Ενόψει των σημερινών ανακοινώσεων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη διαχείριση της κρίσης στη Λέσβο, καθίσταται σαφές ότι η κατάσταση έχει πλέον λάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Ο αφθώδης πυρετός απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας και τη συνοχή της τοπικής οικονομίας. Η σοβαρότητα της συγκυρίας απαιτεί άμεσες, συντονισμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, ώστε να αποτραπεί η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της νόσου και οι μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα.
Η συνέχιση της παρούσας κατάστασης, χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την επιβίωση της κτηνοτροφίας στο νησί της Λέσβου και καταστροφή της οικονομικής του δραστηριότητας. Πρόκειται για έναν τομέα που ήδη έχει πληγεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Σε μια περιοχή, όπου περίπου το 70% της τοπικής οικονομίας βασίζεται στον πρωτογενή τομέα, οι συνέπειες ενδέχεται να είναι καταστροφικές όχι μόνο για τους παραγωγούς, αλλά και για το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.
Η κατάσταση δεν επιτρέπει περαιτέρω καθυστερήσεις. Απαιτούνται άμεσες, συντονισμένες και αποφασιστικές ενέργειες. Άμεσος και ρεαλιστικός στόχος είναι η διακοπή της αλυσίδας μετάδοσης, χωρίς να οδηγηθεί σε κατάρρευση η κτηνοτροφία και συνολικά η οικονομία του νησιού.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΘΕΑΣ κρίνει επιβεβλημένη τη λήψη πρόσθετων μέτρων στήριξης από την Πολιτεία. Η στρατηγική περιορισμού του αφθώδους πυρετού θα πρέπει να βασίζεται σε πέντε βασικούς πυλώνες δράσης:
- Περιορισμός μετακινήσεων: Άμεσο lockdown στη διακίνηση ζώων και προϊόντων, όπως ήδη εφαρμόζεται για το γάλα, με διαφοροποίηση για τα ώριμα τυριά. Με κατάλληλο πρωτόκολλο βιοασφάλειας, τα ώριμα τυριά μπορούν να διατεθούν στην αγορά, καθώς ο κίνδυνος διασποράς μέσω ανθρώπινης δραστηριότητας είναι μεγαλύτερος.
- Μαζικός εμβολιασμός: Εμβολιασμός καταστολής σε όλο τον πληθυσμό προβάτων, αιγών, βοοειδών και χοίρων, με κάλυψη άνω του 80%, εντός μίας εβδομάδας. Θα έπρεπε ήδη να έχει ενεργοποιηθεί εναλλακτικό σχέδιο δράσης (plan B).
- Στοχευμένη διαχείριση κρουσμάτων: Θανάτωση μόνο των ζώων με κλινικά συμπτώματα και καμία γενικευμένη θανάτωση. Παράλληλα, απαιτείται πλήρης ζωνοποίηση του νησιού σε ελεγχόμενες περιοχές.
- Ενισχυμένη επιτήρηση: Διεύρυνση των εργαστηριακών ελέγχων σε περισσότερα εργαστήρια και ολοκλήρωση της επιδημιολογικής εικόνας. Τα δεδομένα πρέπει να αξιολογηθούν από ομάδα ειδικών για τον σχεδιασμό οργανωμένης παρέμβασης.
- Οικονομική στήριξη: Άμεση ενίσχυση παραγωγών και τυροκόμων, ώστε να διασφαλιστεί η συνεργασία τους και η προσήλωση στη στρατηγική αντιμετώπιση ώστε να υπάρξει:
- Ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου
- Οικονομική ενίσχυση των κτηνοτρόφων
- Στήριξη με ζωοτροφές
- Διαχείριση των παραγόμενων προϊόντων με στόχο να μην δημιουργηθούν θέματα στην αγορά που θα είναι εις βάρος των συμφερόντων των κτηνοτρόφων.
- Διατήρηση, με κάθε τρόπο, της τοπικής ελληνικής φυλής που είναι προσαρμοσμένη στο ιδιαίτερο περιβάλλον της Λέσβου και, ως εκ τούτου, η εξάλειψή της δεν μπορεί να αποτελέσει λύση σε περίπτωση περαιτέρω εξάπλωσης της νόσου.
Η ΕΘΕΑΣ δηλώνει ότι θα επανέλθει με νέες προτάσεις, οι οποίες θα πρέπει να συζητηθούν εκτενώς.
