Έχει χάσει ο αμπελώνας στην Καλιφόρνια το 18% της έκτασής του από το 2018; Ή μήπως το 25%; Ελλείψει αμπελουργικού μητρώου, οι εκτιμήσεις διίστανται. Ωστόσο, μία βεβαιότητα παραμένει: ο κλάδος έχει μειώσει σημαντικά τη δραστηριότητά του και η τάση αυτή συνεχίζεται το 2026.
Ένα από τα μειονεκτήματα των ερευνών που βασίζονται στις εθελοντικές δηλώσεις των παραγωγών, σύμφωνα με την ΚΕΟΣΟΕ είναι η έλλειψη ακριβούς εικόνας για την προσφορά, η οποία ωστόσο είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη διαχείριση της παραγωγής.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι αποκλίσεις δεν είναι αμελητέες. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για το 2025 που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από το Υπουργείο Γεωργίας της Καλιφόρνια (CDFA), οι αμπελώνες οινοποιήσιμων ποικιλιών καλύπτουν πλέον περίπου 2.180.000 στρέμματα (218.000 εκτάρια), εκ των οποίων τα 2.060.000 στρέμματα είναι παραγωγικά.
Μια άλλη ανάλυση, η οποία πραγματοποιήθηκε από την Ένωση Παραγωγών Οινοποιήσιμων Σταφυλιών της Καλιφόρνια (CAWG) με τη χρήση ψηφιακών χαρτογραφικών εργαλείων, εκτιμούσε τη συνολική έκταση του αμπελώνα τον Αύγουστο του 2025 στα 1.930.000 στρέμματα (παραγωγικές και μη παραγωγικές εκτάσεις μαζί). Πρόκειται για μια διαφορά της τάξης του 10%.
Επιπλέον 160.000 στρέμματα εκριζώνονται το 2026
Όποιο κι αν είναι το ορθό νούμερο, γεγονός παραμένει ότι, σε σύγκριση με την κορύφωση των περίπου 2.600.000 στρεμμάτων που σημειώθηκε το 2018, η υποχώρηση του αμπελώνα είναι εντυπωσιακή στην πρώτη οινοπαραγωγό πολιτεία των ΗΠΑ. Και αυτή η τάση δεν φαίνεται να αντιστρέφεται σύντομα, παρόλο που αντισταθμίζεται εν μέρει από νέες φυτεύσεις.
Σύμφωνα με τον Jeff Bitter, πρόεδρο των Allied Grape Growers – της διεπαγγελματικής οργάνωσης που συγκεντρώνει περίπου 500 παραγωγούς σταφυλιών – η συρρίκνωση αναμένεται να συνεχιστεί και μετά τον τρύγο του 2025. «Με βάση τα κλήματα που κλαδεύτηκαν ή όχι, υπολογίζουμε ότι περίπου 160.000 επιπλέον στρέμματα θα εκριζωθούν μετά τη συγκομιδή του 2025, έκταση παρόμοια με εκείνη που ήδη εκριζώθηκε το 2025, ή και μεγαλύτερη».
Στις εκτάσεις αυτές προστίθενται και αμπελοτεμάχια που έχουν τεθεί σε κατάσταση «αδράνειας» σε διάφορους βαθμούς, τα οποία δεν περιλαμβάνονται ακόμα στις τρέχουσες εκτιμήσεις. «Στο τέλος όμως θα συμπεριληφθούν», διαβεβαίωσε ο Jeff Bitter κατά τη διάρκεια διαδικτυακού σεμιναρίου που διοργάνωσε η Rabobank στα τέλη Απριλίου. Πόσο μάλλον όταν, «ιστορικά, οι αμπελώνες που τίθενται προσωρινά εκτός λειτουργίας δεν επιστρέφουν στην παραγωγή, παρά την αρχική πρόθεση των καλλιεργητών, λόγω του κόστους επαναφοράς της καλλιέργειας». Και κυρίως, λόγω έλλειψης διεξόδων στην αγορά.
Το βάρος των παλαιότερων εσοδειών
«Αυτή τη στιγμή, 38 εκατ. γαλόνια [δηλαδή 1,44 εκατ. εκατόλιτρα] οίνου προσφέρονται προς πώληση στην αγορά χύμα κρασιού στην Καλιφόρνια», υπογράμμισε επίσης ο Glen Proctor, μεσίτης στον οίκο Ciatti. «Ακόμη και οι συνηθισμένοι αγοραστές έγιναν πωλητές».
Άλλο ένα σημάδι του κορεσμού της αγοράς: η προσφορά δεν περιορίζεται πλέον μόνο στα κρασιά της τελευταίας εσοδείας. «Για το chardonnay, το 51% των προσφερόμενων κρασιών προέρχεται από την εσοδεία του 2025, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται από παλαιότερες σοδειές». Αν και η αύξηση των blends χωρίς ένδειξη χρονιάς (non-vintage), ακόμη και σε premium κατηγορίες, επέτρεψε τη διάθεση μέρους των αποθεμάτων, δεν είναι όλοι οι αγοραστές πρόθυμοι να εντάξουν παλαιότερα κρασιά στις σειρές τους.
«Ακόμη και από παραγωγούς ιδιωτικής ετικέτας, οι διανομείς ζητούν αλλαγή εσοδείας, επειδή το απαιτούν οι καταναλωτές, ιδιαίτερα για τα κρασιά υψηλής κατηγορίας τιμής», παρατηρεί ο Καλιφορνέζος μεσίτης. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αναμείξεις (assemblages) μεταξύ διαφορετικών εσοδειών αποτελούν μέρος των λύσεων για την απορρόφηση αυτών των όγκων.
