Μια νέα μελέτη με επικεφαλής τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) και ερευνητικούς εταίρους υπογραμμίζει ότι η βελτίωση της παραγωγικότητας του ζωικού κεφαλαίου είναι το κλειδί για την επίτευξη σημαντικών μειώσεων στην παγκόσμια χρήση αντιβιοτικών.
Χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις, η χρήση αντιβιοτικών στα ζώα προβλέπεται να αυξηθεί σχεδόν κατά 30% έως το 2040. Ωστόσο, η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, διαπιστώνει ότι τα στρατηγικά κέρδη παραγωγικότητας στα κτηνοτροφικά συστήματα θα μπορούσαν να μειώσουν την προβλεπόμενη χρήση αντιβιοτικών κατά το ήμισυ.
Η μελέτη προβλέπει ότι, σύμφωνα με ένα σενάριο διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης, η παγκόσμια χρήση αντιβιοτικών από τα ζώα θα μπορούσε να αυξηθεί σε 143.481 τόνους έως το 2040, μια συνολική αύξηση 30% από το 2019. Ωστόσο, εναλλακτικά σενάρια δείχνουν ότι η χρήση αντιβιοτικών θα μπορούσε να μειωθεί έως και 57% εάν βελτιστοποιηθεί η παραγωγικότητα του ζωικού κεφαλαίου. Με τη βελτίωση της υγείας των ζώων, των πρακτικών διαχείρισης και της αποδοτικότητας της παραγωγής, η χρήση αντιβιοτικών θα μπορούσε να μειωθεί σε περίπου 62.000 τόνους έως το 2040, αποδεικνύοντας τις δυνατότητες στοχευμένων παρεμβάσεων για την επίτευξη των παγκόσμιων στόχων μείωσης.
«Η ενίσχυση της αποδοτικότητας της ζωικής παραγωγής είναι το κλειδί για τον περιορισμό της χρήσης αντιβιοτικών», δήλωσε ο Alejandro Acosta, οικονομολόγος κτηνοτροφίας στον FAO και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Με την παραγωγή περισσότερων τροφίμων ζωικής προέλευσης με τα ίδια ή λιγότερα ζώα, μπορούμε να μειώσουμε την ανάγκη για αντιβιοτικά στα εκτρεφόμενα ζώα, ενισχύοντας παράλληλα την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια».
Το μήνυμα αυτό υπογραμμίζει τις παγκόσμιες δεσμεύσεις για την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής (AMR). Η δήλωση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών του 2024 για τη μικροβιακή αντοχή ζητεί σημαντική μείωση της χρήσης αντιμικροβιακών ουσιών στα αγροδιατροφικά συστήματα έως το 2030. Η επίτευξη αυτού του στόχου θέτει σημαντικές προκλήσεις, ιδίως σε περιοχές όπου η κτηνοτροφική παραγωγή επεκτείνεται για να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση τροφίμων.
«Οι ενδιαφερόμενοι φορείς σε ολόκληρο τον τομέα της κτηνοτροφίας πρέπει να συνεργαστούν για να βελτιώσουν την πρόληψη των ασθενειών, να ενισχύσουν τα συστήματα παρακολούθησης και να επενδύσουν σε καινοτομίες που ενισχύουν την υγεία των ζώων, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση από τα αντιβιοτικά», τόνισε ο Junxia Song, ανώτερος υπεύθυνος υγείας των ζώων στον FAO και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Για την υποστήριξη αυτών των προσπαθειών, ο FAO ξεκίνησε πρόσφατα την πρωτοβουλία «Μείωση της ανάγκης για αντιμικροβιακά στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για βιώσιμο μετασχηματισμό των αγροδιατροφικών συστημάτων» (RENOFARM). Το πρόγραμμα αυτό παρέχει καθοδήγηση πολιτικής, τεχνική βοήθεια και ανάπτυξη ικανοτήτων για να βοηθήσει τις χώρες να περιορίσουν τη χρήση αντιβιοτικών, προωθώντας παράλληλα τον βιώσιμο μετασχηματισμό του ζωικού κεφαλαίου.
«Ο FAO δεσμεύεται να μεταμορφώσει τα αγροδιατροφικά συστήματα μειώνοντας την ανάγκη για αντιμικροβιακά, όπως κάνει το RENOFARM, προωθώντας έτσι βιώσιμες πρακτικές και διασφαλίζοντας τη δημόσια υγεία», δήλωσε ο Thanawat Tiensin, Βοηθός Γενικός Διευθυντής και Διευθυντής του Τμήματος Ζωικής Παραγωγής και Υγείας του FAO.
Μια βασική συμβολή της μελέτης είναι η εισαγωγή της μεθόδου μετατροπής ζωικής βιομάζας (LBC), η οποία βελτιώνει την ακρίβεια στην εκτίμηση της ζωικής βιομάζας σε διαφορετικά είδη, συστήματα παραγωγής και πρακτικές διαχείρισης. Αυτό επιτρέπει μια ακριβέστερη εκτίμηση της έντασης χρήσης αντιβιοτικών, επιτρέποντας στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και στους ενδιαφερόμενους φορείς να αναπτύξουν πιο αποτελεσματικές στρατηγικές για τη βελτιστοποίηση της ζωικής παραγωγής και την ελαχιστοποίηση της εξάρτησης από τα αντιβιοτικά.
Η μελέτη, «Το μέλλον της χρήσης αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία», διεξήχθη από τους εμπειρογνώμονες του FAO Alejandro Acosta, Wondmagegn Tirkaso, Francesco Nicolli, Giuseppina Cinardi, Junxia Song σε συνεργασία με τον Thomas Van Boeckel από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης.
