Την εμφάνιση του επιβλαβούς ιού καραντίνας Tomato leaf curl New Delhi virus (ToLCNDV) σε υπαίθριες καλλιέργειες κολοκυθιού ανακοίνωσε η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Αλιείας της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για την πρώτη επίσημη διαπίστωση της παρουσίας του στην περιοχή, σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο της υπηρεσίας, με ημερομηνία 14 Σεπτεμβρίου 2026.
Ο ιός, γνωστός ως «ιός του καρουλιάσματος των φύλλων της τομάτας του Νέου Δελχί», αποτελεί σοβαρή απειλή για την παραγωγή. Παρά την ονομασία του, το ισπανικό στέλεχος ToLCNDV-ES, που έχει εξαπλωθεί στη Μεσόγειο, προσβάλλει κυρίως κολοκυνθοειδή, όπως κολοκυθάκια, αγγούρια και πεπόνια. Στην Ελλάδα η παρουσία του έχει αναφερθεί από το 2018.
Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν αρχικά χλώρωση ανάμεσα στις νευρώσεις των φύλλων, η οποία εξελίσσεται σε κίτρινο μωσαϊκό, καθώς και καρούλιασμα, παραμορφώσεις και περιορισμένη ανάπτυξη. Ο νανισμός είναι ιδιαίτερα έντονος όταν προσβάλλονται νεαρά φυτά. Στους καρπούς παρατηρούνται τραχύτητα, επιμήκη σκασίματα και μικρότερο μέγεθος, ενώ η παραγωγή μπορεί να σταματήσει, προκαλώντας σοβαρές οικονομικές απώλειες.
Βασικός φορέας μετάδοσης είναι ο αλευρώδης του καπνού, Bemisia tabaci. Το έντομο προσλαμβάνει τον ιό όταν τρέφεται από μολυσμένα φυτά και μπορεί να τον μεταδίδει σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Όπως επισημαίνει η υπηρεσία, ακόμη και λίγα έντομα αρκούν για να προκαλέσουν επιδημίες. Η μεταφορά προσβεβλημένων φυτών προς φύτευση αποτελεί επίσης σημαντικό δρόμο εξάπλωσης σε μεγάλες αποστάσεις.
Η προστασία στηρίζεται στην πρόληψη, στον συστηματικό έλεγχο και στη διαχείριση του εντόμου που μεταδίδει την ασθένεια. Συνιστάται χρήση υγιούς, πιστοποιημένου πολλαπλασιαστικού υλικού, με τα φυτά προς φύτευση να συνοδεύονται από φυτοϋγειονομικό διαβατήριο. Παράλληλα, απαιτούνται τακτικές επιθεωρήσεις στα σπορεία, στους αγρούς και στα θερμοκήπια, καθώς και εκρίζωση και καταστροφή φυτών που εμφανίζουν συμπτώματα ίωσης.
Στα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνονται ακόμη η καταστροφή υπολειμμάτων της καλλιέργειας, η έγκαιρη αντιμετώπιση ζιζανίων και η απομάκρυνση αυτοφυών φυτών ξενιστών. Η αμειψισπορά με καλλιέργειες που δεν προσβάλλονται περιορίζει τις εστίες μόλυνσης, ενώ τα εντομοστεγή θερμοκήπια και οι κίτρινες κολλητικές παγίδες συμβάλλουν στην προστασία και στην παρακολούθηση του αλευρώδη.
Η αρμόδια Διεύθυνση καλεί τους παραγωγούς να γνωστοποιούν στη Φυτοϋγειονομική Υπηρεσία κάθε υποψία ή διαπίστωση παρουσίας του ιού. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η άμεση ενημέρωση είναι κρίσιμες για τον περιορισμό της εξάπλωσης και την προστασία γειτονικών εκμεταλλεύσεων.
