Με αφορμή τη δημοσίευση των δύο νέων Προσκλήσεων Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την πιστοποίηση φυσικών και νομικών προσώπων και την εγγραφή τους στο Μητρώο Φορέων Παροχής Γεωργικών Συμβουλών, η ΕΘΕΑΣ, με επιστολή της προς τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ζητά την άμεση επανεξέταση και τροποποίηση των όρων των προσκλήσεων, επισημαίνοντας ότι, παρότι αυτές απευθύνονται και σε νομικά πρόσωπα συνεταιριστικού δικαίου, οι περιορισμοί που προβλέπονται για την εμπορία αγροτικών προϊόντων οδηγούν, στην πράξη, στον αποκλεισμό της συντριπτικής πλειονότητας των Αγροτικών Συνεταιρισμών.
Ακολουθεί η επιστολή της ΕΘΕΑΣ
Αξιότιμη Κυρία
Αξιότιμοι Κύριοι,
Λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση των δύο νέων Προσκλήσεων Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την πιστοποίηση φυσικών και νομικών προσώπων και την εγγραφή αυτών στο Μητρώο Φορέων Παροχής Γεωργικών Συμβουλών, διαπιστώνουμε, για ακόμη μία φορά, τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Αγροτικών Συνεταιρισμών και των Ομάδων Παραγωγών από τη δυνατότητα παροχής γεωργικών συμβουλών, παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις μας και ότι συμβαίνει σε άλλα ΚΜ όπου και οι Συνεταιρισμοί συμμετέχουν στις Γεωργικές Συμβουλές. Επίσης, το απογοητευτικό της όλης εξέλιξης είναι ότι οι προσκλήσεις δεν διορθώνουν τις κατά τεκμήριο σοβαρές αστοχίες της προηγούμενης πρόσκλησης, όπου τελικά η μεροληπτική και άκαμπτη θεώρηση πραγμάτων επέφερε και πλήγμα στον θεσμό των Γεωργικών Συμβουλών.
Συγκεκριμένα, στην πρόσκληση προβλέπεται ότι «το νομικό πρόσωπο ή η ατομική επιχείρηση δεν επιτρέπεται να ασκεί εμπορία γεωργικών και κτηνιατρικών εφοδίων ή/και αγροτικών προϊόντων», όρος που αποκλείει στην πράξη τη συντριπτική πλειονότητα των Αγροτικών Συνεταιρισμών, παρότι η συγκέντρωση και εμπορία της παραγωγής των μελών τους αποτελεί βασική καταστατική και θεσμική τους αποστολή. Η συγκεκριμένη θεώρηση ειδικά για το τελευταίο «και αγροτικών προϊόντων» αγνοεί πλήρως και έρχεται σε αντίθεση με την νομοθεσία περί συνεταιρισμών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Αν έχει μια ιδιαίτερη αξία η γεωργική συμβουλή είναι πρώτα απ’ όλα η βελτίωση της ποιότητας των αγροτικών προϊόντων και η ανταγωνιστικότητα τους και κατ’ επέκταση η οικονομική βιωσιμότητα των αγροτών. Άρα και μόνο ότι περιλαμβάνεται αυτός ο περιορισμός μαζί με άλλους που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με το πλαίσιο λειτουργίας των Συνεταιρισμών, θέτει ευθέως ουσιαστικό νομικό ζήτημα για την ίδια την πρόσκληση.
Επιπρόσθετα, ο συγκεκριμένος περιορισμός έρχεται σε αντίφαση με τον ίδιο τον σκοπό των Γεωργικών Συμβουλευτικών Υπηρεσιών. Όπως αναφέρεται στην επίσημη ανακοίνωση του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, οι Γεωργικοί Σύμβουλοι και οι Φορείς Παροχής Γεωργικών Συμβουλών αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Συστήματος Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας (AKIS), το οποίο υποστηρίζει τους γεωργούς καλύπτοντας τις οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές διαστάσεις της γεωργικής δραστηριότητας.
Όμως, οι εν λόγω διαστάσεις εκφράζονται κατεξοχήν μέσα από τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, οι οποίοι αποτελούν τον θεσμοθετημένο συλλογικό φορέα οργάνωσης των παραγωγών της χώρας. Μέσα από τη λειτουργία τους μεταφέρουν καθημερινά γνώση και τεχνογνωσία, προωθούν τη συνεργασία και την καινοτομία, ενισχύουν την εκπαίδευση των παραγωγών, συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και αποτελούν τον φυσικό συνδετικό κρίκο μεταξύ παραγωγών, έρευνας και αγοράς. Είναι, επομένως, οι πλέον κατάλληλοι φορείς για την ουσιαστική παροχή γεωργικών συμβουλών στελεχωμένοι προφανώς με το κατάλληλο Γεωτεχνικό Προσωπικό.
