Για πρώτη φορά, η ΕΕ και οι γειτονικές χώρες στη Μεσόγειο συμφώνησαν στη θέσπιση πέντε ολοκληρωμένων πολυετών σχεδίων διαχείρισης (MAP) με βάση τις αρχές της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ).
Είναι ένα βασικό βήμα για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής και οικονομικής βιωσιμότητας της αλιείας στη Μεσόγειο. Είναι το αποτέλεσμα της 45ης ετήσιας συνεδρίασης της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο(GFCM). Χάρη στις κοινές προσπάθειες της Επιτροπής, των κρατών μελών και περισσότερων από 20 άλλων παράκτιων χωρών, η ΓΕΑΜ ενέκρινε ομόφωνα συνολικά 21 φιλόδοξα μέτρα, 19 που κατέθεσε η Ευρωπαϊκή Ένωση, για τη διαχείριση και τον έλεγχο της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της προστασίας του ευαίσθητων οικοτόπων. Η ΕΕ υποστηρίζει επίσης την εφαρμογή όλων των μέτρων και της νέας στρατηγικής GFCM 2030 με ετήσια επιχορήγηση 8 εκατομμυρίων ευρώ.
Νέα πολυετή σχέδια διαχείρισης για τη βιώσιμη διαχείριση της αλιείας
Τα πέντε νέα MAP θα καλύπτουν βασικές υποπεριοχές της Μεσογείου: Θάλασσα Alboran στη Δυτική Μεσόγειο, Στενό της Σικελίας, Ιόνιο και Λεβάντε. Τα νέα MAP θα συμβάλουν στην ενίσχυση των προσπαθειών για τον περιορισμό της υπεραλίευσης και στη βελτίωση της κατάστασης ορισμένων από τα πιο πολύτιμα ιχθυαποθέματα στη θαλάσσια λεκάνη, όπως οι γαρίδες βαθέων υδάτων, ο μερλούκιος και η τσιπούρα μαύρων κηλίδων. Επιπλέον, θα εδραιώσουν το νομικό πλαίσιο για τη βιώσιμη εκμετάλλευση των αποθεμάτων, προκειμένου να διασφαλιστεί η κερδοφορία του αλιευτικού κλάδου και ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τους στόλους της Μεσογείου.
Επιπλέον, η ΕΕ, το Μαρόκο και η Αλγερία συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη για τη δημιουργία της πρώτης κοινόχρηστης ελεγχόμενης ζώνης αλιείας (FRA) . Το μελλοντικό FRA θα καλύπτει τα ύδατα της Ισπανίας, του Μαρόκου και της Αλγερίας στην περιοχή Cablier Mound της Θάλασσας Alboran. Θα συμπληρώσει τα νέα μέτρα Alboran MAP για την προστασία του αποθέματος τσιπούρας μαύρης κηλίδας, το οποίο βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση.
Ισχυρότερα μέτρα κατά της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας
Για να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των μέτρων διαχείρισης στο πλαίσιο των MAP και την παρακολούθηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων, η ΓΕΑΜ ενέκρινε, ως μόνιμο, το διεθνές κοινό σύστημα επιθεώρησης στα στενά της Σικελίας και, με βάση την επιτυχή εφαρμογή του, ενέκρινε ένα νέο κοινό σύστημα επιθεώρησης στο Ιόνιο Πέλαγος.
Επιπλέον, συμφωνήθηκε επίσης για πρώτη φορά μια γενική απαγόρευση της μεταφόρτωσης στη θάλασσα – ένα ουσιαστικό εργαλείο για την καταπολέμηση των παράνομων, λαθραίων και άναρχων δραστηριοτήτων (IUU) στη Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα.
Προστασία ευαίσθητων οικοτόπων και ειδών
Βάσει πρότασης της ΕΕ, η ΓΕΑΜ αποφάσισε να ξεκινήσει αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεων της αλλαγής των ορίων βάθους των υφιστάμενων περιορισμών αλιείας που έχει θεσπίσει η ΓΕΑΜ σε βάθη κάτω των 1000 μέτρων, με σκοπό την πιθανή θέσπιση περιορισμών και σε ρηχότερα νερά . Αυτή η αξιολόγηση θα απαιτήσει την προώθηση των γνώσεων σχετικά με την κατανομή των ευάλωτων θαλάσσιων οικοσυστημάτων (VMEs) , τον προσδιορισμό του αλιευτικού αποτυπώματος της τράτας βυθού και τα πιθανά μέτρα διαχείρισης που σχετίζονται με τα εργαλεία.
Υπάρχει επίσης συμφωνία για τη δημιουργία παρατηρητηρίου για μη αυτόχθονα είδη στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα. Ως πρώτο βήμα, θα πραγματοποιήσει πιλοτική μελέτη για τα χωροκατακτητικά είδη που απειλούν τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τις τοπικές αλιευτικές κοινότητες.
Η ΓΕΑΜ αποφάσισε επίσης να ενισχύσει τα μεταβατικά μέτρα διαχείρισης για το ευρωπαϊκό χέλι και τα κόκκινα κοράλλια, καθώς και την ανάπτυξη μέτρων για την αλιεία μικρής κλίμακας, απαραίτητα για τη διαβίωση των τοπικών κοινωνιών.
Τέλος, το GCFM έλαβε απόφαση για τη διαχείριση της ερασιτεχνικής αλιείας, μια πρώτη τέτοια απόφαση σε περιφερειακό επίπεδο. Η διαχείριση της ερασιτεχνικής αλιείας είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη διαχείριση της αλιείας, δεδομένου του αυξανόμενου αντίκτυπου στα αποθέματα.
Η ΕΕ θα μεταφέρει τώρα τα μέτρα που σχετίζονται με τις αλιευτικές δυνατότητες από όλες τις αποφάσεις που εγκρίθηκαν μέσω του κανονισμού του 2023 για τις αλιευτικές δυνατότητες για τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα που θα εγκριθεί από τους υπουργούς Αλιείας της ΕΕ τον Δεκέμβριο.
