Το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο της αγοράς ελαιολάδου και επιτραπέζιων ελιών εγκαινιάστηκε στις Βρυξέλλες, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο στις προσπάθειες της Επιτροπής για την προώθηση της διαφάνειας της αγοράς και της συνεργασίας στον ελαιοκομικό τομέα.
To εν λόγω παρατηρητήριο θα διαμορφωθεί σύμφωνα με τα παρατηρητήρια της αγοράς που υπάρχουν ήδη για διάφορους γεωργικούς τομείς, ιδίως για το γάλα, τις καλλιέργειες και τα οπωροκηπευτικά. Συγκεντρώνοντας και αξιολογώντας δεδομένα και στατιστικά στοιχεία της αγοράς, το παρατηρητήριο θα εκπονεί εκθέσεις και θα παρέχει πληροφορίες για την αγορά προσβάσιμες σε όλους.
Με την παραγωγή ελαιολάδου της ΕΕ να διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά, η έναρξη λειτουργίας του παρατηρητηρίου σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο ενημερωμένη και προορατική προσέγγιση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του τομέα. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μέρος των ευρύτερων προσπαθειών της Επιτροπής για την προώθηση της διαφάνειας της αγοράς και της συνεργασίας στον γεωργικό τομέα, συμβάλλοντας τελικά σε έναν πιο εύρωστο και ανθεκτικό ελαιοκομικό τομέα.
Ιστορικό
Ως ο μεγαλύτερος παραγωγός, καταναλωτής και εξαγωγέας ελαιολάδου στον κόσμο, η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει βαθιά στην επιτυχία αυτού του βασικού γεωργικού τομέα. Με πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και σημαντικό αντίκτυπο στις αγροτικές κοινότητες, η παραγωγή ελιάς είναι ζωτικής σημασίας για το γεωργικό τοπίο της ΕΕ. Ωστόσο, τα πρόσφατα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασίες, πυρκαγιές και ασυνήθιστες θερμοκρασίες, έχουν επηρεάσει την παραγωγή ελιάς στην ΕΕ, με αποτέλεσμα μείωση κατά 24% κάτω από τον πενταετή μέσο όρο κατά την τελευταία συγκομιδή.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η παραγωγή ελαιολάδου της ΕΕ για την περίοδο εμπορίας 2023/24 ανήλθε σε 1,5 εκατομμύρια τόνους, αύξηση 8% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Η μείωση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον συνδυασμό δύο διαδοχικών κακών συγκομιδών, οι οποίες είχαν αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, διαβρώνοντας τα αποθέματα και οδηγώντας τις τιμές σε επίπεδα ρεκόρ. Ο αντίκτυπος έγινε αισθητός σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, επηρεάζοντας όχι μόνο τους παραγωγούς, αλλά και τους εξαγωγείς και τους καταναλωτές.
Αυτό είχε επίσης ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση των αποθεμάτων ελαιολάδου της ΕΕ. Οι προοπτικές για την περίοδο εμπορίας 2024/25 φαίνονται πιο ελπιδοφόρες, με την παραγωγή ελαιολάδου να αναμένεται να επιστρέψει στα μέσα επίπεδα, ωστόσο, οι συνεχιζόμενες προκλήσεις πιθανότατα θα διατηρήσουν υψηλές τιμές για αρκετούς μήνες.
Η ΚΓΠ προσφέρει ένα ευρύ φάσμα εργαλείων πολιτικής για τη στήριξη του ελαιοκομικού τομέα, από την αποσυνδεδεμένη και συνδεδεμένη εισοδηματική στήριξη έως τις παρεμβάσεις που ανταμείβουν την προσαρμογή και τις ορθές αγρονομικές πρακτικές, τη στήριξη των επενδύσεων και της συνεργασίας, καθώς και ερευνητικά έργα για τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους παραδοσιακούς ελαιώνες.
