Η νέα Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2025/1287 της Επιτροπής τροποποιεί την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2024/2207 και εισάγει επιπλέον περιορισμούς αναφορικά με τη μετακίνηση του αιγοπρόβειου γάλακτος και των αντίστοιχων γαλακτοκομικών προϊόντων από εκτροφές που βρίσκονται μέσα στην απαγορευμένη ζώνη λόγω ευλογιάς αιγοπροβάτων.
Ειδικότερα αναφέρει τα ακόλουθα:
«Οι μετακινήσεις γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων αιγοπροβάτων από ζώνες προστασίας και επιτήρησης σε προορισμό που βρίσκεται εκτός της εξωτερικής περιμέτρου της αμέσως γύρω περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης και από περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη σε προορισμό που βρίσκεται εκτός της εξωτερικής περιμέτρου αυτής της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης, επιτρέπονται μόνο εάν έχουν εγκριθεί από την αρμόδια αρχή και:
- i)τα προϊόντα έχουν υποβληθεί σε μία από τις επεξεργασίες μετριασμού του κινδύνου που αναφέρονται στο Παράρτημα VII του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2020/687 της Επιτροπής· ή
- ii)η κεντρική αρμόδια αρχή αξιολογεί συνεχώς την επιδημιολογική κατάσταση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και τους σχετικούς κινδύνους στις συγκεκριμένες ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες, με βάση κατάλληλη και συνεχή επιτήρηση, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν νέες εξελίξεις της ειδικής επιδημιολογικής κατάστασης και τα αποτελέσματα της εν λόγω αξιολόγησης δείχνουν ότι ο κίνδυνος εξάπλωσης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων που συνδέεται με τις εν λόγω μετακινήσεις είναι αμελητέος.»Σύμφωνα με τον Κανονισμό 2020/687 Παράρτημα VII, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, ο μετριασμός του κινδύνου μετάδοσης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων από το νωπό γάλα αιγοπροβάτων που προέρχεται από την απαγορευμένη ζώνη μπορεί να γίνει με την παρακάτω μέθοδο επεξεργασίας:
Παστερίωση που συνίσταται σε μία μόνο θερμική επεξεργασία με αποτέλεσμα τουλάχιστον ισοδύναμο του αποτελέσματος που επιτυγχάνεται με την εφαρμογή 72 °C επί 15 δευτερόλεπτα.
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ισχύουν τα κάτωθι:
- Το νωπό γάλα που προέρχεται από εκτροφές αιγοπροβάτων οι οποίες βρίσκονται εντός της απαγορευμένης ζώνης παστεριώνεται σε εγκαταστάσεις μεταποίησης γάλακτος που βρίσκονται εντός της απαγορευμένης ζώνης.Η μετακίνηση του γάλακτος εντός της απαγορευμένης περιοχής αναγράφεται ρητώς στην απόφαση λήψης μέτρων για την εκάστοτε απαγορευμένη περιοχή.
- Το νωπό γάλα που προέρχεται από εκτροφές αιγοπροβάτων οι οποίες βρίσκονται εντός της απαγορευμένης ζώνης παστεριώνεται σε εγκαταστάσεις μεταποίησης που βρίσκονται εκτός της απαγορευμένης ζώνης μόνο εφόσον έχει προηγουμένως διενεργηθεί σχετική αξιολόγηση της επιδημιολογικής κατάστασης από την κεντρική αρμόδια αρχή και τα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης δείχνουν ότι ο κίνδυνος εξάπλωσης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων που σχετίζεται με τέτοιες μετακινήσεις είναι αμελητέος.
Το νωπό γάλα δύναται να συλλέγεται σε κέντρα συλλογής γάλακτος εντός της απαγορευμένης ζώνης, και στη συνέχεια να μεταφέρεται με διαφορετικά οχήματα βυτία στην εγκατάσταση μεταποίησης, εκτός απαγορευμένης ζώνης, τηρώντας τόσο τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας του τροφίμου όσο καιτα μέτρα βιοασφάλειας για τη αποφυγή μηχανικής μεταφοράς με τα οχήματα μεταφοράς γάλακτος.
- Το παστεριωμένο γάλα και τα παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα (είτε προέρχονται από παστεριωμένο γάλα είτε στην τεχνολογία παραγωγής τους περιλαμβάνεται στάδιο παστερίωσης) μπορούν πλέον να μετακινούνται ελεύθερα εντός και εκτός της απαγορευμένης ζώνης.
Α. Μετακίνηση νωπού γάλακτος εκτός απαγορευμένης ζώνης
Για να μετακινηθεί το νωπό γάλα εκτός της απαγορευμένης ζώνης για παστερίωση και προκειμένου τα μέτρα για το νωπό γάλα να επιφέρουν τον ελάχιστο δυνατό κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο σε παραγωγούς πρωτογενούς παραγωγής και τις μεταποιητικές εγκαταστάσεις δεδομένου ότι το νωπό γάλα δεν αποτελεί μέσο μετάδοσης του ιού της ευλογιάς των προβάτων και των αιγών, θα πρέπει να ισχύει τουλάχιστον μια από τις παρακάτω συνθήκες:
- Μη ύπαρξη εγκαταστάσεων μεταποίησης εντός των ορίων της απαγορευμένης ζώνης.
- Η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων μεταποίησης εντός των ορίων της απαγορευμένης ζώνης δεν επιτρέπει τη μεταποίηση του παραγόμενου νωπού γάλακτος.
- Ύπαρξη συμβολαίων με εγκαταστάσεις μεταποίησης που βρίσκονται εκτός της εκάστοτε απαγορευμένης ζώνης (σε ελεύθερη περιοχή ή σε άλλη απαγορευμένη ζώνη).
