Η προστασία της αγροτικής παραγωγής και η αποτροπή νέων εισοδηματικών απωλειών βρίσκονται στο επίκεντρο κοινής παρέμβασης έξι κρατών μελών για το μέλλον των μεταβατικών εθνικών ενισχύσεων. Βουλγαρία, Κύπρος, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία και Σλοβακία διεκδικούν τη διατήρηση του μηχανισμού και μετά το 2027, ζητώντας σχετική πρόβλεψη στο νέο κανονιστικό πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Το αίτημα διαβιβάστηκε από τη Ρουμανία με έγγραφο της 23ης Σεπτεμβρίου και περιλαμβάνεται στα θέματα του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας της 28ης-29ης Σεπτεμβρίου. Η συζήτησή του πραγματοποιείται παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις για την ΚΑΠ μετά το 2027, χωρίς να έχει ακόμη εγκριθεί η ζητούμενη συνέχιση.
Στην κοινή τους παρέμβαση, οι έξι χώρες περιγράφουν τη συσσώρευση πιέσεων που απειλούν τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων: διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας και εισροών, ακραίες καιρικές συνθήκες, επιδημίες ζωικών ασθενειών, αστάθεια στις αγορές και εμπόδια στο εμπόριο. Οι παράγοντες αυτοί, επισημαίνουν, περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα και αυξάνουν τον κίνδυνο συρρίκνωσης της παραγωγής.
Ειδική αναφορά γίνεται στην κτηνοτροφία, όπου οι μεγάλοι παραγωγικοί κύκλοι και οι υψηλές πάγιες δαπάνες δυσκολεύουν την άμεση προσαρμογή των μονάδων στις μεταβολές της αγοράς. Αντίστοιχα ευάλωτοι θεωρούνται οι κλάδοι έντασης εργασίας και όσοι αντιμετωπίζουν διαρθρωτικά προβλήματα. Για τις περιοχές που εξαρτώνται από αυτές τις δραστηριότητες, η υποχώρηση της παραγωγής συνδέεται και με απώλεια θέσεων εργασίας και πληθυσμιακή αποδυνάμωση.
Οι συνυπογράφουσες χώρες υποστηρίζουν ότι οι μεταβατικές εθνικές ενισχύσεις εξακολουθούν να αποτελούν αναγκαίο εργαλείο διατήρησης της παραγωγικής δυναμικότητας. Επικαλούνται, μάλιστα, τις διαφορές που παραμένουν μεταξύ κρατών μελών ως προς το ύψος των άμεσων πληρωμών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν στη χρηματοδότηση: οι ενισχύσεις καλύπτονται αποκλειστικά από εθνικούς προϋπολογισμούς και, συνεπώς, η παράτασή τους δεν απαιτεί πρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα, ζητούν επαρκή ευελιξία, ώστε κάθε χώρα να κατευθύνει τη στήριξη στους κλάδους με τις μεγαλύτερες ανάγκες, καθώς και διατήρηση της εξαίρεσης από το πλαίσιο επιδόσεων, χωρίς απαιτήσεις προγραμματισμού εκροών και αποτελεσμάτων.
Το ισχύον πλαίσιο επιτρέπει τη χορήγηση τέτοιων ενισχύσεων, υπό συγκεκριμένους όρους, στα κράτη που τις εφάρμοζαν την περίοδο 2015-2022. Η πρωτοβουλία αφορά επομένως τη συνέχιση ενός υφιστάμενου καθεστώτος για τις ενδιαφερόμενες χώρες. Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στους συνυπογράφοντες του αιτήματος.
