Η μελλοντική μορφή της ΚΑΠ μετά το 2027, η ενίσχυση της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών και η κατάσταση των αγροδιατροφικών αγορών βρέθηκαν στο επίκεντρο του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας, που πραγματοποιήθηκε στις 27 Απριλίου 2026. Οι υπουργοί Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντάλλαξαν απόψεις για κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα, τη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και την ανάγκη αποτελεσματικότερης αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων.
Κεντρικό θέμα της συνεδρίασης αποτέλεσαν οι προτάσεις για την ΚΑΠ μετά το 2027, με ιδιαίτερη έμφαση στις βασικές επιλογές σχεδιασμού για την εισοδηματική στήριξη των γεωργών. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο πώς η χρηματοδοτική στήριξη μπορεί να στοχεύει καλύτερα στους γεωργούς που τη χρειάζονται και συμβάλλουν ουσιαστικά στην επισιτιστική ασφάλεια της Ένωσης, χωρίς να διαταράσσεται η δίκαιη κατανομή των πόρων μεταξύ κρατών μελών, περιφερειών και διαφορετικών τύπων εκμεταλλεύσεων.
Οι υπουργοί υπογράμμισαν την ανάγκη να διατηρηθεί η βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, αλλά και να ενισχυθούν η ανθεκτικότητα και η ανταγωνιστικότητα του αγροτικού τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκε η ισορροπία ανάμεσα σε ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο κανόνων και στην ευελιξία που χρειάζονται τα κράτη μέλη για να προσαρμόζουν τα μέτρα στις ιδιαίτερες συνθήκες τους. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην προοδευτική μείωση και στα ανώτατα όρια των άμεσων πληρωμών, ζητήματα που παραμένουν ευαίσθητα στις διαπραγματεύσεις για τη νέα ΚΑΠ.
Σημαντικό σημείο της συζήτησης ήταν και ο ορισμός του γεωργού, καθώς οι υπουργοί χαιρέτισαν το γεγονός ότι το ζήτημα θα εξεταστεί στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας. Παράλληλα, τόνισαν τη σημασία της ανανέωσης των γενεών στον αγροτικό τομέα, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση των νέων γεωργών δεν θα πρέπει να γίνεται εις βάρος των αγροτών που πλησιάζουν την ηλικία συνταξιοδότησης.
Η συζήτηση βασίστηκε στις προηγούμενες εργασίες του Συμβουλίου του Νοεμβρίου 2025, όταν είχε διαμορφωθεί ευρεία συμφωνία ως προς την ανάγκη καλύτερης στόχευσης της εισοδηματικής στήριξης στους ενεργούς γεωργούς. Οι υπουργοί έδωσαν πολιτική καθοδήγηση για τη συνέχεια των εργασιών, χωρίς ωστόσο να επιδιώξουν την υιοθέτηση συμπερασμάτων ή να προκαταλάβουν την έκβαση των διαπραγματεύσεων για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034.
Εξίσου σημαντική ήταν η συζήτηση για τη στρατηγική σημασία της γεωργίας και της βιώσιμης διαχείρισης των δασών στην πρόληψη και την ανθεκτικότητα έναντι των δασικών πυρκαγιών. Οι υπουργοί συμφώνησαν ότι η ΚΑΠ, σε συνδυασμό με άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της ενεργού διαχείρισης του τοπίου και της πρόληψης των κινδύνων.
Η έμφαση, όπως επισημάνθηκε, πρέπει να δοθεί στην πρόληψη και όχι μόνο στην αποκατάσταση μετά την καταστροφή. Τα μέτρα που συζητήθηκαν περιλαμβάνουν την απομάκρυνση καύσιμης βιομάζας, τη συγκράτηση υδάτων, τη δημιουργία ζωνών ανάσχεσης, τη σταθεροποίηση των εδαφών και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών. Οι υπουργοί υπογράμμισαν ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις τοπικές και περιφερειακές ιδιαιτερότητες, καθώς οι συνθήκες και οι κίνδυνοι διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε υπό το βάρος της αυξανόμενης έντασης των δασικών πυρκαγιών στην Ευρώπη. Όπως επισημάνθηκε, το 2025 κάηκαν περισσότερα από ένα εκατομμύριο εκτάρια, έκταση μεγαλύτερη από την Κύπρο. Οι πυρκαγιές δεν περιορίζονται πλέον στη νότια Ευρώπη, αλλά πλήττουν και κεντρικές, βόρειες και ανατολικές περιοχές της Ένωσης, με σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή των πολιτών, στα οικοσυστήματα, στη βιοποικιλότητα, στην ποιότητα του αέρα, στη γεωργία, στη δασοκομία και στις υποδομές. Η ετήσια οικονομική ζημία εκτιμάται σε περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Τρίτος βασικός άξονας της συνεδρίασης ήταν η κατάσταση των αγροτικών αγορών, ιδίως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Οι υπουργοί διαπίστωσαν ότι η γεωπολιτική αστάθεια, οι αβέβαιες εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με σημαντικούς εταίρους, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες, η προσωρινή υπερπροσφορά σε ορισμένους τομείς και οι ζωικές νόσοι ασκούν έντονες πιέσεις στις αγροδιατροφικές αγορές και στο εισόδημα των γεωργών.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για το αυξανόμενο κόστος παραγωγής, μεταφοράς, αποθήκευσης και διανομής τροφίμων. Οι υπουργοί στάθηκαν ειδικά στις τιμές των καυσίμων, των λιπασμάτων, της ηλεκτρικής ενέργειας και άλλων ενεργειακών εισροών, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κινηθεί γρήγορα. Ζήτησαν άμεση ανακούφιση και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τους γεωργούς, αλλά και μεσοπρόθεσμες διαρθρωτικές λύσεις που θα ενισχύσουν τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ, ιδίως στον τομέα των λιπασμάτων.
Στο τραπέζι τέθηκαν επίσης πιθανές αλλαγές στους ευρωπαϊκούς κανόνες, ώστε να διευκολυνθεί η ευρύτερη χρήση οργανικών λιπασμάτων, βιοαερίου και βιομεθανίου, καθώς και χρηματοδοτικές ενισχύσεις, μέτρα στήριξης συγκεκριμένων αγορών και εμπορικές παρεμβάσεις που δεν θα υπονομεύουν τις γεωπολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης.
Η συνεδρίαση ανέδειξε ότι η νέα περίοδος για την ευρωπαϊκή γεωργία θα διαμορφωθεί σε ένα περιβάλλον αυξημένων κινδύνων και απαιτήσεων. Η ΚΑΠ μετά το 2027 καλείται να απαντήσει ταυτόχρονα στην ανάγκη στήριξης του αγροτικού εισοδήματος, στην κλιματική προσαρμογή, στην πρόληψη φυσικών καταστροφών και στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρώπης.
