Social Farming 360°: Το αποτύπωμα ενός εμβληματικού προγράμματος κοινωνικής καλλιέργειας

Το Social Farming 360o αποτέλεσε ένα πρωτοποριακό και σύνθετο πρόγραμμα κοινωνικής καλλιέργειας το οποίο διεξάχθηκε στα αγροτικά σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας από το 2024-2025 και λειτούργησε ως όχημα επανένταξης των κρατούμενων και ενίσχυσης της παραγωγής και της επισιτιστικής ασφάλειας.

Το πρόγραμμα Social Farming 360 υλοποιήθηκε από τον οργανισμό Νέα Γεωργία Νέα Γενιά, με την πλήρη υποστήριξη από το Ίδρυμα Citi. Σε στενή συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, και με τη συμμετοχή της ActionAid και της Πύλης Ελευθερίας.

Το πρόγραμμα συνδέει τρεις αλληλένδετους στόχους: επισιτιστική ασφάλεια, βιώσιμη αγροτική παραγωγή και επανένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, στην αγορά εργασίας και στην κοινωνική ζωή.

Πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο, διετές πρόγραμμα κοινωνικής γεωργίας που εφαρμόστηκε σε έξι σωφρονιστικές δομές:

4 Αγροτικά σωφρονιστικά καταστήματα

Αγιά Χανίων
Τίρυνθα Αργολίδας
Κασσαβέτεια Βόλου
Κασσάνδρα Χαλκιδικής

2 Ειδικά σωφρονιστικά καταστήματα

Αγροτικό Τμήμα Γυναικών Ελεώνα Θηβών
Κέντρο Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων Ελεώνα Θηβών

Η περίοδος υλοποίησης του προγράμματος ήταν από 01/2024 έως 12/2025.

Το Social Farming 360 υποστηρίζοντας τη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας προάγει τη βιωσιμότητα, ενώ προσφέρει στους κρατούμενους ευκαιρίες κατάρτισης και απασχόλησης στον γεωργικό τομέα. Παράλληλα, ενισχύει την εκπαίδευση των γεωπόνων που εργάζονται στις εγκαταστάσεις.

Ουσιαστικά, μέσω του προγράμματος η γεωργία μετατρέπεται σε ένα εργαλείο μάθησης, ενδυνάμωσης και κοινωνικής επανένταξης.

Το πρόγραμμα είναι δομημένο γύρω από τεχνικές και κοινωνικές παρεμβάσεις που λειτουργούν συμπληρωματικά.

Στο αγροτικό σκέλος, οι συμμετέχοντες εκπαιδεύτηκαν σε θεματικές όπως η ελαιοκαλλιέργεια, τα φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά, η ασφάλεια τροφίμων και η παραγωγή προϊόντων. Επίσης, δόθηκε έμφαση στην αναγεννητική γεωργία, δηλαδή σε πρακτικές που σχετίζονται με τη γονιμότητα του εδάφους, τη βιώσιμη καλλιέργεια και την προστασία της βιοποικιλότητας.

Παράλληλα, η ActionAid μέσω των Υπηρεσιών Συμβουλευτικής Εύρεσης Εργασίας, εστίασε στην ενδυνάμωση των κρατουμένων με στόχο την κοινωνική και εργασιακή τους ένταξη, ενώ η Πύλη Ελευθερίας το σκέλος της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και κοινωνικής ένταξης.

Υπογραμμίζεται ότι το πρόγραμμα δεν περιορίστηκε στους κρατουμένους, αλλά συμμετείχε και το γεωπονικό/γεωτεχνικό προσωπικό των σωφρονιστικών καταστημάτων. Με αυτόν τον τρόπο διατηρείται σημαντικό μέρος των τεχνικών γνώσεων του προγράμματος και μετά την ολοκλήρωσή του, επιφέροντας ανθεκτικότητα και μακροχρόνιο παραγωγικό όφελος στις δομές.