Η έρευνα θα αξιοποιήσει δεδομένα από εννέα κράτη μέλη, καλύπτοντας τέσσερις βασικούς κλάδους: γαλακτοκομικά, δημητριακά, οπωροκηπευτικά και κρέας. Θα εξετάσει πώς η διάρθρωση των αγορών, οι συμβάσεις και οι οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν τη δυνατότητα των αγροτών να διαπραγματεύονται τιμές και όρους συνεργασίας. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην έκθεσή τους σε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι συνεταιρισμοί και οι οργανώσεις παραγωγών, η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών σταδίων της αλυσίδας τροφίμων, καθώς και οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Η προσέγγιση συνδυάζει γνώσεις αγροτικής οικονομίας, δικαίου, πολιτικής, μάρκετινγκ και επιστήμης της συμπεριφοράς με την πληροφορική. Παράλληλα, προβλέπεται σύνδεση με τα συμβουλευτικά δίκτυα AKIS, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο ΚΑΠ και το Αγροτικό Σύμφωνο, ώστε τα αποτελέσματα να φτάσουν στους ενδιαφερόμενους φορείς.
Ξεχωριστό σκέλος αφορά την πρόσβαση στην πληροφορία. Προβλέπονται ένας ψηφιακός βοηθός τεχνητής νοημοσύνης, στον οποίο αγρότες και σύμβουλοι θα υποβάλλουν ερωτήματα σε φυσική γλώσσα, και το εργαλείο «Farm Margin Checker», για ευκολότερη πρόσβαση σε στοιχεία κόστους, τιμών και οικονομικής αξίας. Θα δημιουργηθούν επίσης διαδραστική εφαρμογή οπτικοποίησης και εκπαιδευτικό παιχνίδι, για την κατανόηση των επιπτώσεων διαφορετικών επιλογών στη διαπραγματευτική θέση των παραγωγών.
Η αξιολόγηση των προτεινόμενων λύσεων θα περιλαμβάνει ευρωπαϊκά εργαστήρια με τη συμμετοχή διαφορετικών εμπλεκομένων, εξετάζοντας κατά πόσο τα ευρήματα μπορούν να εφαρμοστούν σε διαφορετικές εθνικές συνθήκες. Η AEIDL αναλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διαμόρφωση οδικού χάρτη πολιτικής, μετατρέποντας τα ερευνητικά συμπεράσματα σε συγκεκριμένες προτάσεις.
Το ζητούμενο είναι η παραγόμενη γνώση να υποστηρίξει ουσιαστικές αλλαγές στις σχέσεις των αγροτών με την αγορά, μέσα από λύσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν στην πράξη.
