Τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο ευρωπαϊκός πρωτογενής τομέας, από την αύξηση του κόστους παραγωγής και τις γεωπολιτικές αναταράξεις έως την κλιματική αλλαγή και την ανάγκη ανανέωσης του αγροτικού πληθυσμού, εξέτασε το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο συνεδρίασε στις 13 Ιουλίου 2026.
Στρατηγική για την κτηνοτροφία και σχέδιο δράσης για τις πρωτεΐνες
Στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης βρέθηκαν η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την κτηνοτροφία και το σχέδιο δράσης για τις πρωτεΐνες. Οι δύο πρωτοβουλίες, που εγκρίθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 7 Ιουλίου, εντάσσονται στην προσπάθεια υλοποίησης του ευρωπαϊκού οράματος για τη γεωργία και τα τρόφιμα και επιδιώκουν να προσφέρουν μια περισσότερο μακροπρόθεσμη προοπτική στους παραγωγικούς κλάδους.
Οι υπουργοί Γεωργίας αντάλλαξαν τις πρώτες απόψεις τους σχετικά με το περιεχόμενο των δύο σχεδίων, καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Κοινή διαπίστωση αποτέλεσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται έναν ισχυρό και ανθεκτικό κτηνοτροφικό τομέα, ικανό να παραμένει ανταγωνιστικός, χωρίς να υποχωρεί από τους στόχους της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας και της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρώπης. Οι πρόσφατες διεθνείς κρίσεις, οι διαταραχές στις εμπορικές ροές και η αύξηση του κόστους των αγροτικών εισροών έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της εξάρτησης της ευρωπαϊκής παραγωγής από εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Στο πλαίσιο αυτό, το σχέδιο δράσης για τις πρωτεΐνες αποσκοπεί στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, στη μεγαλύτερη αξιοποίηση της ευρωπαϊκής παραγωγής και στη μείωση των κινδύνων που δημιουργούνται από την υπερβολική εξάρτηση από συγκεκριμένες αγορές. Αρκετοί υπουργοί αναφέρθηκαν και στον δυνητικό ρόλο της Ουκρανίας στον εφοδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πρωτεϊνούχες πρώτες ύλες.
Ωστόσο, οι εκπρόσωποι των κρατών μελών κατέστησαν σαφές ότι οι στρατηγικές διακηρύξεις δεν αρκούν. Για να εφαρμοστούν στην πράξη τα σχέδια για την κτηνοτροφία και τις πρωτεΐνες απαιτείται επαρκής χρηματοδοτική στήριξη, τόσο μέσα από τη νέα ΚΑΠ όσο και στο πλαίσιο του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
Ο ρόλος των γυναικών στην ύπαιθρο
Ξεχωριστή θέση στη συνεδρίαση κατέλαβε η συμμετοχή των γυναικών στη γεωργία. Η ιρλανδική Προεδρία έθεσε το θέμα στην ημερήσια διάταξη, επιδιώκοντας να αναδείξει τους τρόπους με τους οποίους ο αγροδιατροφικός τομέας μπορεί να γίνει πιο συμπεριληπτικός, βιώσιμος και ελκυστικός για τη νέα γενιά αγροτισσών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι γυναίκες οι οποίες αναγνωρίζονται επισήμως ως κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων και είναι επιλέξιμες για στήριξη από την ΚΑΠ αντιπροσωπεύουν περίπου το 31% του συνόλου. Πρόκειται για σχεδόν 2,9 εκατομμύρια γυναίκες, σε σύνολο περίπου 9 εκατομμυρίων κατόχων αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με δεδομένο ότι το 2026 έχει ανακηρυχθεί από τα Ηνωμένα Έθνη Διεθνές Έτος της Αγρότισσας, οι υπουργοί υπογράμμισαν την ανάγκη μεγαλύτερης προβολής και επίσημης αναγνώρισης της συμβολής των γυναικών στην αγροτική οικονομία. Παράλληλα, συμφώνησαν ότι πρέπει να ενισχυθεί η εκπροσώπησή τους σε διοικητικές θέσεις και σε κέντρα λήψης αποφάσεων.
Κρίσιμος παράγοντας θεωρείται η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και υποδομές, όπως οι δομές παιδικής φροντίδας, οι σύγχρονες μεταφορές και οι γρήγορες ευρυζωνικές συνδέσεις. Αντίστοιχη σημασία αποδίδεται στην ισότιμη δυνατότητα των γυναικών να αγοράζουν ή να κληρονομούν γεωργική γη και να ιδρύουν δικές τους επιχειρήσεις.
Οι προτεραιότητες της ιρλανδικής Προεδρίας
Η Ιρλανδία παρουσίασε, επίσης, το πρόγραμμα εργασιών της για το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Με κεντρικό σύνθημα «Ισχύς με ενότητα», η Προεδρία έθεσε ως βασικές προτεραιότητες την προστασία των αγροτικών και αλιευτικών εισοδημάτων, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, την ανανέωση των γενεών, την απλούστευση των διαδικασιών και τη διατήρηση ζωντανών αγροτικών και παράκτιων κοινοτήτων.
Παράλληλα, το Συμβούλιο συζήτησε γεωργικά ζητήματα που συνδέονται με το διεθνές εμπόριο, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των ευρωπαϊκών προϊόντων με Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη. Οι υπουργοί ζήτησαν αυξημένη προστασία των προϊόντων αυτών μέσα από τις υφιστάμενες και τις μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες, καθώς και την ενσωμάτωση ρητρών διασφάλισης.
Βασικό ζητούμενο είναι να εξασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού και αμοιβαιότητα, ώστε οι Ευρωπαίοι παραγωγοί, οι οποίοι εφαρμόζουν αυστηρούς περιβαλλοντικούς και ποιοτικούς κανόνες, να μη βρίσκονται αντιμέτωποι με εισαγόμενα προϊόντα που παράγονται με χαμηλότερες προδιαγραφές.
Έγκριση της στήριξης για τα λιπάσματα
Ιδιαίτερης σημασίας ήταν και η έγκριση της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση της απότομης αύξησης των τιμών των λιπασμάτων, η οποία συνδέεται με την κρίση στη Μέση Ανατολή.
Η ρύθμιση τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο των στρατηγικών σχεδίων της ΚΑΠ και τον οριζόντιο κανονισμό, παρέχοντας στα κράτη μέλη πρόσθετα εργαλεία για την οικονομική ενίσχυση των παραγωγών. Η ταχύτητα με την οποία εγκρίθηκε αποτυπώνει την ανησυχία που επικρατεί για τις επιπτώσεις του κόστους των εισροών στη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Η συνεδρίαση ανέδειξε ότι η ευρωπαϊκή γεωργία βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο κρίσιμων αποφάσεων. Η επιτυχία των νέων στρατηγικών θα εξαρτηθεί από το εάν οι πολιτικές δεσμεύσεις θα συνοδευτούν από επαρκείς πόρους, αποτελεσματικά μέτρα και ουσιαστική στήριξη των ανθρώπων που κρατούν ζωντανή την ευρωπαϊκή ύπαιθρο.
