Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το προσχέδιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την αναστροφή της μείωσης των πληθυσμών των επικονιαστών, με ορίζοντα εφαρμογής την περίοδο 2026-2030.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της Αναθεωρημένης Πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους επικονιαστές και ευθυγραμμίζεται με τον Κανονισμό για την αποκατάσταση της φύσης, ο οποίος θέτει ως στόχο την αντιστροφή της πτωτικής τάσης έως το 2030. Το σχέδιο φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό εργαλείο πολιτικής για την προστασία και διαχείριση των επικονιαστών στη χώρα μας, αναγνωρίζοντας τη θεμελιώδη συμβολή τους στη βιοποικιλότητα, τη λειτουργία των οικοσυστημάτων, την επισιτιστική ασφάλεια και τελικά την ποιότητα ζωής.
Οι βασικές προτεραιότητες
Κεντρικοί άξονες του προσχεδίου είναι η βελτίωση της γνώσης για την κατάσταση των πληθυσμών και τις απειλές που αντιμετωπίζουν, η αντιμετώπιση των αιτίων της μείωσής τους και η κινητοποίηση της κοινωνίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων, τόσο από τον ευρωπαϊκό όσο και από τον μεσογειακό χώρο, με στόχο την προσαρμογή των παρεμβάσεων στις ιδιαιτερότητες των ελληνικών οικοσυστημάτων.
Οι επικονιαστές (μέλισσες, πεταλούδες, σφήκες, σκαθάρια αλλά και η διαχειριζόμενη μέλισσα) αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις: απώλεια και κατακερματισμό ενδιαιτημάτων, εντατική γεωργία, χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, κλιματική αλλαγή και αστικοποίηση.
Από τη γνώση στην πράξη
Μεταξύ των προτάσεων που κατατίθενται στο πλαίσιο της διαβούλευσης περιλαμβάνεται η δημιουργία εθνικού δικτύου παρακολούθησης επικονιαστών και μηχανισμού τακτικής αξιολόγησης με μετρήσιμους δείκτες προόδου. Η συγκρότηση ανοικτού μητρώου δεδομένων θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαφάνεια και τη συνεργασία μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων και δημόσιων φορέων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στις αγροτικές πρακτικές. Η ενσωμάτωση ειδικών οικολογικών σχημάτων στην ΚΑΠ, η δημιουργία ανθοφόρων ζωνών, η μείωση της χρήσης επικίνδυνων δραστικών ουσιών και η πιστοποίηση «φιλικών προς τους επικονιαστές» καλλιεργητικών μεθόδων αποτελούν μέτρα που μπορούν να συνδυάσουν την παραγωγικότητα με την περιβαλλοντική προστασία.
Παράλληλα, σημαντικός είναι ο ρόλος των αστικών περιοχών: φιλικές φυτεύσεις, περιορισμός ζιζανιοκτόνων σε δημόσιους χώρους, πράσινες στέγες και αστικά λιβάδια μπορούν να δημιουργήσουν «νησίδες ζωής» μέσα στις πόλεις.
Η κοινωνία στο επίκεντρο
Η επιτυχία του Σχεδίου δεν θα κριθεί μόνο σε επίπεδο πολιτικής, αλλά και στη συμμετοχή της κοινωνίας. Εκπαιδευτικά προγράμματα, καμπάνιες ενημέρωσης και δράσεις συμμετοχικής επιστήμης μπορούν να ενισχύσουν την περιβαλλοντική συνείδηση και να καταστήσουν τους πολίτες συμμέτοχους στην προστασία των επικονιαστών. Η πρώτη αυτή φάση διαβούλευσης αποτελεί κρίσιμο βήμα πριν την οριστική κατάθεση του αναθεωρημένου Σχεδίου το 2026. Το διακύβευμα είναι σαφές: χωρίς επικονιαστές δεν υπάρχει βιώσιμη γεωργία, υγιή οικοσυστήματα και μακροπρόθεσμη ευημερία.
Τα σχόλια αποστέλλονται στο email: dviop.gram@prv.ypeka.gr