Κατά συνέπεια, ο αποκλεισμός τους δεν συνάδει ούτε με τη φιλοσοφία του συστήματος, ούτε με τους στόχους της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Αντιθέτως, στερεί από τους παραγωγούς τη δυνατότητα να λαμβάνουν ολοκληρωμένες, διαρκείς και αξιόπιστες συμβουλευτικές υπηρεσίες από τους φορείς που βρίσκονται καθημερινά δίπλα τους και γνωρίζουν σε βάθος τις ανάγκες των εκμεταλλεύσεών τους.
Προβληματισμό επίσης προκαλεί το γεγονός ότι η ίδια η πρόσκληση εισάγει από μόνη της μία εμφανή αντίφαση. Συγκεκριμένα, προβλέπει ότι από τον περιορισμό περί εμπορίας εξαιρούνται τα φυσικά πρόσωπα που είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (Μ.Α.Α.Ε.), εφόσον εμπορεύονται αποκλειστικά προϊόντα δικής τους παραγωγής. Δηλαδή, αναγνωρίζεται ότι η εμπορία της αγροτικής παραγωγής δεν δημιουργεί ασυμβίβαστο όταν ασκείται από τον μεμονωμένο παραγωγό. Όταν όμως η ίδια ακριβώς παραγωγή συγκεντρώνεται και διατίθεται συλλογικά μέσω του Αγροτικού Συνεταιρισμού – της πλέον θεσμοθετημένης μορφής συνεργασίας των παραγωγών – η ίδια δραστηριότητα μετατρέπεται σε λόγο αποκλεισμού από την παροχή γεωργικών συμβουλών. Μια αντίφαση που από μόνη της δείχνει πολλά.
Περαιτέρω, υπενθυμίζουμε ότι ο ίδιος ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά τη 2η συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, ανέδειξε ως βασική προτεραιότητα την ενίσχυση του συνεργατισμού, αναγνωρίζοντάς τον ως κρίσιμο εργαλείο για την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα. Πώς, λοιπόν, είναι δυνατόν η Πολιτεία να προωθεί τον συνεργατισμό ως στρατηγική επιλογή, αλλά ταυτόχρονα να αποκλείει από το Σύστημα Γεωργικών Συμβουλών τους πλέον θεσμικούς εκφραστές του;
Τέλος, θα θέλαμε να επισημάνουμε ένα ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα. Όπως προκύπτει από την ίδια την πρόσκληση, αυτή δεν κοινοποιήθηκε στην Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ). Η παράλειψη αυτή δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ενημέρωσης, αλλά αποτυπώνει την απουσία ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου, δημιουργώντας την εύλογη εντύπωση ότι οι τεκμηριωμένες θέσεις και οι επανειλημμένες παρεμβάσεις της ΕΘΕΑΣ εξακολουθούν να μην λαμβάνονται υπόψη ειδικά από τους υπεύθυνους των υπηρεσιών για τις Γεωργικές Συμβουλές.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, ζητούμε την άμεση επανεξέταση και τροποποίηση των όρων των προσκλήσεων, ώστε να αρθεί ο αδικαιολόγητος αποκλεισμός των Αγροτικών Συνεταιρισμών και των Ομάδων Παραγωγών από το Σύστημα Γεωργικών Συμβουλών. Πρέπει να υπάρξει άμεσα η δυνατότητα για όσους από τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς και τις Ομάδες Παραγωγών που επιθυμούν με το κατάλληλο προσωπικό να δημιουργήσουν κατάλληλες για αυτό ανεξάρτητες δομές Συμβουλών. Η ενεργός συμμετοχή τους δεν αποτελεί ζήτημα προνομιακής μεταχείρισης, αλλά θεσμική αναγκαιότητα και βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος προς όφελος του Έλληνα παραγωγού.
Σε κάθε περίπτωση, βρισκόμαστε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία/διευκρίνιση σας είναι αναγκαία.
Με εκτίμηση,
Παύλος Σατολιάς
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου ΕΘ.Ε.Α.Σ.
