Το παρατηρητήριο της αγροδιατροφικής αλυσίδας της ΕΕ (AFCO) πραγματοποίησε την πρώτη του συνεδρίαση την Τετάρτη 17 Ιουλίου. Στόχος της είναι η καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας της αλυσίδας εφοδιασμού και η επίτευξη αυξημένης διαφάνειας όσον αφορά τις τιμές, τη διάρθρωση του κόστους και την κατανομή των περιθωρίων κέρδους και της προστιθέμενης αξίας, τηρώντας παράλληλα τους κανόνες εμπιστευτικότητας και ανταγωνισμού.
Η έναρξη λειτουργίας αυτού του παρατηρητηρίου ανακοινώθηκε για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2024 ως ένα από τα μέτρα για την ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ όλων των παραγόντων σε ολόκληρη την αλυσίδα.
Ο επίτροπος Γεωργίας, κ. Janusz Wojciechowski, κήρυξε την έναρξη της εναρκτήριας συνεδρίασης του Παρατηρητηρίου, υπενθυμίζοντας τους στόχους της ομάδας και τις μελλοντικές εργασίες. Η ανταλλαγή πληροφοριών και ο απολογισμός της κατάστασης στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και, μεσοπρόθεσμα, η ανάπτυξη μεθοδολογιών για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της διάρθρωσης του κόστους και της κατανομής των περιθωρίων και της προστιθέμενης αξίας κατά μήκος της αλυσίδας συγκαταλέγονται στα κύρια καθήκοντα του Παρατηρητηρίου.
Κατά τη διάρκεια αυτής της πρώτης συνεδρίασης, παρουσιάζεται μια πρώτη χαρτογράφηση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με τις τιμές, το κόστος και την προστιθέμενη αξία και τα μέλη έχουν μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την κατάσταση στην αλυσίδα εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων διατροφής στην ΕΕ και στη χώρα τους.
Τα μέλη του Παρατηρητηρίου είναι εκπρόσωποι των εθνικών αρχών των 27 χωρών της ΕΕ, καθώς και από 48 οργανώσεις ενδιαφερόμενων μερών που δραστηριοποιούνται στην αλυσίδα εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων διατροφής. Αυτά κυμαίνονται από τους γεωργούς, τους παρόχους εισροών, τη βιομηχανία τροφίμων, τους εμπόρους, έως τις μεταφορές, την εφοδιαστική, το λιανικό εμπόριο και τους καταναλωτές.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή των Περιφερειών και η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχουν καθεστώς παρατηρητή. Ο κατάλογος των μελών και των παρατηρητών της AFCO είναι διαθέσιμος στο μητρώο ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής. Η δεύτερη συνεδρίαση της ολομέλειας θα πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο του τρέχοντος έτους.
Ιστορικό
Η ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων είναι ένας από τους βασικούς στόχους της Kοινής Γεωργικής Πολιτικής. Υπάρχουν ήδη διάφορα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ για τη διασφάλιση μεγαλύτερης δικαιοσύνης και την προστασία των γεωργών από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές που προστατεύει τους γεωργούς και τους μικρότερους προμηθευτές από 16 αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στην τροφική αλυσίδα, καθώς και διατάξεις του κανονισμού για τον κανονισμό για την κοινή αγορά (ΚΟΑ) που στηρίζει τη συνεργασία των γεωργών και επιτρέπει ορισμένες εξαιρέσεις από τους κανόνες ανταγωνισμού που έχουν θεσπιστεί.
Τα τελευταία χρόνια, η αύξηση του κόστους των εισροών, σε συνδυασμό με τον υψηλό πληθωρισμό, έχει αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την κατανομή της προστιθέμενης αξίας κατά μήκος της αλυσίδας και έχει αυξήσει σημαντικά τον αντιληπτό βαθμό αβεβαιότητας στον οποίο δραστηριοποιούνται οι γεωργοί της ΕΕ.
Πρέπει να ενισχυθεί ο βαθμός εμπιστοσύνης και συνεργασίας μεταξύ των παραγόντων της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων. Τον Μάρτιο του 2024, η Επιτροπή ανακοίνωσε διάφορα βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μέτρα για την επίτευξη αυτού του στόχου. Η δημιουργία του Παρατηρητηρίου ήταν ένα άμεσο παραδοτέο. Συγκεντρώνοντας εκπροσώπους όλων των τομέων και εκπροσώπους των κρατών μελών, αποσκοπεί στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και στην καθιέρωση κοινής διάγνωσης της τρέχουσας κατάστασης κατά μήκος της αλυσίδας.
