Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει μια ιστορική ευκαιρία για τον μετασχηματισμό της γεωργίας και των αγροδιατροφικών συστημάτων, αρκεί να υπηρετεί τον άνθρωπο και να μην εντείνει το ψηφιακό χάσμα μεταξύ πόλης και υπαίθρου. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που έστειλε ο Γενικός Διευθυντής του FAO, QU Dongyu, μιλώντας σε διεθνές συμπόσιο υψηλού επιπέδου που πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη με αντικείμενο το μέλλον της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Το συμπόσιο, με τίτλο «AI and the Future of Human Dignity: A Bridge Across the Demographic and Employment Transitions», φιλοξενήθηκε στο Palazzo Lateranense υπό την αιγίδα του Ποντιφικού Πανεπιστημίου του Λατερανού και της Ποντιφικής Ακαδημίας για τη Ζωή. Εκεί, ο επικεφαλής του FAO προειδοποίησε ότι η τεχνολογική αλλαγή προχωρά με ταχύτατους ρυθμούς και πως η κοινωνική προσαρμογή αποτελεί πλέον κρίσιμο ζητούμενο, ιδιαίτερα για τις αγροτικές περιοχές και τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.
Ο QU Dongyu υπογράμμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη διαθέτει «μετασχηματιστική δύναμη», ωστόσο επισήμανε ότι το ψηφιακό χάσμα μπορεί να διευρυνθεί εάν οι νέες τεχνολογίες δεν τεθούν στην υπηρεσία των αγροτικών πληθυσμών. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι γεωργοί, οι κτηνοτρόφοι, οι αλιείς και οι κοινότητες που εξαρτώνται από τα δάση πρέπει να έχουν ισότιμη πρόσβαση στα εργαλεία της νέας ψηφιακής εποχής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην ανάγκη να καταστούν τα αγροδιατροφικά συστήματα πιο ελκυστικά για τις νεότερες γενιές. Όπως ανέφερε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στις αγροτικές και τις αστικές περιοχές, δημιουργώντας νέες δυνατότητες παραγωγής, διαχείρισης φυσικών πόρων και ανταλλαγής γνώσεων. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ανάπτυξη της AI πρέπει να βασίζεται στην ένταξη, στην αλληλεγγύη και στην κοινή ευημερία και όχι μόνο στην οικονομική αποτελεσματικότητα.
Ο Γενικός Διευθυντής του FAO αναφέρθηκε επίσης στον ψηφιακό οδικό χάρτη γεωργίας και καινοτομίας που προωθεί ο Οργανισμός, μέσα από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης σε κρίσιμους τομείς όπως οι αλυσίδες αξίας του καφέ, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες προς τους αγρότες, η κηπευτική παραγωγή και η διαχείριση των εδαφών. Οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται στη στρατηγική των «Τεσσάρων Καλύτερων» του FAO: καλύτερη παραγωγή, καλύτερη διατροφή, καλύτερο περιβάλλον και καλύτερη ζωή, χωρίς αποκλεισμούς.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στις ηθικές διαστάσεις της τεχνητής νοημοσύνης. Ο QU Dongyu υπενθύμισε ότι ο FAO υπήρξε από τους πρώτους οργανισμούς που υπέγραψαν την «Έκκληση της Ρώμης για τη Δεοντολογία της Τεχνητής Νοημοσύνης», έπειτα από πρωτοβουλία του Πάπα Φραγκίσκου. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι η τεχνολογική πρόοδος οφείλει να προστατεύει τους ευάλωτους και να υπηρετεί τον άνθρωπο και τον πλανήτη.
Στην παρέμβασή του, συνέδεσε μάλιστα τη σημερινή τεχνολογική επανάσταση με τη Βιομηχανική Επανάσταση του 19ου αιώνα, αναφέροντας ότι η νέα εγκύκλιος του Πάπα Λέοντα XIV δημοσιεύθηκε ακριβώς 135 χρόνια μετά το ιστορικό Rerum Novarum του Πάπα Λέοντα XIII. Όπως σημείωσε, η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει ήδη τις οικονομίες, την κοινωνική διακυβέρνηση, αλλά και την ίδια τη φύση της εργασίας.
Ο επικεφαλής του FAO στάθηκε ιδιαίτερα και στην έννοια των «Allied Intelligences», δηλαδή της συνειδητής ευθυγράμμισης της ανθρώπινης, τεχνητής, οικολογικής και κοινωνικής νοημοσύνης. Πρόκειται, όπως εξήγησε, για μια προσπάθεια σύνδεσης της τεχνολογικής καινοτομίας με την ηθική, τη σοφία της φύσης και τη συλλογική δράση.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο QU Dongyu προειδοποίησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον άνθρωπο, ούτε φυσικά την ίδια την παραγωγή τροφίμων. «Δεν μπορούμε να φάμε την τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να διασφαλίσει ότι τα οφέλη της νέας τεχνολογικής εποχής θα διανεμηθούν δίκαια και θα αξιοποιηθούν για ένα καλύτερο μέλλον για όλους.
