Στις 27 Ιουλίου 2025, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, κ. Ντόναλντ Τραμπ, κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με τους δασμούς και το εμπόριο.
Η διατλαντική εταιρική σχέση αποτελεί βασική αρτηρία του παγκόσμιου εμπορίου και είναι η σημαντικότερη διμερής εμπορική και επενδυτική σχέση στον κόσμο. Το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ΕΕ-ΗΠΑ διπλασιάστηκε την τελευταία δεκαετία, ξεπερνώντας τα 1,6 τρισεκατομμύριαευρώ το 2024, με 867 δισ. ευρώ εμπορίου αγαθών και 817 δισ. ευρώ εμπορίου υπηρεσιών. Αυτό αντιστοιχεί σε πάνω από4,2 δισ. ευρώαγαθών και υπηρεσιών που διασχίζουν τον Ατλαντικό καθημερινά. Αυτή η βαθιά και ολοκληρωμένη εταιρική σχέση υποστηρίζεται από αμοιβαίες επενδύσεις. Το 2022 οι επιχειρήσεις της ΕΕ και των ΗΠΑ επένδυσαν εκατέρωθεν 5,3 τρισεκατομμύρια ευρώ στις αγορές τους.
Αυτή η πολιτική συμφωνία αποκαθιστά τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Η συμφωνία διασφαλίζει τη συνεχή πρόσβαση των εξαγωγών της ΕΕ στην αγορά των ΗΠΑ, διατηρώντας βαθιά ολοκληρωμένες αλυσίδες αξίας —πολλές από τις οποίες βασίζονται στις ΜΜΕ— και διασφαλίζοντας αποτελεσματικά τις θέσεις εργασίας. Παρέχει επίσης τη βάση για συνεχή συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ.
Στην πολιτική συμφωνία της 27ης Ιουλίου 2025, οι πρόεδροι φον ντερ Λάιεν και Τραμπ συμφώνησαν σχετικά με τις βασικές παραμέτρους της εμπορικής σχέσης ΕΕ-ΗΠΑ. Πρόκειται για το πρώτο βήμα μιας διαδικασίας που θα επεκταθεί περαιτέρω με την πάροδο του χρόνου ώστε να καλύψει πρόσθετους τομείς και να συνεχίσει να βελτιώνει την πρόσβαση στην αγορά.
Οι βασικές δεσμεύσεις και των δύο πλευρών περιλαμβάνουν:
Θέσπιση ενιαίου, χωρίς αποκλεισμούς ανώτατου δασμολογικού ορίου των ΗΠΑ ύψους 15% για τα εμπορεύματα της ΕΕ. Από την 1η Αυγούστου, οι ΗΠΑ θα εφαρμόζουν αυτόν τον ανώτατο δασμό στη συντριπτική πλειονότητα των εξαγωγών της ΕΕ. Πρόκειται για έναν συνολικό δασμολογικό συντελεστή και αντιπροσωπεύει ένα ανώτατο όριο, συμπεριλαμβανομένου του δασμού του μάλλον ευνοούμενου κράτους (MFN) των ΗΠΑ, ο οποίος προηγουμένως στοιβαζόταν επιπλέον των πρόσθετων δασμών που εισήγαγαν οι ΗΠΑ.
→ Το ανώτατο όριο του 15 % ισχύει για όλες σχεδόν τις εξαγωγές της ΕΕ που υπόκεινται επί του παρόντος σε αμοιβαίους δασμούς (εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες ο δασμός ΜΕΚ των ΗΠΑ υπερβαίνει το 15 %, οπότε εφαρμόζεται μόνο ο δασμός ΜΕΚ χωρίς πρόσθετους δασμούς).
→Το ανώτατο όριο του 15 % ισχύει επίσης για τα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, τα οποία επί του παρόντος υπόκεινται σε δασμό έως 25 % με πρόσθετο δασμό ΜΕΚ 2,5 %, παρέχοντας άμεση δασμολογική απαλλαγή.
→Το ανώτατο όριο του 15 % θα ισχύει επίσης για τυχόν μελλοντικούς δασμούς σε φαρμακευτικά προϊόντα και ημιαγωγούς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βασίζονται στο άρθρο 232. Μέχρις ότου οι ΗΠΑ αποφασίσουν εάν θα επιβάλουν πρόσθετους δασμούς στα προϊόντα αυτά σύμφωνα με το άρθρο 232, θα εξακολουθήσουν να υπόκεινται μόνο στους δασμούς ΜΕΚ των ΗΠΑ.
Παροχή ειδικής μεταχείρισης για στρατηγικά προϊόντα. Από την 1η Αυγούστου 2025, οι δασμοί των ΗΠΑ σε αεροσκάφη και εξαρτήματα αεροσκαφών της ΕΕ, ορισμένα χημικά προϊόντα, ορισμένα γενόσημα φάρμακα ή φυσικούς πόρους θα επανέλθουν στα επίπεδα πριν από τον Ιανουάριο. Αυτό θα παράσχει άμεση δασμολογική ελάφρυνση για βασικές βιομηχανίες της ΕΕ, ενώ η ΕΕ και οι ΗΠΑ συμφώνησαν να συνεχίσουν να εργάζονται για την προσθήκη περισσότερων προϊόντων στον κατάλογο αυτό.
