Το ποσοστό των Ευρωπαίων πολιτών που δηλώνουν ότι γνωρίζουν τη λειτουργία του συστήματος ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ έχει αυξηθεί κατά 6% από το 2022, ενώ η εξοικείωσή τους με ένα ευρύ φάσμα θεμάτων ασφάλειας τροφίμων αυξάνεται σταθερά.
Αυτά τα ευρήματα και πληθώρα πρόσθετων αποτελεσμάτων σχετικά με το τι οδηγεί τις επιλογές τροφίμων στην Ευρώπη είναι διαθέσιμα στη νέα «Έρευνα του Ευρωβαρόμετρου 2025 για την ασφάλεια των τροφίμων στην ΕΕ». Η EFSA διεξάγει την έρευνα κάθε 3 χρόνια, η οποία φέτος περιλαμβάνει ταυτόχρονα τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και τις 7 υποψήφιες χώρες της ΕΕ.
Ο εκτελεστικός διευθυντής της EFSA Nikolaus Kriz δήλωσε: «Τα νέα στοιχεία σχετικά με την ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων στην ΕΕ είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικά για την EFSA και τους πολλούς εταίρους μας σε όλη την Ευρώπη. Θα συνεχίσουμε να ενώνουμε τις δυνάμεις μας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους εθνικούς εταίρους μας για να ενημερώσουμε τους πολίτες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα ασφάλειας των τροφίμων τους ωφελεί».
Το 2019 η ΕΕ θέσπισε νέους κανόνες για τη διαφάνεια, την προσβασιμότητα των Ενημέρωση σχετικά με τον κίνδυνο, μεταξύ των οποίων ήταν μια έκκληση για βελτίωση της κατανόησης των καταναλωτών σχετικά με τον τρόπο λήψης αποφάσεων για την ασφάλεια των τροφίμων, συμπεριλαμβανομένης της συνάφειας των επιστημονικών αξιολογήσεων.
Παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές τροφίμων
Περίπου 7 στους 10 Ευρωπαίους δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται προσωπικά για την ασφάλεια των τροφίμων και η ασφάλεια των τροφίμων έρχεται τρίτη (46%) πίσω από το κόστος (60%) και τη γεύση (51%) μεταξύ των παραγόντων που επηρεάζουν τις διατροφικές τους επιλογές. Η σημασία του κόστους έχει αυξηθεί επιπλέον κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες από το 2022 και ήταν ο κορυφαίος παράγοντας σε 20 κράτη μέλη της ΕΕ, υπογραμμίζοντας τις συνεχιζόμενες πιέσεις που υφίστανται πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη για να τα βγάλουν πέρα.
Θεωρείτε δεδομένη την ασφάλεια των τροφίμων;
Ο πιο συνηθισμένος λόγος για τη μη τήρηση των πληροφοριών για την ασφάλεια των τροφίμων είναι να θεωρείται δεδομένο ότι τα τρόφιμα που πωλούνται είναι ασφαλή, όπως δηλώνουν τέσσερις στους δέκα (41%) Ευρωπαίους, ακολουθούμενοι από τη γνώση της επάρκειας για την αποφυγή ή τον μετριασμό των κινδύνων για τα τρόφιμα (30%).
Η Barbara Gallani, Επικεφαλής Επικοινωνίας και Συνεργασιών της EFSA, δήλωσε: «Είναι θετικό το γεγονός ότι τόσοι πολλοί άνθρωποι στην ΕΕ έχουν εμπιστοσύνη στην ασφάλεια των τροφίμων τους. Ταυτόχρονα, εμείς και οι εταίροι μας πρέπει να συνεχίσουμε να υπογραμμίζουμε ότι η ασφάλεια των τροφίμων είναι κοινή ευθύνη. Οι καταναλωτές έχουν σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν, για παράδειγμα, σε σχέση με την υγιεινή των τροφίμων, την προετοιμασία των τροφίμων και την υγιεινή και ποικίλη διατροφή».
Κορυφαία θέματα ασφάλειας τροφίμων
Όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι έχουν ακούσει για τα 15 συγκεκριμένα θέματα ασφάλειας των τροφίμων για τα οποία ρωτήθηκαν. Τα πιο γνωστά παραμένουν τα πρόσθετα τροφίμων (71%) και τα φυτοφάρμακα (67%) σύμφωνα με τα αποτελέσματα προηγούμενων ερευνών, αλλά παρατηρήθηκαν αξιοσημείωτες αυξήσεις στην ευαισθητοποίηση για τις ασθένειες των ζώων (65%, αύξηση 5 ποσοστιαίες μονάδες), τα μικροπλαστικά στα τρόφιμα (63%, αύξηση 8 ποσοστιαίες μονάδες) και την τροφική δηλητηρίαση (62%, αύξηση 5 ποσοστιαίες μονάδες). Οι κύριες ανησυχίες για τους καταναλωτές μεταξύ αυτών των ζητημάτων παραμένουν τα φυτοφάρμακα (39%), τα αντιβιοτικά/ορμόνες/στεροειδή στο κρέας (36%) και τα πρόσθετα τροφίμων (35%), αν και τα αντίστοιχα μερίδιά τους έχουν μειωθεί ελαφρώς από το 2022.
