Την ακύρωση των προγραμμάτων βιολογικής μελισσοκομίας και βιολογικής κτηνοτροφίας, συνολικού ύψους 134 εκατ. ευρώ, ανακοίνωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς. Πρόκειται για 19 εκατ. ευρώ που αφορούν τη βιολογική μελισσοκομία και 115 εκατ. ευρώ που αφορούν τη βιολογική κτηνοτροφία.
«Είμαστε υποχρεωμένοι να ακυρώσουμε τις προβληματικές δράσεις» είπε ο κ. Σχοινάς, υπογραμμίζοντας ότι «δεν θα υπάρχει χρηματοδότηση στο μέλλον για βιολογικά προϊόντα μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας μέχρι να βρούμε το κατάλληλο πλαίσιο. Χρειαζόμαστε ένα νέο ξεκίνημα».
Υπενθυμίζεται ότι η ΕΘΕΑΣ είχε τονίσει με έμφαση πως, για να λειτουργήσει ουσιαστικά το πρόγραμμα βιολογικής καλλιέργειας και εκτροφής και να ωφελούνται τόσο το περιβάλλον όσο και ο καταναλωτής που επιθυμεί να αγοράζει βιολογικά προϊόντα, οι διαθέσιμοι πόροι θα πρέπει να κατευθύνονται σε όσους παράγουν πραγματικά βιολογικά προϊόντα και όχι να αποτελούν απλώς μία πρόσθετη ενίσχυση και να μεταφέρονται χρήματα σε τρίτους.
Παράλληλα, δεν είναι όλοι οι παραγωγοί, γεωργοί, κτηνοτρόφοι και εμπλεκόμενοι φορείς υπεύθυνοι για την καταστρατήγηση των διαδικασιών. Όσους προχώρησαν σε τέτοιες πρακτικές, το Υπουργείο και οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να τους εντοπίσουν και να τους αποκλείσουν από τη λήψη ενισχύσεων, χωρίς όμως να ακυρώνεται συνολικά το πρόγραμμα.
Η συνολική ακύρωση του προγράμματος δεν πλήττει εκείνους που καταστρατήγησαν τις διαδικασίες, αλλά τους παραγωγούς που προχώρησαν σε προγραμματισμό και πραγματοποίησαν δαπάνες καλλιέργειας με στόχο την παραγωγή βιολογικών προϊόντων και τη βιωσιμότητα της εκμετάλλευσής τους. Οι συγκεκριμένοι παραγωγοί και φορείς οδηγούνται ουσιαστικά σε αδιέξοδο.
Όπως ανέφερε ο υπουργός, η ακύρωση δεν αφορά τη βιολογική γεωργία. Πρόσθεσε, δε, ότι οι πόροι των ακυρωμένων προγραμμάτων θα «κατευθυνθούν σε άλλες προτεραιότητες, τις οποίες σύντομα θα ανακοινώσουμε». «Είμαστε σε απόλυτη συνεννόηση με τις Βρυξέλλες και είναι απολύτως ενήμερες για την κατάσταση», σημείωσε.
«Δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια σε προβλήματα που έχουν διαπιστωθεί, με υπερκαλύψεις πάνω από 800%, όπως στη μελισσοκομία. Αποσκοπούμε στη βελτίωση της αξιοπιστίας του συστήματος βιολογικής παραγωγής» ανέφερε από την πλευρά του ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός. «Αυτοί οι πόροι πρέπει, επιτέλους, να διοχετεύονται με δικαιοσύνη και διαφάνεια στους πραγματικούς παραγωγούς και, στην προκειμένη περίπτωση, στους βιολογικούς παραγωγούς», πρόσθεσε.
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, ανέφερε ότι οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν «ανέδειξαν προβλήματα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε». Όπως είπε χαρακτηριστικά, «υπήρξαν περιπτώσεις όπου δηλώνονταν 300 κυψέλες και κατά τον έλεγχο βρίσκονταν μόλις 3, ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν βρίσκαμε τίποτα».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, ο αριθμός των βιολογικών παραγωγών αυξήθηκε κατά 250% την περίοδο 2020-2024, φτάνοντας το 2024 τους 119.000, από περίπου 34.000 παραγωγούς το 2020.