Β. Διαδικασία αξιολόγησης επιδημιολογικής κατάστασης
Η αξιολόγηση της επιδημιολογικής κατάστασης διενεργείται από την κεντρική αρμόδια αρχή, ήτοι τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ, μετά από εισήγηση των αρμόδιων Δνσεων Υγείας των Ζώων και Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας.
Για τη διενέργεια της αξιολόγησης απαιτούνται τα ακόλουθα:
- Σχετικό αίτημα της τοπικής αρμόδιας κτηνιατρικής αρχής προς τη Δνση Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας, στο οποίο θα περιγράφονται:
α. ο αριθμός εκτροφών και ζώων ανά εκτροφή εντός απαγορευμένης ζώνης
β. οι τοπικές συνθήκες βάσει των οποίων κρίνεται αναγκαία η μετακίνηση του νωπού γάλακτος εκτός της απαγορευμένης ζώνης
γ. η ύπαρξη εγκαταστάσεων μεταποίησης γάλακτος εντός των ορίων της απαγορευμένης ζώνης και εντός της οικείας Περιφερειακής Ενότητας
δ. η ύπαρξη κέντρων συλλογής γάλακτος εντός των ορίων της απαγορευμένης ζώνης και εντός της οικείας Περιφερειακής Ενότητας
ε. οι εγκαταστάσεις μεταποίησης προορισμού του γάλακτος
στ. σχετικές βεβαιώσεις από τις εγκαταστάσεις μεταποίησης αναφορικά με την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας κατά την παραλαβή, μετακίνηση και παράδοση του γάλακτος
ζ. εκτίμηση της επιδημιολογικής κατάστασης και ιδιαίτερα την ύπαρξη ενδείξεων ή επιβεβαιωμένης μετάδοσης της νόσου με τα οχήματα μεταφοράς νωπού γάλακτος κατόπιν της επιδημιολογικής διερεύνησης που διενεργήθηκε η. άλλες τοπικές ιδιαιτερότητες ή προβλήματα
- Επιδημιολογική κατάσταση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και των σχετικών κινδύνων στις συγκεκριμένες ζώνες προστασίας, επιτήρησης και περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες από τη Διεύθυνση Υγείας των Ζώων.
- Διαθέσιμα στοιχεία για τις παραδόσεις γάλακτος από το σύστημα ΑΡΤΕΜΙΣ του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ.
Γ. Διαδικασία εποπτείας και ελέγχου μετακίνησης γάλακτος
Ως προς την εφαρμογή των μέτρων, διενεργούνται αντίστοιχοι έλεγχοι από τις υπηρεσίες του ΕΦΕΤ ή τις κτηνιατρικές αρχές στην περιοχή αρμοδιότητας των οποίων βρίσκεται κάθε εγκατάσταση, σύμφωνα με το σύστημα εποπτείας όπως περιγράφεται στην εγκύκλιο με αριθ. πρωτ. 738/270123/11-09-2024.
Τα κέντρα συλλογής γάλακτος που βρίσκονται εντός απαγορευμένης ζώνης τηρούν αρχεία ιχνηλασιμότητας για τις ποσότητες γάλακτος και τις εκτροφές από τις οποίες παραλαμβάνουν από τις απαγορευμένες περιοχές. Οι εγκαταστάσεις μεταποίησης γάλακτος ενημερώνουν σε εβδομαδιαία βάση για τις ποσότητες γάλακτος που προέρχονται από περιοχές με περιορισμούς τόσο την τοπική κτηνιατρική αρχή στην αρμοδιότητα της οποίας βρίσκεται η εγκατάσταση, όσο καιτην κεντρική αρμόδια αρχή, αποστέλλοντας σχετικό e-mail στο: panoli.gala@gmail.com Δ. Μέτρα βιοασφάλειας των οχημάτων μεταφοράς γάλακτος Με την εγκύκλιο με αρ.πρωτ. 3568/276264/16.09.2024 η οποία συμπληρώνει την με αρ.πρωτ.750/388758/18.12.2023 εγκύκλιο, δίνονται κατευθυντήριες οδηγίες για την εφαρμογή προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων λόγω ευλογιάς που αφορούν στη διακίνηση νωπού γάλακτος σύμφωνα με διατάξεις που προβλέπονται στον Κανονισμό 2020/687. Οι εν λόγω κατευθυντήριες οδηγίες έχουν ενσωματωθεί και σε σχετικό οδηγό ο οποίος έχει αναρτηθεί στην κάτωθι ιστοσελίδα: https://www.minagric.gr/for-farmer-2/egkatastaseis/egkatastaseis/9845-gala-egk-trofimon.
Ο καθαρισμός και η απολύμανση των οχημάτων μεταφοράς του γάλακτος, τόσο για τα ιδιόκτητα οχήματα των εγκαταστάσεων μεταποίησης ή των κέντρων συλλογής γάλακτος, όσο και για τα οχήματα των εξωτερικών συνεργατών, πρέπει να είναι σχολαστικός και να τεκμηριώνεται.
Τα οχήματα κατά την απομάκρυνσή τους από την εγκατάσταση παραλαβής του νωπού γάλακτος θα πρέπει να συνοδεύονται από σχετική βεβαίωση καθαρισμού και απολύμανσης, η οποία εκδίδεται από την εγκατάσταση παραλαβής του νωπού γάλακτος, συνοδεύει το όχημα και επιδεικνύεται σε κάθε έλεγχο.
Η εγκατάσταση παραλαβής γάλακτος τηρεί αρχείο με τα οχήματα που κινούνται σε κάθε ζώνη και την ιχνηλασιμότητα του γάλακτος που παραλαμβάνει.
