Μια διαφορετική φιλοσοφία προστασίας των καλλιεργειών, η οποία δεν στηρίζεται στην προληπτική και επαναλαμβανόμενη χρήση φυτοφαρμάκων, αλλά στον συνδυασμό γεωργικών, βιολογικών, φυσικών και χημικών μεθόδων, προωθεί η ολοκληρωμένη φυτοπροστασία.
Πρόκειται για μια προσέγγιση που αποτελεί βασικό άξονα της ευρωπαϊκής πολιτικής για την ορθολογική χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και πρέπει να εφαρμόζεται από όλους τους επαγγελματίες χρήστες. Μαζί με τη βιολογική γεωργία, θεωρείται ένα από τα κυριότερα εργαλεία για τη διαχείριση των επιβλαβών οργανισμών με χαμηλότερες εισροές φυτοφαρμάκων.
Στόχος δεν είναι η πλήρης κατάργηση κάθε χημικής παρέμβασης, αλλά ο περιορισμός της σε επίπεδα που δικαιολογούνται τόσο οικονομικά όσο και οικολογικά. Παράλληλα, επιδιώκεται η ελαχιστοποίηση των κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία, τους μη στοχευόμενους οργανισμούς και το περιβάλλον.
Η ολοκληρωμένη διαχείριση αρχίζει πριν από την εμφάνιση μιας προσβολής. Η αμειψισπορά, η επιλογή κατάλληλων ημερομηνιών και πυκνοτήτων σποράς, η χρήση ανθεκτικών ποικιλιών και πιστοποιημένου πολλαπλασιαστικού υλικού μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την ανάπτυξη εχθρών και ασθενειών.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης η ισορροπημένη λίπανση, η σωστή άρδευση και αποστράγγιση, καθώς και η τακτική υγιεινή του γεωργικού εξοπλισμού, ώστε να αποτρέπεται η μεταφορά επιβλαβών οργανισμών από ένα αγροτεμάχιο σε άλλο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία των ωφέλιμων οργανισμών, οι οποίοι λειτουργούν ως φυσικοί εχθροί πολλών παρασίτων. Η διατήρηση οικολογικών υποδομών, όπως φυτοφράκτες και ζώνες φυσικής βλάστησης, μπορεί να ενισχύσει τη βιοποικιλότητα και τη φυσική ισορροπία μέσα στο αγροοικοσύστημα.
Η απόφαση για επέμβαση δεν πρέπει να λαμβάνεται αυτόματα. Προηγείται συστηματική παρακολούθηση της καλλιέργειας με επιτόπιες παρατηρήσεις, παγίδες, συστήματα προειδοποίησης, εργαλεία πρόβλεψης και έγκαιρης διάγνωσης. Όπου είναι διαθέσιμα, πρέπει να αξιοποιούνται και τα επιστημονικά όρια επέμβασης, ανάλογα με την περιοχή, την καλλιέργεια και τις κλιματικές συνθήκες.
Όταν οι μη χημικές λύσεις παρέχουν ικανοποιητικό έλεγχο, πρέπει να προτιμώνται. Εφόσον απαιτηθεί φυτοφάρμακο, επιλέγεται το πλέον εξειδικευμένο για τον συγκεκριμένο στόχο, στη μικρότερη αναγκαία δόση και με όσο το δυνατόν λιγότερες παρενέργειες.
Παράλληλα, είναι απαραίτητη η εναλλαγή δραστικών ουσιών με διαφορετικό τρόπο δράσης, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος ανάπτυξης ανθεκτικότητας. Η τήρηση αρχείων για τις προσβολές, τις εφαρμογές και τα αποτελέσματά τους επιτρέπει, τέλος, στον παραγωγό να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των επιλογών του και να βελτιώνει διαρκώς τη στρατηγική φυτοπροστασίας που ακολουθεί.
