Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την πρότασή της σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες για το 2026 στη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο. Η πρόταση προωθεί τη βιώσιμη διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων στη Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο και υλοποιεί τις πολιτικές δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στις δηλώσεις MedFish4Ever και της Σόφιας.
Η παρούσα πρόταση θα συμπληρωθεί σε μεταγενέστερο στάδιο, με βάση τα αποτελέσματα της ετήσιας συνόδου της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (ΓΕΑΜ) (4-9 Νοεμβρίου 2025) και της γνωμοδότησης της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας (ΕΤΟΕΑ) για τα βενθοπελαγικά αποθέματα που καλύπτονται από το πολυετές σχέδιο διαχείρισης της Δυτικής Μεσογείου — η οποία αναμένεται επίσης τον Νοέμβριο.
Την 1η Ιανουαρίου 2025 το πολυετές σχέδιο για τα βενθοπελαγικά αποθέματα της Δυτικής Μεσογείου εισήλθε στη μόνιμη φάση του, μετά τη λήξη πενταετούς μεταβατικής περιόδου. Για το δεύτερο έτος αυτής της μόνιμης φάσης, η Επιτροπή προτείνει τη διατήρηση όλων των βιώσιμων αλιευτικών πρακτικών που θεσπίζονται από το πολυετές σχέδιο. Οι πρακτικές αυτές συνίστανται στη ρύθμιση της αλιευτικής προσπάθειας για τις μηχανότρατες και τα παραγαδιάρικα, στον καθορισμό ορίων αλιευμάτων για τις γαρίδες βαθέων υδάτων και στην εφαρμογή ενός μηχανισμού αντιστάθμισης για τις μηχανότρατες.
Στη Μεσόγειο Θάλασσα, η πρόταση περιλαμβάνει τα μέτρα που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο των διαφόρων σχεδίων διαχείρισης της ΓΕΑΜ τα τελευταία χρόνια, με ειδικά μέτρα για το λυθρίνι και τις γαρίδες βαθέων υδάτων που θα επικαιροποιηθούν μετά τη φετινή ετήσια σύνοδο.
Στην Αδριατική Θάλασσα, η πρόταση περιλαμβάνει την εφαρμογή των πολυετών σχεδίων της ΓΕΑΜ για τα βενθοπελαγικά και μικρά πελαγικά αποθέματα. Προτείνει να συνεχιστεί η εφαρμογή ορίων στην αλιευτική προσπάθεια για τα βενθοπελαγικά αποθέματα, με στόχο την επίτευξη βιώσιμων επιπέδων αλιείας το 2026. Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης την εφαρμογή της μόνιμης φάσης του πολυετούς σχεδίου για τα μικρά πελαγικά είδη που ξεκίνησε το 2025. Η ΓΕΑΜ αναμένεται να εκδώσει αποφάσεις σχετικά με την περαιτέρω εφαρμογή και των δύο πολυετών σχεδίων για την Αδριατική τον Νοέμβριο.
Στον Εύξεινο Πόντο, η πρόταση περιλαμβάνει όρια αλιευμάτων και ποσοστώσεις για την παπαλίνα και το καλκάνι. Η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί το όριο αλιευμάτων για το 2025 για την παπαλίνα. Για το καλκάνι, τα επίπεδα των συνολικών επιτρεπόμενων αλιευμάτων (TAC) και των ποσοστώσεων καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του σχεδίου διαχείρισης της ΓΕΑΜ.
Επόμενα βήματα
Το Συμβούλιο αναμένεται να συζητήσει και να καταλήξει σε πολιτική συμφωνία σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής στις 11-12 Δεκεμβρίου. Ο κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Ιστορικό
Η Επιτροπή προωθεί μια ενισχυμένη πολυμερή προσέγγιση και συνεργασία για τη διαχείριση της αλιείας στη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο. Οι δηλώσεις της Μάλτας MedFish4ever και της θέσπισαν ένα νέο πλαίσιο διακυβέρνησης, το οποίο ενισχύθηκε με την έγκριση της νέας στρατηγικής της ΓΕΑΜ για το 2030. Το πολυετές σχέδιο διαχείρισης της ΕΕ για τα βενθοπελαγικά αποθέματα στη Δυτική Μεσόγειο θέσπισε καθεστώς αλιευτικής προσπάθειας για τις μηχανότρατες με σκοπό την επίτευξη συνολικής μείωσης έως και 40 % σε πενταετή μεταβατική φάση, έως το 2025. Τον Δεκέμβριο του 2021, βάσει επιστημονικών γνωμοδοτήσεων, το Συμβούλιο εισήγαγε μια ολιστική προσέγγιση, συνδυάζοντας μέτρα αλιευτικής προσπάθειας τόσο για τις μηχανότρατες όσο και για τα παραγαδιάρικα και όρια αλιευμάτων για τις γαρίδες βαθέων υδάτων. Επιπλέον, ο κανονισμός για τις αλιευτικές δυνατότητες του 2022 θέσπισε για πρώτη φορά νέο μηχανισμό αντιστάθμισης για τις μηχανότρατες. Ο μηχανισμός αυτός έχει σχεδιαστεί για να ενθαρρύνει τις μηχανότρατες να χρησιμοποιούν πιο επιλεκτικά εργαλεία και να αλιεύουν σε περιοχές που αποφεύγουν τα ιχθύδια και τους γόνους. Ο μηχανισμός εφαρμόστηκε περαιτέρω στους επόμενους ετήσιους κανονισμούς για τις αλιευτικές δυνατότητες.
Από το 2025 και μετά, το πολυετές σχέδιο εισήλθε στη μόνιμη φάση του, κατά την οποία ισχύουν εύρη τιμών ΜΒΑ. Ως εκ τούτου, οι αλιευτικές δυνατότητες για το 2026 θα καθοριστούν με βάση τις νέες συστάσεις της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας (ΕΤΟΕΑ). Οι συστάσεις αυτές θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση διαφόρων επιλογών διαχείρισης και την παροχή των πλέον επικαιροποιημένων επιστημονικών συμβουλών. Η Επιτροπή δημοσίευσε στις 29 Ιουλίου 2024 την πρώτη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του πολυετούς σχεδίου.
Το 2017 η ΓΕΑΜ ενέκρινε πολυετές σχέδιο για το καλκάνι στον Εύξεινο Πόντο. Αυτή ήταν η πρώτη δέσμη μέτρων διαχείρισης και ελέγχου που εφαρμόστηκε σε περιφερειακό επίπεδο. Το TAC για το καλκάνι στο πλαίσιο του πολυετούς σχεδίου επανεξετάστηκε κατά την ετήσια σύνοδο της ΓΕΑΜ το 2024.
Από το 2019 η ΓΕΑΜ έχει εγκρίνει πολυετή σχέδια για τα βενθοπελαγικά είδη και για τα μικρά πελαγικά είδη στην Αδριατική Θάλασσα, για το ευρωπαϊκό χέλι, το κόκκινο κοράλλι και τον κυνηγό στη Μεσόγειο Θάλασσα, για το λυθρίνι στο πέλαγος Αλμποράν και για τη διαχείριση της γαρίδας βαθέων υδάτων στο Στενό της Σικελίας, στο Ιόνιο Πέλαγος και στη Θάλασσα της Ανατολικής Μεσογείου.
