Πώς διατηρούνται τα αλιευτικά αποθέματα; Ποια είναι η κατάσταση του αλιευτικού στόλου της ΕΕ; Πώς συγκρίνεται ο τομέας της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο; Οι απαντήσεις σε αυτά και σε πολλά άλλα ερωτήματα μπορούν να βρεθούν στην τελευταία έκδοση του ”Facts and Figures on the Common Fisheries Policy”, που δημοσιεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αυτή η τελευταία στατιστική έκθεση καλύπτει κάθε πτυχή της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ), από τη διασφάλιση της βιώσιμης αλιείας έως τη στήριξη των αλιέων. Διατίθεται σε 23 γλώσσες και παρουσιάζει την τρέχουσα κατάσταση του τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας σε κάθε χώρα της ΕΕ.
Η έκθεση δείχνει ότι ο στόχος της ΚΑΠ για τη διασφάλιση βιώσιμων ιχθυαποθεμάτων εξακολουθεί να παρουσιάζει θετική εξέλιξη, με τα περισσότερα αποθέματα να ανακάμπτουν από τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του 2003. Τα επίπεδα θνησιμότητας των ιχθύων έχουν μειωθεί για τα περισσότερα αποθέματα που ενδιαφέρουν την ΕΕ, αλλά η ανάκαμψη στη Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο εξακολουθεί να είναι σχετικά αργή σε σύγκριση με τον Βορειοανατολικό Ατλαντικό.
Στην έκθεση επισημαίνονται επίσης οι προσπάθειες της ΕΕ να αναπτύξει βιώσιμη αλιεία εκτός των χωρικών της υδάτων, με 12 λεγόμενες συμφωνίες σύμπραξης βιώσιμης αλιείας (ΣΣΒΑ) στον Ατλαντικό, τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό το 2024. Καλύπτονται επίσης οι ρυθμίσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο μετά το Brexit —και οι εν εξελίξει συμφωνίες με τη Νορβηγία— οι λεγόμενες βόρειες συμφωνίες με τις δύο αυτές χώρες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 60% του συνόλου των αλιευμάτων που ρυθμίζονται από τις ποσοστώσεις του στόλου της ΕΕ παγκοσμίως, όσον αφορά τον όγκο.
Χαρτογραφώντας την ανθρώπινη πλευρά της αλιείας
Η έκθεση καλύπτει επίσης λεπτομερώς την ανθρώπινη πτυχή του αλιευτικού τομέα της ΕΕ, με δεδομένα που καλύπτουν, μεταξύ άλλων, την απασχόληση στον τομέα και το μέγεθος του στόλου. Αν και οι αριθμοί εξακολουθούν να μειώνονται, το μέγεθος του στόλου της ΕΕ (λίγο πάνω από 69.000 σκάφη στις 22 παράκτιες χώρες της ΕΕ) παραμένει δυσανάλογο προς τις αλιευτικές δυνατότητες. Ωστόσο, η ανάκαμψη πολλών ιχθυαποθεμάτων συνέβαλε στην αύξηση της κερδοφορίας του κλάδου στα 1,19 δισ. ευρώ (μικτό κέρδος από το 2021).). στοιχεία του 2021).
Το 2021 απασχολούνταν σχεδόν 124.500 άτομα στον τομέα της αλιείας (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία), ενώ τρία κράτη μέλη (Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα) αντιπροσώπευαν το 58 % του συνόλου. Η υδατοκαλλιέργεια (θαλάσσια, οστρακοειδή και γλυκά ύδατα) αντιπροσώπευε σχεδόν 76.000 θέσεις εργασίας, με την Ισπανία, τη Γαλλία και την Πολωνία να αντιπροσωπεύουν το 58% των απασχολούμενων. Πάνω από 130.000 εργάστηκαν στη μεταποίηση και διανομή αλιευτικών προϊόντων το 2021, ενώ η χονδρική και λιανική διανομή αντιπροσώπευε επιπλέον 210.000.
Όσον αφορά τα αλιεύματα, με 3,59 εκατομμύρια τόνους, η ΕΕ αντιπροσώπευε το 3,9% της συνολικής αλιευτικής παραγωγής παγκοσμίως το 2021, με το μεγαλύτερο μέρος της αλιείας να πραγματοποιείται στον Βόρειο Ατλαντικό, όπου η ρέγγα του Ατλαντικού, η παπαλίνα, το προσφυγάκι και το σκουμπρί αποτελούν τα συνηθέστερα αλιεύματα, αντιπροσωπεύοντας από κοινού το 42% των συνολικών εκφορτώσεων της ΕΕ. Η συνολική παραγωγή υδατοκαλλιέργειας ήταν 1,13 εκατομμύρια τόνοι, με τα μύδια να αντιπροσωπεύουν το 38% αυτού του συνόλου. Ο κύκλος εργασιών της βιομηχανίας μεταποίησης ψαριών το 2021 ήταν περίπου 30 δισεκατομμύρια ευρώ. Λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα αλιεύματα και την υδατοκαλλιέργεια ανά είδος και ανά χώρα περιλαμβάνονται στην έκθεση.
Το εμπόριο και η κατανάλωση αντέχουν καλά
Η ΕΕ είναι ο δεύτερος σημαντικότερος έμπορος προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας στον κόσμο από άποψη αξίας. Ενώ ο όγκος του εμπορίου της ΕΕ (εισαγωγές και εξαγωγές μαζί) μειώθηκε ελαφρώς τα τελευταία χρόνια, η αξία του συνέχισε να αυξάνεται, φθάνοντας σχεδόν τα 40 δισ. ευρώ το 2022. Οι περισσότερες εισαγωγές προέρχονται από τη Νορβηγία, την Κίνα, τον Ισημερινό, το Μαρόκο και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ οι περισσότερες εξαγωγές πηγαίνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κίνα, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Σε όρους αξίας, οι εξαγωγές του 2022 ήταν 8 δισεκατομμύρια ευρώ, αν και αυτό είναι πολύ χαμηλότερο από τις πωλήσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ, οι οποίες αντιπροσώπευαν 31,5 δισεκατομμύρια ευρώ το ίδιο έτος.
Η έκθεση εξετάζει επίσης τα δεδομένα των καταναλωτών, τα οποία δείχνουν ότι η μέση κατανάλωση ψαριών ή θαλασσινών στην ΕΕ είναι 23,7 κιλά ετησίως, περίπου 3 κιλά πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η κατανάλωση, ωστόσο, ποικίλλει σημαντικά στην ΕΕ, από 6,6 κιλά ανά άτομο ετησίως στην Ουγγαρία έως 56,5 κιλά στην Πορτογαλία. Τα 3/4 των ψαριών ή θαλασσινών που καταναλώνονται στην ΕΕ προέρχονται από την άγρια αλιεία, ενώ το υπόλοιπο τέταρτο προέρχεται από την υδατοκαλλιέργεια.
Τα πιο δημοφιλή είδη είναι ο τόνος, ο σολομός και ο μπακαλιάρος. Όσον αφορά τις δαπάνες των νοικοκυριών για αλιευτικά προϊόντα, οι συνολικές πωλήσεις ανήλθαν σε περίπου 63 δισεκατομμύρια ευρώ το 2022, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 6 % των συνολικών πωλήσεων τροφίμων στην ΕΕ.
