Η οξεία επισιτιστική ανασφάλεια παραμένει σε δραματικά υψηλά επίπεδα παγκοσμίως, με την πείνα να επηρεάζει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους και να συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο σε περιοχές που πλήττονται από πολέμους, ακραία καιρικά φαινόμενα και οικονομικές κρίσεις. Αυτή είναι η κεντρική διαπίστωση της Παγκόσμιας Έκθεσης για τις επισιτιστικές κρίσεις 2026 (Global Report on Food Crises – GRFC), που δημοσιεύθηκε από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) και το Παγκόσμιο Δίκτυο κατά των Επισιτιστικών Κρίσεων.
Σύμφωνα με την έκθεση, συνολικά 266 εκατ. άνθρωποι σε 47 χώρες και εδάφη βρέθηκαν αντιμέτωποι με υψηλά επίπεδα οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας κατά την περασμένη χρονιά, αριθμός που αντιστοιχεί στο 22,9% του πληθυσμού που αναλύθηκε. Αν και ο αριθμός εμφανίζεται χαμηλότερος από τα 296 εκατ. του 2024, οι συντάκτες διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει βελτίωση, αλλά οφείλεται στη μικρότερη διαθεσιμότητα δεδομένων.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική αν ληφθεί υπόψη ότι η οξεία πείνα έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με το 2016, ενώ για πρώτη φορά από τότε που εφαρμόζεται η διεθνής κλίμακα IPC, κηρύχθηκαν δύο λιμοί μέσα στο ίδιο έτος: σε περιοχές της Λωρίδας της Γάζας και του Σουδάν. Περισσότεροι από 1,4 εκατ. άνθρωποι βρέθηκαν στην κατηγορία «Καταστροφή» (Φάση 5), δηλαδή στο πιο ακραίο στάδιο επισιτιστικής κρίσης.
Οι συγκρούσεις παραμένουν η κυριότερη αιτία της πείνας. Σε 19 χώρες, μεταξύ των οποίων το Σουδάν, η Γάζα, η Υεμένη και το Νότιο Σουδάν, οι ένοπλες συρράξεις οδήγησαν 147,4 εκατομμύρια ανθρώπους σε κατάσταση οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας. Παράλληλα, ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασίες, πλημμύρες και κυκλώνες, επηρέασαν 87,5 εκατ. ανθρώπους, ενώ οι οικονομικοί κραδασμοί εξακολουθούν να επιδεινώνουν την κατάσταση σε πολλές χώρες.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης τη σοβαρότητα του υποσιτισμού. Σε 23 χώρες που αντιμετωπίζουν διατροφικές κρίσεις, 35,5 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών υπέφεραν από οξύ υποσιτισμό, εκ των οποίων σχεδόν 10 εκατομμύρια από σοβαρή μορφή. Επιπλέον, 9,2 εκατ. έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες βρέθηκαν επίσης σε κατάσταση οξέος υποσιτισμού.
Σημαντικός παράγοντας επιδείνωσης είναι η μείωση της διεθνούς χρηματοδότησης. Οι πόροι για ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια προς τις χώρες που πλήττονται από επισιτιστικές κρίσεις υποχώρησαν στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2016–2017, τη στιγμή που οι ανάγκες παραμένουν τεράστιες.
Στον πρόλογο της έκθεσης, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ António Guterres τονίζει ότι «η πείνα χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως όπλο πολέμου» και καλεί τη διεθνή κοινότητα να αυξήσει άμεσα τις επενδύσεις σε σωτήρια βοήθεια και να εργαστεί για τον τερματισμό των συγκρούσεων.
Η δέκατη έκδοση της GRFC αποτελεί ένα ηχηρό καμπανάκι κινδύνου. Σε έναν κόσμο που διαθέτει την τεχνογνωσία και τους πόρους για να εξασφαλίσει επαρκή τροφή για όλους, η συνέχιση αυτής της ανθρωπιστικής τραγωδίας αποτελεί, όπως σημειώνει ο ΟΗΕ, μια κρίσιμη δοκιμασία της συλλογικής μας ανθρωπιάς.
