Η ΕΘΕΑΣ μέσω επιστολής προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τονίζει πως δεν πρέπει να γίνει επιπλέον μείωση κατά 3% των δικαιωμάτων 2023 για την κατανομή του εθνικού αποθέματος, καθώς αυτό μπορεί να τροφοδοτηθεί από τις επιστροφές, τις παρακρατήσεις από τις μεταβιβάσεις και τα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα δικαιωμάτων προηγούμενων ετών.
Ολόκληρη η επιστολή:
«Αξιότιμε κύριε υπουργέ,
Με την πληρωμή της προκαταβολής του 70% της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης 2023 και όσα ορίζονται στο ΣΣ ΚΑΠ 2023-27, έγινε αντιληπτή η εφαρμογή της μείωσης των ατομικών δικαιωμάτων των δικαιούχων κατά 20%, στην οποία προστέθηκε και η ετήσια μεταβολή, λόγω της εφαρμοζόμενης σύγκλισης των δικαιωμάτων. Όμως, τα δικαιώματα που αρχικά κατανεμήθηκαν, πρόκειται να υποστούν και επιπλέον μείωση τουλάχιστον κατά 3%, βάσει όσων προβλέπονται στο άρθρο 7 της Απόφασης του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπ.αριθμ. 519/135068/9.5.2023. Η μείωση αυτή πρόκειται να εφαρμοσθεί στην πληρωμή της εξόφλησης του υπολοίπου 30% της βασικής ενίσχυσης τον Δεκέμβριο για να τροφοδοτήσει μέρος του εθνικού αποθέματος και θα έχει ως συνέπεια μειωμένες πληρωμές στα υφιστάμενα δικαιώματα συνολικά κατά 25 εκατ. ευρώ.
Η θέση της ΕΘΕΑΣ είναι ότι δεν χρειάζεται οι παραγωγοί να υποστούν ακόμη περαιτέρω μείωση των δικαιωμάτων κατά 3%, αφού όπως έδειξε η κατανομή εθνικού αποθέματος το 2022, όπου δεν υπήρξε οριζόντια μείωση, μπορεί να τροφοδοτηθεί επαρκώς από άλλες προβλεπόμενες πηγές που είναι οι εξής:
- Η παρακράτηση ποσοστού δικαιωμάτων από τις μεταβιβάσεις.
- Η αυτοδίκαιη επιστροφή των δικαιωμάτων που δεν ενεργοποιήθηκαν για δύο συνεχόμενα χρόνια.
- Οι επιστροφές ήδη κατανεμηθέντων δικαιωμάτων εθνικού αποθέματος προηγούμενων ετών, είτε από τους ίδιους τους δικαιούχους, είτε από ακύρωση και ανάκληση των τίτλων που κατανεμήθηκαν λόγω παρατυπιών.
- Η χρήση οριζόντιας μείωσης των προηγούμενων ετών που δεν χρησιμοποιήθηκε.
Ειδικά για την τροφοδότηση από την 4η πηγή κατά την αναζήτηση στοιχείων το 2022, προκειμένου να μην γίνει εφαρμογή της οριζόντιας μείωσης, διαπιστώθηκε ότι από το 2017 και μετά, προέκυψε ότι είχαν πραγματοποιηθεί αχρείαστες οριζόντιες μειώσεις στα δικαιώματα των παραγωγών – γεωργών και κτηνοτρόφων- με αποτέλεσμα να χαθούν. Από το 2017 έως το 2021 έγινε συνολική γραμμική μείωση περίπου 10%, ύψους 102,5 εκατ. ευρώ στα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης για να τροφοδοτήσουν το εθνικό απόθεμα. Η τροφοδοσία του από άλλες πηγές όπως η παρακράτηση στις μεταβιβάσεις, η επιστροφή και ανάκληση δικαιωμάτων προσέθεσαν επιπλέον άλλα 72,5 εκατ. ευρώ.
Με δεδομένο όμως ότι την ίδια περίοδο κατανεμήθηκε ποσό ύψους περίπου 155 εκατ. ευρώ, είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική μεταφορά αδιάθετων (μη κατανεμηθέντων ) ποσών στο 2022 και για αυτό η ΕΘΕΑΣ ζήτησε να μην γίνει οριζόντια γραμμική μείωση, πράγμα που υιοθετήθηκε. Όμως στο πρόβλημα της αχρείαστης γραμμικής μείωσης των δικαιωμάτων, προστέθηκε και η αντιπαραγωγική κατανομή, που επισημάνθηκε πολλές φορές από τους Συνεταιρισμούς – μέλη μας, αγρότες και κτηνοτρόφους και προκύπτει από τη συνολική κατανομή του εθνικού αποθέματος από το 2017 έως το 2021 που έχει ως εξής:
1) 3.700.000 στρέμματα περίπου σε ΠΕ1-βοσκοτόπια (66%) και μόλις
2) 1.100.000 στρέμματα περίπου σε ΠΕ2-αρόσιμες (19%) καλλιέργειες και
3) 870.000 στρέμματα περίπου σε ΠΕ3-δενδρώδεις (15%) καλλιέργειες.
Το γεγονός αυτό πρέπει να συνεκτιμηθεί για να δοθεί απάντηση γιατί τα δικαιώματα που αφορούν τους κτηνοτρόφους ΠΕ1 -βοσκοτόπια, είχαν τη μεγαλύτερη μείωση κατά 27% μεταξύ 2022 και 2023. Η μη ισόρροπη κατανομή μεταξύ βοσκοτόπων και των άλλων καλλιέργειών, έγινε γιατί κατά τη γραμμική μείωση τα ποσά από τις αροτραίες (ΠΕ2) και τις δενδρώδεις (Π3) μεταφέρθηκαν στην ΠΕ1- βοσκότοποι. Αυτό έγινε χωρίς όμως να δοθεί μέριμνα και βαρύτητα στην προϋπόθεση της παραγωγικής αξιοποίησης τόσο σημαντικών ποσών, καθώς και της χρήσης τους από κτηνοτρόφους κατόχους ζώων που την είχαν ανάγκη. Αυτή όμως η διαδικασία μεταφοράς το 2023 δεν μπορεί να εφαρμοστεί, όπου με βάση το ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027, οι πηγές που τροφοδοτούν το εθνικό απόθεμα ξεχωρίζουν ανά αγρονομική περιφέρεια και κατανέμονται πλέον εντός της ίδιας αγρονομικής περιφέρειας.
Συμπερασματικά, εάν γίνει οριζόντια μείωση 3%, εκτός του ότι δεν χρειάζεται, θα μειωθούν τα δικαιώματα των γεωργών και κτηνοτρόφων, χωρίς τα ποσά παρακράτησης να μπορέσουν να αξιοποιηθούν και η ζημιά θα είναι διπλή. Θεωρούμε, ότι οι άλλες πηγές επαρκούν για να τροφοδοτήσουν το εθνικό απόθεμα για την είσοδο νέων και νεοεισερχόμενων γεωργών στην γεωργία, ώστε να υποστηριχθεί η ανανέωση του παραγωγικού δυναμικού της, αξιοποιώντας παραγωγικά αυτή τη δυνατότητα που αποτελεί και σταθερό στόχο της ΕΘΕΑΣ και των Συνεταιρισμών.
