Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής εντείνονται στις νησιωτικές περιοχές της Ευρώπης, καθιστώντας επιτακτική την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, τη διασφάλιση επαρκών υδατικών πόρων και την ανάπτυξη βιώσιμων αγροδιατροφικών συστημάτων που στηρίζουν τη βιοποικιλότητα. Τα ζητήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο συνεδρίου που διοργάνωσε η Ομάδα Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), στις 22 Απριλίου 2026, στη Λάρνακα, υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο συνέδριο συμμετείχαν περίπου 100 εκπρόσωποι θεσμών και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, στην εντεινόμενη λειψυδρία και στη διαμόρφωση ανθεκτικών αγροδιατροφικών συστημάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στις νησιωτικές περιοχές.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και ο Γενικός Διευθυντής της ΕΘΕΑΣ και μέλος της ΕΟΚΕ, κ. Μόσχος Κορασίδης, ο οποίος συμμετείχε στον διάλογο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των νησιών. Μεταξύ των ομιλητών ήταν ο κ. Αναστάσης Γιαπάνης, μέλος της ΕΟΚΕ, στο πάνελ με θέμα «Στρατηγική ανθεκτικότητας των υδάτων και Ευρωπαϊκό σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή», ο κ. Ιωάννης Βαρδακαστάνης, επίσης μέλος της ΕΟΚΕ, ο οποίος μίλησε για τη «Νησιωτική διάσταση στις πολιτικές της ΕΕ», καθώς και ο κ. Κωνσταντίνος Μάττας, ομότιμος καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, που ανέπτυξε το θέμα «Επισιτιστική ασφάλεια και ο ρόλος της βιοποικιλότητας στην Κύπρο και την ΕΕ».
Στις εναρκτήριες δηλώσεις του, ο Cillian Lohan, Πρόεδρος της Ομάδας Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ, παρουσίασε τους στόχους του συνεδρίου, τονίζοντας: «Το συνέδριό μας δεν αφορά μόνο τον εντοπισμό των προκλήσεων — στις οποίες τα νησιά, όπως η Κύπρος, συχνά εκτίθενται πρώτα, ταχύτερα και εντονότερα — αλλά και την ανταλλαγή λύσεων και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ τοπικών, εθνικών και ευρωπαϊκών φορέων».
Ιδιαίτερη έμφαση στην ανθεκτικότητα των νησιών έδωσε και η Αννίτα Δημητρίου, Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου, επισημαίνοντας ότι η ανθεκτικότητα δεν εξαρτάται μόνο από τον σχεδιασμό πολιτικών, αλλά κυρίως από την αποτελεσματική εφαρμογή τους και τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Όπως ανέφερε, η ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών είναι κρίσιμη για την επιτυχία των πολιτικών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κλιματική αλλαγή, η έλλειψη νερού, η επισιτιστική ανασφάλεια και η απώλεια βιοποικιλότητας αποτελούν αλληλένδετες προκλήσεις που απαιτούν συλλογική και συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση.
Από την πλευρά του, ο Ανδρέας Γρηγορίου, Μόνιμος Γραμματέας του Κυπριακού Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, επεσήμανε ότι η ανθεκτικότητα των υδάτων έχει εξελιχθεί σε στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρώπη. Τόνισε, επίσης, ότι για τις νησιωτικές και υδατικά ευάλωτες περιοχές, οι ευρωπαϊκές πολιτικές πρέπει να αντανακλούν τις ιδιαίτερες συνθήκες τους, προωθώντας τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και την ανάπτυξη αγροδιατροφικών μοντέλων που ενισχύουν και προστατεύουν τη βιοποικιλότητα.
Κοινή θέση των συμμετεχόντων ήταν ότι οι μελλοντικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν να ενσωματώνουν ουσιαστικότερα τη νησιωτική διάσταση. Αυτό προϋποθέτει υγιή οικοσυστήματα, ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων, δίκαια εισοδήματα για τους παραγωγούς και ισχυρές τοπικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Τέλος, επισημάνθηκε ότι το μέλλον της αγροδιατροφής στην Ευρώπη δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά πρέπει να βασίζεται στην ποιότητα, τη βιωσιμότητα και την προστασία της βιοποικιλότητας — στοιχεία απαραίτητα για τη διασφάλιση ανθεκτικών νησιωτικών και ευρωπαϊκών κοινωνιών.
