Στην Πιατσέντσα της Ιταλίας πραγματοποιήθηκε, από τις 29 Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου 2026, η τριήμερη Γενική Συνέλευση του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος LILAS4SOILS, με αφορμή τη συμπλήρωση δύο ετών από την έναρξη της υλοποίησής του. Η συνάντηση αποτέλεσε ευκαιρία απολογισμού της μέχρι σήμερα πορείας του έργου, ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των εταίρων και καθορισμού των επόμενων βημάτων, με επίκεντρο τη βελτίωση της υγείας των αγροτικών εδαφών και την προώθηση βιώσιμων γεωργικών πρακτικών.
Κατά την πρώτη ημέρα των εργασιών, που διοργανώθηκε από το Ιταλικό Ζωντανό Εργαστήριο (Living Lab) στην Πιατσέντσα, οι εταίροι της κοινοπραξίας και οι συντονιστές των Ζωντανών Εργαστηρίων προχώρησαν σε αποτίμηση της προόδου που έχει σημειωθεί κατά τα δύο πρώτα χρόνια υλοποίησης του προγράμματος. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα σημαντικότερα αποτελέσματα, οι προκλήσεις που έχουν ανακύψει κατά την πρακτική εφαρμογή των δράσεων, καθώς και οι δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης της συμμετοχής των εμπλεκόμενων φορέων. Παράλληλα, εξετάστηκαν τα περιθώρια βελτίωσης και διαμορφώθηκαν οι βασικές προτεραιότητες για την επόμενη φάση του έργου.
Τη δεύτερη ημέρα, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη συμβολή του LILAS4SOILS στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών για την προστασία των εδαφών, αξιοποιώντας την εμπειρία από τη συνεργασία με φορείς χάραξης πολιτικής και διερευνώντας νέες συνέργειες με συναφή ερευνητικά προγράμματα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην παρακολούθηση της υγείας του εδάφους και στην ανάγκη ανάπτυξης κοινών προσεγγίσεων, ώστε τα δεδομένα που συλλέγονται από τα διαφορετικά Ζωντανά Εργαστήρια να είναι συγκρίσιμα και αξιοποιήσιμα.
Οι εργασίες συνεχίστηκαν με επιτόπια επίσκεψη στο Ιταλικό Living Lab, στις εγκαταστάσεις του CERZOO, όπου οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τις πειραματικές εφαρμογές του προγράμματος και τα συστήματα παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες. Παράλληλα, παρουσιάστηκε η λειτουργία μιας κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης περίπου 100 αγελάδων, η οποία συνδυάζει τη ζωική παραγωγή, τη διαχείριση της κοπριάς και τη φυτική παραγωγή, αναδεικνύοντας στην πράξη τις δυνατότητες της κυκλικής γεωργίας.
Η τρίτη και τελευταία ημέρα ήταν αφιερωμένη στις πρακτικές γεωργίας δέσμευσης άνθρακα (carbon farming) που δοκιμάζονται στα Ζωντανά Εργαστήρια, καθώς και στις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης και αξιοποίησής τους. Οι εταίροι προχώρησαν σε συνολικό απολογισμό της πρώτης διετίας, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη μετάβαση από τη φάση ανάπτυξης και εφαρμογής των δράσεων στη συστηματική διάχυση των αποτελεσμάτων και των ερευνητικών δεδομένων.
Η Γενική Συνέλευση ολοκληρώθηκε με τον καθορισμό των επόμενων προτεραιοτήτων του LILAS4SOILS, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ ερευνητικής κοινότητας, αγροτών και λοιπών εμπλεκόμενων φορέων για την εφαρμογή πρακτικών που ενισχύουν τη βιωσιμότητα της γεωργικής παραγωγής και την ανθεκτικότητα των αγροτικών εδαφών.
Λίγα λόγια για το ερευνητικό πρόγραμμα
Το LILAS4SOILS είναι ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα, που χρηματοδοτείται από το Horizon Europe και έχει ως βασικό στόχο την προστασία και τη βελτίωση της υγείας των αγροτικών εδαφών στη Νότια Ευρώπη και τη Μεσόγειο.
Μέσα από τη δημιουργία δικτύων Ζωντανών Εργαστηρίων (Living Labs), το πρόγραμμα φέρνει σε συνεργασία αγρότες, επιστήμονες και επιχειρήσεις, προκειμένου να δοκιμάσουν και να αξιολογήσουν βιώσιμες καλλιεργητικές πρακτικές σε πραγματικές συνθήκες παραγωγής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γεωργία δέσμευσης άνθρακα (carbon farming), με την προώθηση πρακτικών που ενισχύουν την αποθήκευση άνθρακα στο έδαφος, συμβάλλοντας στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στη βελτίωση της γονιμότητας των εδαφών. Παράλληλα, αναπτύσσονται ψηφιακά εργαλεία για την αξιόπιστη παρακολούθηση και μέτρηση του αποθηκευμένου άνθρακα, δημιουργώντας προϋποθέσεις για τη μελλοντική αξιοποίηση σχετικών μηχανισμών οικονομικής ενίσχυσης και πιστώσεων άνθρακα.
