Μετά από μήνες αδικαιολόγητης καθυστέρησης και χωρίς να προηγηθεί καμία διαβούλευση από τον αρμόδιο γι’ αυτό Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εκδόθηκε στις 15.7.2024 η απόφαση για την υποβολή των προγραμμάτων ΟΕΦ. Αν και υπήρξε καθυστέρηση τουλάχιστον 15 μηνών, οι Ελαιοκομικοί Φορείς καλούνται να συντάξουν και να υποβάλουν τα προγράμματα, που αφορούν νέες δράσεις για μια τετραετία, μέσα σε 15 ημέρες.
Αντί οι fast-track διαδικασίες να αφορούν τις υπηρεσίες για την καλύτερη εξυπηρέτηση των δικαιούχων, έχουμε ακριβώς την αντίθετη συμπεριφορά. Οι υπεύθυνοι, δηλαδή, να διαθέτουν τον χρόνο που νομίζουν για την έκδοση των αποφάσεων εφαρμογής, επιβάλλοντας στους διοικουμένους καταληκτικές ημερομηνίες, που ακόμα και με ταχείες διαδικασίες, δεν μπορούν να ικανοποιηθούν.
Χαρακτηριστικά αγνοούν ότι από την έκδοση της απόφασης (15-07-2024) έως τα τέλη Ιουλίου είναι η κύρια περίοδος λήψης αδειών και οι ενδιαφερόμενοι αδυνατούν να εξυπηρετηθούν από τεχνικούς συμβούλους, τράπεζες και άλλες υπηρεσίες του Δημοσίου που υπολειτουργούν.
Σταχυολογούμε ορισμένα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην απόφαση και δημιουργούν προβλήματα, εμπόδια, καθώς και αδυναμίες εφαρμογής, που πρέπει επειγόντως, να θεραπευθούν.
- Καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης: Ορίζεται πως «κάθε Ο.Ε.Φ. μπορεί να υποβάλει αίτηση στήριξης/συμμετοχής για ένα μόνο επιχειρησιακό πρόγραμμα και μόνο ψηφιακά στο πεδίο των Ψηφιακών Υπηρεσιών της ιστοσελίδας του ΥΠΑΑΤ, έως και την 15η ημέρα από τη δημοσίευση της παρούσας», δηλαδή έως τα τέλη Ιουλίου. Για πρώτη φορά χωρίς προδημοσίευση, όπως είχε ζητηθεί για ένα τέτοιο πρόγραμμα, εφαρμόζεται 15νθημερη προθεσμία που πρέπει να αλλάξει. Ένας τέτοιος δραματικός χρονικός περιορισμός δεν θέλουμε να εικάσουμε «ότι χρησιμοποιήθηκε επωφελώς από ορισμένους γιατί κάποια γραφεία είχαν προνομιακή ενημέρωση, όπως μας αναφέρθηκε από Οργανώσεις μας, για προετοιμασία». Η παράταση είναι απαραίτητη.
- Στοιχειοθέτηση ύψους οικονομικής δραστηριότητας των Ομάδων Παραγωγών: Ειδικότερα, στον τομέα του ελαιολάδου, το 2023, εξαιτίας της κλιματικής κρίσης και συγκεκριμένα λόγω των άκαιρων για την εποχή καιρικών φαινομένων, οι ελαιοκαλλιέργειες επλήγησαν από τον δάκο, όπως συνέβη στις περιοχές της Πελοποννήσου, ενώ στο βόρειο τμήμα της χώρας, (π.χ. Χαλκιδική), οι παραγωγοί ήρθαν αντιμέτωποι με την ακαρπία, ζητήματα που παρά το ότι είχαν επισημανθεί, αγνοήθηκαν παντελώς.
- Ο κύκλος εργασιών των 800.000€, αν και μειώθηκε από το 1.000.000 €, παραμένει πολύ υψηλός για ορεινές και νησιωτικές περιοχές: Για την άμβλυνση αυτής της δυσκολίας δεν υπήρξε κινητροδότηση και βαθμολογική ενίσχυση για τις συνενώσεις Ελαιοκομικών Φορέων με μικρό κύκλο εργασιών. Η απόφαση κάνει δεκτές μόνο «αναγνωρισμένες Οργανώσεις Παραγωγών και Ενώσεις Οργανώσεων Παραγωγών του τομέα Ελαιολάδου και Επιτραπέζιων Ελιών ….. με έτος αναφοράς 2023». Αυτό καθιστά πολλές Οργανώσεις Παραγωγών που πληρούν τις προϋποθέσεις αναγνώρισης μη επιλέξιμες, ενώ παράλληλα βγάζει πολλούς παραγωγούς αναγνωρισμένων Οργανώσεων Παραγωγών, εκτός των μέτρων στήριξης της ελαιοκαλλιέργειας στο πλαίσιο της Νέας ΚΑΠ. Αγνοείται δηλαδή, πως το ελαιόλαδο είναι ένα προϊόν που δεν έχει σταθερή απόδοση σε ετήσια βάση, καθώς αυτή επηρεάζεται, τόσο από ασθένειες που προκύπτουν λόγω των κλιματικών συνθηκών, όσο και από το ίδιο το είδος της καλλιέργειας, η οποία υπό τις πλήρη κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες και καλλιεργητικές τεχνικές αποδίδει ιδανικά τις μέγιστες ποσότητες κάθε δύο με τρία χρόνια.
- Δυσκολία απορρόφησης της κοινοτικής χρηματοδότησης από όσα προγράμματα τύχουν έγκρισης: Με τον ορισμό ελάχιστου ορίου Κοινοτικής Συμμετοχής τις 500.000€ για την Ηπειρωτική Ελλάδα, την Πελοπόννησο, την Εύβοια και την Κρήτη, (ισοδυναμεί ελάχιστος προϋπολογισμό τις 800.000€) σε συνδυασμό με τον περιορισμό που έχει τεθεί στο ποσοστό Κοινοτικής Συμμετοχής, η οποία θα περιορίζεται στο 30% το έτος 2024, στο 15% το έτος 2025 & 2026 και στο 10% το έτος 2027 της αξίας παραγωγής που διατέθηκε στο εμπόριο από τα προϊόντα της Οργάνωσης Παραγωγών ή Ένωσης Οργανώσεων Παραγωγών βάσει του έτους αναφοράς 2023, προκύπτει αυξανόμενο ποσό ιδίας συμμετοχής ανά έτος που λόγω της αστάθειας της παραγωγής, οι οργανώσεις δεν θα πληρούν.
- Νεοσύστατες Οργανώσεις Παραγωγών: Τα βαθμολογικά κριτήρια που έχουν τεθεί είναι απαγορευτικά και δεν διαθέτουν παραγωγικές δομές και κύκλο εργασιών μικρότερο των 800.000 €, καθώς δεν δύναται να πετύχουν ούτε την ελάχιστη απαιτούμενη βαθμολογία των 50 βαθμών.
Η ΕΘΕΑΣ είναι σε επαφή με τα μέλη της, ειδικά με τους Ελαιοκομικούς Συνεταιρισμούς και τις Οργανώσεις Παραγωγών και θα επανέλθει πριν τη λήξη της καταληκτικής ημερομηνίας για την αξιολόγηση της κατάστασης και την αποφυγή απώλειας κοινοτικών ενισχύσεων που τόσο ανάγκη έχουν οι ελαιοπαραγωγοί στις δυσκολίες, που αντιμετωπίζουν.