Η ανησυχία για τα μικροπλαστικά στα τρόφιμα σημείωσε την πιο απότομη αύξηση της εστίασης με το 33% των ερωτηθέντων, σημειώνοντας αύξηση 4 ποσοστιαίων μονάδων από την τελευταία έρευνα.
Τα αποτελέσματα της έρευνας του Ευρωβαρόμετρου που αναφέρονται παραπάνω αφορούν τον μέσο όρο μεταξύ των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Σε πολλές από αυτές τις κατηγορίες υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών και μεταξύ των κοινωνικοδημογραφικών κατηγοριών (π.χ. ηλικιακές ομάδες, επίπεδο εκπαίδευσης, εισόδημα νοικοκυριού).
Σύνοψη των βασικών πορισμάτων του Ευρωβαρόμετρου 2025 για την ασφάλεια των τροφίμων:
Ευαισθητοποίηση σχετικά με το σύστημα ασφάλειας των τροφίμων – οκτώ στους δέκα πολίτες της ΕΕ (79%, αύξηση 6 ποσοστιαίες μονάδες) συμφωνούν ότι υπάρχουν κανονισμοί που διασφαλίζουν ότι τα τρόφιμα που καταναλώνουν είναι ασφαλή. Το 76% συμφωνεί ότι η ΕΕ βασίζεται σε επιστήμονες για την παροχή συμβουλών από εμπειρογνώμονες, ποσοστό επίσης αυξημένο κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες. Το 68% συμφωνεί ότι η ΕΕ διαθέτει χωριστό θεσμικό όργανο που παρέχει επιστημονικές συμβουλές, ποσοστό αυξημένο κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες. Το 71% συμφωνεί ότι η ΕΕ και οι εθνικές αρχές συνεργάζονται, ποσοστό επίσης αυξημένο κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες.
Υγιεινή διατροφή έναντι ασφάλειας τροφίμων – περίπου τέσσερις στους δέκα (41%, μείωση 5 ποσοστιαίων μονάδων από το 2022) λένε ότι έχουν περίπου το ίδιο επίπεδο προσοχής τόσο στην υγιεινή διατροφή όσο και στους κινδύνους για τα τρόφιμα. Περίπου το ένα τρίτο (34%, αύξηση 3 ποσοστιαίων μονάδων) επικεντρώνεται περισσότερο στην υγιεινή διατροφή, ενώ περίπου δύο στους δέκα (23%, αύξηση 2 ποσοστιαίες μονάδες) ανησυχούν περισσότερο για τους κινδύνους των τροφίμων.
Ανθρώπινη υγεία και υγεία των ζώων/φυτών – όπως και το 2022, οι περισσότεροι πολίτες της ΕΕ πιστεύουν ότι τα ζητήματα των ζώων (53%) και τα περιβαλλοντικά ζητήματα (51%) έχουν ισχυρό αντίκτυπο στην ανθρώπινη υγεία, αλλά για τα περιβαλλοντικά και φυτικά ζητήματα έχει σημειωθεί μετατόπιση από τον ισχυρό στον μέτριο αντίκτυπο.
Αξιόπιστες πηγές – εννέα στους δέκα πολίτες της ΕΕ εμπιστεύονται τους γενικούς ιατρούς και τους ειδικούς γιατρούς (90%) ως πηγές πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους για τα τρόφιμα. Οι επιστήμονες που εργάζονται σε πανεπιστήμιο ή ερευνητικό οργανισμό που χρηματοδοτείται από το δημόσιο (84%), οι οργανώσεις καταναλωτών (82%) και οι γεωργοί και οι παραγωγοί του πρωτογενούς τομέα (82%) κατατάσσονται επίσης σε υψηλή θέση. Η εμπιστοσύνη στις εθνικές αρχές (70 %) και στα θεσμικά όργανα της ΕΕ (69 %) έχει αυξηθεί ελαφρώς από το 2022 (αύξηση κατά 4 και 3 ποσοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα).
Τα κανάλια ενημέρωσης – πάνω από τα μισά (55%) αναφέρουν την τηλεόραση ως μία από τις κύριες πηγές πληροφόρησης σχετικά με τους κινδύνους για τα τρόφιμα, που εξακολουθεί να είναι το υψηλότερο από όλα τα κανάλια, αλλά 6 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το 2022. Οι ανταλλαγές με την οικογένεια, τους φίλους, τους γείτονες ή τους συναδέλφους (42%) και οι μηχανές αναζήτησης στο διαδίκτυο (38%) έρχονται δεύτερες και τρίτες. Τα διαδικτυακά κοινωνικά δίκτυα και τα ιστολόγια χρησιμοποιούνται κατά 25%, σημειώνοντας αύξηση 4 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με την τελευταία έρευνα.