Την ίδια ώρα, η ζήτηση για ένταξη σε βιολογικές δράσεις υπερκάλυπτε τους διαθέσιμους πόρους. Συγκεκριμένα, στη γεωργία, έναντι προϋπολογισμού 172 εκατ. ευρώ, οι αιτήσεις ανέρχονταν σε 398 εκατ. ευρώ, δηλαδή στο 231% των διαθέσιμων πόρων. Στη μελισσοκομία, οι αιτήσεις έφταναν τα 166 εκατ. ευρώ, έναντι προϋπολογισμού 19 εκατ. ευρώ, ποσοστό 874%. Στην κτηνοτροφία, οι αιτήσεις διαμορφώθηκαν στα 136 εκατ. ευρώ, έναντι προϋπολογισμού 115 εκατ. ευρώ.
Υψηλά ήταν και τα ποσοστά μη συμμόρφωσης που ανέδειξαν οι προενταξιακοί έλεγχοι. Στη μελισσοκομία πραγματοποιήθηκαν 380 έλεγχοι, με ευρήματα στο 27% των περιπτώσεων και οικειοθελείς αποχωρήσεις στο 16%. Στην κτηνοτροφία, σε 357 ελέγχους, τα ευρήματα ανήλθαν στο 44%, ενώ οι αποχωρήσεις στο 25%.
Συνολικά, σε 737 ελέγχους, το 35% εμφάνισε ευρήματα και το 20,5% αποχώρησε οικειοθελώς, με το άθροισμα ευρημάτων και αποχωρήσεων να φτάνει στο 55,5%.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Σχοινάς, οι έλεγχοι που διενεργήθηκαν στους φορείς πιστοποίησης οδήγησαν σε μέτρα αναστολής και σε χρηματικά πρόστιμα. Συγκεκριμένα, επιβλήθηκαν 8 χρηματικά πρόστιμα σε 6 φορείς, ενώ αποφασίστηκε εξάμηνη αναστολή έγκρισης σε 3 φορείς πιστοποίησης. Επίσης, τον Αύγουστο του 2025 το ΕΣΥΔ προχώρησε σε αναστολή διαπίστευσης δύο φορέων πιστοποίησης.
Τα στοιχεία καταγράφουν ακόμη ενδείξεις για την ένταση και την ποιότητα των ελέγχων από ορισμένους φορείς πιστοποίησης. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εμφανίζονται ελεγκτές με ιδιαίτερα υψηλό αριθμό ελέγχων ανά ημέρα, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη αυστηρότερης εποπτείας, μεγαλύτερης αξιοπιστίας και πλήρους ιχνηλασιμότητας.
Ήδη έχουν υλοποιηθεί παρεμβάσεις περιορισμού του κινδύνου, μεταξύ των οποίων προενταξιακοί έλεγχοι παραγωγών, έλεγχοι των φορέων πιστοποίησης από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, επιβολή προστίμων, «πάγωμα» πληρωμών σε παραγωγούς με πιστοποίηση από φορείς που έχουν τεθεί σε αναστολή, «πάγωμα» έγκρισης νέων φορέων πιστοποίησης και «πάγωμα» εντάξεων στις δράσεις μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας.
Σύμφωνα με τον κ. Σχοινά, η Task Force επεξεργάζεται προτάσεις για ένα νέο και πιο αξιόπιστο πλαίσιο στα βιολογικά, το οποίο θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, νέο σύστημα ελέγχων και κυρώσεων, ψηφιακά εργαλεία, εκπαίδευση και προώθηση των μεταρρυθμίσεων. Τέλος, στόχος, όπως τόνισε η πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, είναι η ενίσχυση της αξιοπιστίας της βιολογικής παραγωγής, η προστασία των καταναλωτών και η στήριξη των έντιμων παραγωγών.
πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