Συνένωση δυνάμεων για την προστασία των τομέων του χάλυβα, του αλουμινίου και του χαλκού από τον αθέμιτο και στρεβλωτικό ανταγωνισμό. Η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα απειλεί εξίσου τη βιομηχανία της ΕΕ και των ΗΠΑ. Από κοινού, η ΕΕ και οι ΗΠΑ θα καθορίσουν δασμολογικές ποσοστώσεις για τις εξαγωγές της ΕΕ σε ιστορικά επίπεδα, μειώνοντας τους ισχύοντες δασμούς κατά 50%, διασφαλίζοντας παράλληλα από κοινού τον θεμιτό παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Απελευθέρωση ορισμένων εμπορικών συναλλαγών αμοιβαίου ενδιαφέροντος από τις ΗΠΑ προς την ΕΕ. Οι εισαγωγείς και οι καταναλωτές της ΕΕ θα εξοικονομούν περίπου 5 δισ. ευρώ σε δασμούς ετησίως, ενώ οι βασικές βιομηχανικές και γεωργικές ευαισθησίες της ΕΕ εξακολουθούν να προστατεύονται.
→ Κατάργηση των ήδη χαμηλών δασμών στα βιομηχανικά προϊόντα. Οι δασμοί ΜΕΚ της ΕΕ για τα βιομηχανικά προϊόντα είναι γενικά χαμηλοί· η ΕΕ θα καταργήσει τώρα αυτούς τους εναπομείναντες χαμηλού επιπέδου δασμούς επί των βιομηχανικών προϊόντων από τις ΗΠΑ.
→ Καλύτερη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ για περιορισμένες ποσότητες αλιευτικών προϊόντων των ΗΠΑ. Αυτό το πρόσθετο άνοιγμα της αγοράς για τα προϊόντα των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων του μπακαλιάρου της Αλάσκας, του σολομού Ειρηνικού και της γαρίδας — όλα υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις (ΔΠ) — ωφελεί τη μεταποιητική βιομηχανία της ΕΕ.
→Καλύτερη πρόσβαση στην αγορά για ορισμένες μη ευαίσθητες εξαγωγές γεωργικών προϊόντων των ΗΠΑ αξίας 7,5 δισ. ευρώ. Προϊόντα όπως το σογιέλαιο, η φύτευση σπόρων, σπόρων ή καρπών με κέλυφος, καθώς και μεταποιημένα τρόφιμα όπως η κέτσαπ τομάτας, το κακάο και τα μπισκότα, θα έχουν βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ —όλα υπόκεινται σε δασμολογικές ποσοστώσεις—, μειώνοντας το κόστος ορισμένων εισροών για τους γεωργούς και τους μεταποιητές μας, προστατεύοντας παράλληλα τις γεωργικές ευαισθησίες της ΕΕ.
Μείωση των μη δασμολογικών φραγμών, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας σχετικά με τα πρότυπα για τα αυτοκίνητα/αυτοκίνητα και τα ΥΦΠ (υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά) μέτρα, και με τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης των αξιολογήσεων της συμμόρφωσης σε πρόσθετους βιομηχανικούς τομείς.
Ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της οικονομικής ασφάλειας. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της αλυσίδας εφοδιασμού και θα αντιμετωπίσουν πολιτικές και πρακτικές που δεν σχετίζονται με την αγορά. Θα συνεχίσουν επίσης να συνεργάζονται για τον έλεγχο των επενδύσεων και τους ελέγχους των εξαγωγών.
Εξασφάλιση αξιόπιστης πρόσβασης σε κρίσιμες πηγές ενέργειας και μελλοντοστραφείς προμήθειες. Η ΕΕ προτίθεται να προμηθευτεί από τις ΗΠΑ υγροποιημένο φυσικό αέριο, πετρέλαιο και προϊόντα πυρηνικής ενέργειας με αναμενόμενη απορρόφηση ύψους 750 δισ. δολαρίων ΗΠΑ (περίπου 700 δισ. ευρώ) κατά τα επόμενα τρία έτη. Αυτό θα συμβάλει στην αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου στην αγορά της ΕΕ. Η ΕΕ προτίθεται επίσης να αγοράσει μικροκυκλώματα ΤΝ αξίας 40 δισ. ευρώ, τα οποία είναι απαραίτητα για τη διατήρηση του τεχνολογικού πλεονεκτήματος της ΕΕ.
Προώθηση και διευκόλυνση των αμοιβαίων επενδύσεων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Οι εταιρείες της ΕΕ έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να επενδύσουν τουλάχιστον 600 δισ. δολάρια ΗΠΑ (περίπου 550 δισ. ευρώ) σε διάφορους τομείς στις ΗΠΑ έως το 2029, ενισχύοντας περαιτέρω τις ήδη σημαντικές υφιστάμενες επενδύσεις ύψους 2,4 τρισ. ευρώ.
Η πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ της προέδρου φον ντερ Λάιεν και του προέδρου Τραμπ εξυπηρετεί τα βασικά οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ σε σταθερές και προβλέψιμες εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, σέβεται πλήρως τη ρυθμιστική κυριαρχία της ΕΕ και προστατεύει ευαίσθητους τομείς της γεωργίας της ΕΕ, όπως το βόειο κρέας ή τα πουλερικά.
Η πολιτική συμφωνία της 27ης Ιουλίου 2025 δεν είναι νομικά δεσμευτική. Πέραν της ανάληψης των άμεσων δράσεων που έχουν αναληφθεί, η ΕΕ και οι ΗΠΑ θα διαπραγματευτούν περαιτέρω, σύμφωνα με τις σχετικές εσωτερικές διαδικασίες τους, για την πλήρη εφαρμογή της πολιτικής συμφωνίας.
