Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει πλέον καταχωρίσει περισσότερες από 3.700 γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ), συμβάλλοντας στην προστασία της πλούσιας κληρονομιάς τροφίμων και ποτών της Ευρώπης, προωθώντας παράλληλα ποιοτικά προϊόντα σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής.
Οι γεωγραφικές ενδείξεις προστατεύουν τις ονομασίες των προϊόντων που συνδέονται στενά με έναν συγκεκριμένο τόπο και τις παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής. Εφαρμόζονται σε ευρύ φάσμα γεωργικών προϊόντων, τροφίμων, οίνων και αλκοολούχων ποτών που παράγονται σε διάφορες περιοχές. Τα συστήματα αυτά προστατεύουν τις ονομασίες των προϊόντων και διατηρούν τις τοπικές γνώσεις, παραδόσεις και χαρακτηριστικά που τα καθιστούν μοναδικά. Βοηθούν επίσης τους καταναλωτές να εντοπίζουν αυθεντικά προϊόντα για να κάνουν συνειδητές επιλογές αγοράς και να δημιουργούν προστιθέμενη αξία για τους παραγωγούς.
Στο πλαίσιο των συστημάτων γεωγραφικών ενδείξεων της ΕΕ:
- Η Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) και η Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) προστατεύουν τα αγροδιατροφικά προϊόντα και τους οίνους.
- Οι γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ) προστατεύουν τα αλκοολούχα ποτά.
Στήριξη παραγωγών και καταναλωτών
Οι γεωγραφικές ενδείξεις παρέχουν στους καταναλωτές τη σιγουριά ότι ένα προϊόν προέρχεται από συγκεκριμένο τόπο ή περιοχή και πληροί τα καθιερωμένα πρότυπα παραγωγής.
Γνωστά παραδείγματα περιλαμβάνουν Bayerisches Bier, σαμπάνια, ιρλανδικό ουίσκι, ελιές Καλαμάτας, τυρί Parmigiano Reggiano, πολωνική βότκα, τυριά Queso Manchego και ροκφόρ. Μετά την καταχώρισή τους, τα ονόματα προϊόντων λαμβάνουν νομική προστασία έναντι απομίμησης, κακής χρήσης και παραπλανητικών αναφορών εντός της ΕΕ. Πολλοί επωφελούνται επίσης από προστασία σε τρίτες χώρες μέσω διεθνών συμφωνιών.
Οι γεωγραφικές ενδείξεις παράγουν ετήσιες πωλήσεις άνω των 75 δισ. ευρώ και αντιπροσωπεύουν το 15,5% των εξαγωγών αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ. Στηρίζουν θέσεις εργασίας, ενισχύουν τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και βοηθούν τους παραγωγούς να εξασφαλίσουν υψηλότερες τιμές για τα προϊόντα τους. Ενισχύοντας την τοπική απασχόληση, ενισχύοντας τις περιφερειακές αλυσίδες αξίας και ενθαρρύνοντας δραστηριότητες όπως ο τουρισμός, συμβάλλουν επίσης στη ζωτικότητα των αγροτικών κοινοτήτων.
Οι γεωγραφικές ενδείξεις συμβάλλουν στη διατήρηση της γεωργικής κληρονομιάς της Ευρώπης, ενισχύοντας παράλληλα την παγκόσμια φήμη των τροφίμων και ποτών της.
Επικαιροποιημένος κανονισμός και νέος οδηγός βήμα προς βήμα για την καταχώριση γεωγραφικών ενδείξεων
Στις 13 Μαΐου 2024 τέθηκε σε ισχύ ο επικαιροποιημένος κανονισμός της ΕΕ για τις γεωγραφικές ενδείξεις με σκοπό τη δημιουργία ενιαίας διαδικασίας καταχώρισης, η οποία καθιστά ευκολότερη και ταχύτερη για τους παραγωγούς την προστασία των ονομασιών προϊόντων. Ενισχύει επίσης την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων που χρησιμοποιούνται στο διαδίκτυο και ως συστατικά σε μεταποιημένα προϊόντα, αναγνωρίζοντας και προωθώντας παράλληλα βιώσιμες πρακτικές παραγωγής. Επιπλέον, ο κανονισμός δίνει τη δυνατότητα στις ομάδες παραγωγών να διαχειρίζονται, να προωθούν και να επιβάλλουν αποτελεσματικότερα τις γεωγραφικές ενδείξεις τους, βοηθώντας τις να ενισχύσουν τη θέση τους στην αξιακή αλυσίδα.
Ο νέος οδηγός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις γεωγραφικές ενδείξεις παρέχει επίσης μια σαφή, βήμα προς βήμα επισκόπηση της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων. Σχεδιασμένο για να είναι προσβάσιμο, ελκυστικό και εύκολο στη χρήση, περιλαμβάνει επίσης βίντεο από κατόχους ΓΕ σε όλη την Ευρώπη που μοιράζονται τις εμπειρίες τους και εξηγούν πώς η αναγνώριση ΓΕ έχει ωφελήσει τα προϊόντα και τις επιχειρήσεις τους. Με αυτόν τον νέο πόρο, η Επιτροπή βοηθά τους παραγωγούς και τις ομάδες παραγωγών της ΕΕ να πλοηγηθούν στη διαδικασία καταχώρισης αγροδιατροφικών προϊόντων στο πλαίσιο των συστημάτων ποιότητας της ΕΕ, υποστηρίζοντας ισχυρότερες και πιο επιτυχημένες αιτήσεις.
Ιστορικό
Στο πλαίσιο της πολιτικής της για την ποιότητα των γεωργικών προϊόντων, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) προστατεύει τις ονομασίες των προϊόντων που συνδέονται με συγκεκριμένες περιοχές και παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής μέσω γεωγραφικών ενδείξεων (ΓΕ) και εγγυημένων παραδοσιακών ιδιότυπων προϊόντων (ΕΠΙΠ). Οι γεωγραφικές ενδείξεις αναγνωρίζονται ως δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (TRIPS). Το σύστημα αυτό συμβάλλει στη διατήρηση των μοναδικών χαρακτηριστικών των προϊόντων, τα οποία έχουν τις ρίζες τους στη γεωγραφική τους προέλευση και την παραδοσιακή τεχνογνωσία. Επιτρέπει επίσης στους παραγωγούς να επικοινωνούν αποτελεσματικότερα την ποιότητα και τη γνησιότητα των προϊόντων τους στους καταναλωτές.
Με βάση την επιτυχία των γεωγραφικών ενδείξεων για τα αγροδιατροφικά προϊόντα, η ΕΕ θέσπισε ένα νέο σύστημα για την προστασία των ονομασιών των βιοτεχνικών και βιομηχανικών προϊόντων των οποίων η ποιότητα, η φήμη ή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά συνδέονται με τη γεωγραφική τους προέλευση. Το καθεστώς καλύπτει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, κοσμημάτων, γυαλικών, υποδημάτων, κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, πορσελάνης και μουσικών οργάνων.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να εργάζεται για την προώθηση της περαιτέρω υιοθέτησης των γεωγραφικών ενδείξεων.