Διπλασιασμός των όγκων χύμα κρασιού
Από την πλευρά του, ο Jeff Bitter τονίζει ότι «η αγορά του χύμα αντιπροσωπεύει πλέον το 8% με 10% της συνολικής παραγωγής, έναντι λιγότερο από 5% παλαιότερα. Αυτό αλλάζει εντελώς τη δυναμική της αγοράς».
Υποστηρικτής για καιρό μιας έντονης πολιτικής εκριζώσεων με σκοπό την απορρόφηση των πλεονασμάτων, ο πρόεδρος των Allied Grape Growers συνιστά πλέον μεγαλύτερη προσοχή: «Αν εστιάσουμε αποκλειστικά στο βάρος των αποθεμάτων από παλιές εσοδείες και ξεριζώσουμε πάρα πολλούς αμπελώνες, η Καλιφόρνια κινδυνεύει να αντικατασταθεί μόνιμα από άλλες παραγωγούς χώρες», προειδοποιεί. Η συνέχεια των εκριζώσεων εξαρτάται από τα μηνύματα της αγοράς. «Αυτή τη στιγμή διαπιστώνουμε μια σχετική σταθερότητα μεταξύ των αγοραστών», εκτιμά ο Jeff Bitter. «Τα “ξερά χόρτα” εξαφανίστηκαν! Πιστεύω ότι πιάσαμε πάτο και η κατάσταση δεν θα επιδεινωθεί άλλο. Το πραγματικό ερώτημα πλέον είναι για πόσο καιρό θα παραμείνουμε σε αυτό το επίπεδο».
Περιορισμένος τρύγος το 2026
Η συγκομιδή του 2026 δεν αναμένεται να αυξήσει περαιτέρω την πίεση στην αγορά. Μετά τη χαμηλή παραγωγή του 2025 – η οποία πλέον υπολογίζεται σε 2,6 εκατομμύρια τόνους – εκείνη του 2026 αναμένεται να κινηθεί στα ίδια επίπεδα, με όγκους που πιθανόν να κυμανθούν μεταξύ 2,6 και 3 εκατομμυρίων τόνων.
«Η σημερινή έκταση του αμπελώνα θα επέτρεπε θεωρητικά την παραγωγή 3 εκατομμυρίων τόνων σταφυλιών, αλλά προσπαθούμε ακόμα να αξιολογήσουμε με ακρίβεια ποια αμπέλια είναι πραγματικά παραγωγικά. Γνωρίζουμε τι έχει εκριζωθεί, αλλά όχι τι έχει απλώς εγκαταλειφθεί. Στην περιοχή Lodi, για παράδειγμα, το 10% του αμπελώνα πιθανότατα δεν καλλιεργήθηκε, γεγονός που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 30.000 στρέμματα», σημειώνει ο επαγγελματικός εκπρόσωπος.
Όγκοι που δύσκολα αντικαθίστανται
Ωστόσο, δεν έχουν επηρεαστεί όλοι οι τομείς με τον ίδιο τρόπο. Οι εκριζώσεις αφορούσαν κυρίως τις εσωτερικές περιοχές της Καλιφόρνια – όπου οι αποδόσεις είναι υψηλές αλλά τα περιθώρια κέρδους μικρά – ενώ οι παράκτιες περιοχές, που είναι πιο επικερδείς, έμειναν σχετικά ανέπαφες.
«Η πλειονότητα των αμπελιών της Κεντρικής Κοιλάδας (Central Valley) χρησιμεύει για την παραγωγή κρασιών που πωλούνται μεταξύ 6 και 15 δολαρίων», υπενθυμίζει ο Καλιφορνέζος σύμβουλος Nick Karavidas, σημειώνοντας παράλληλα μια πιθανή χρονική υστέρηση δύο έως τριών ετών ανάμεσα στις εκριζώσεις και τον πραγματικό τους αντίκτυπο. «Σε αυτά τα επίπεδα τιμών, είναι αδύνατο να αντικατασταθούν αυτά τα σταφύλια με εκείνα των παράκτιων περιοχών. Από πού θα προέλθουν λοιπόν οι όγκοι που λείπουν; Από εισαγωγές, κυρίως από τη Γαλλία και την Ιταλία».
Τέλος, για τον Glen Proctor, η συνέχιση των εκριζώσεων φέρνει τον κλάδο κοντά σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή: «Ο τομέας του κρασιού θα είναι μόνιμα μικρότερος. Κανείς δεν εξαγόρασε τα οινοποιεία που έκλεισαν και όλο και λιγότερα φυτώρια παράγουν πλέον κλήματα. Ακόμη κι αν θέλαμε να αντιστρέψουμε την κατάσταση, δεν θα μπορούσαμε να το κάνουμε γρήγορα ούτε εύκολα. Σε μόλις τρία ή τέσσερα χρόνια, ο αμπελώνας συρρικνώθηκε απότομα και το κόστος επαναφύτευσης έχει γίνει αστρονομικό».
Πίσω από αυτές τις εκριζώσεις και τους αριθμούς, σχεδιάζεται ένας νέος χάρτης για τον καλιφορνέζικο αμπελώνα: πιο περιορισμένος, αλλά ακόμα σε αναζήτηση της ισορροπίας του.
