Η συνολική βιωσιμότητα της αλιείας της ΕΕ έχει βελτιωθεί και λιγότερα αποθέματα υπεραλιεύονται, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Βιώσιμη αλιεία στην ΕΕ: τρέχουσα κατάσταση και προσανατολισμοί για το 2024».
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση, απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα των αλιευτικών δραστηριοτήτων και η συνεχής βελτίωση της κατάστασης των ιχθυαποθεμάτων. Η ανακοίνωση της Επιτροπής βασίζεται σε ανεξάρτητες επιστημονικές αξιολογήσεις.
Η ανακοίνωση περιγράφει τους προσανατολισμούς για τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες για το 2024 και ξεκινά διαδικασία διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς. Οι προτάσεις θα έχουν ως στόχο να διατηρήσουν τα αποθέματα που έχουν ήδη φθάσει σε βιώσιμα επίπεδα σε αυτά τα επίπεδα και να συμβάλουν στην αποκατάσταση άλλων ιχθυαποθεμάτων.
Βελτιώσεις στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό, στη Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο
Φαίνεται πως τα ιχθυαποθέματα στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό βρίσκονται γενικά εντός υγιών ορίων, ενώ η τελευταία αξιολόγηση δείχνει τα καλύτερα μέχρι στιγμής αποτελέσματα όσον αφορά τη βιωσιμότητα. Ένα ιδιαίτερα θετικό παράδειγμα είναι ο Βισκαϊκός Κόλπος, ο οποίος στην τελευταία αξιολόγηση του 2021 έγινε η πρώτη θαλάσσια περιοχή της ΕΕ χωρίς υπεραλίευση αποθεμάτων. Αυτό αποδεικνύει ότι οι αποφάσεις της ΕΕ για τη βιώσιμη διαχείριση της αλιείας αποδίδουν καρπούς.
Παράλληλα, επισημαίνεται πως στη Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο, ενώ οι τοίχοι γίνονται με αργούς ρυθμούς υγιέστερες, η θνησιμότητα λόγω αλιείας εξακολουθεί να δημιουργεί δυσκολίες. Το ποσοστό θνησιμότητας λόγω αλιείας για το 2020, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, είναι το χαμηλότερο μέχρι στιγμής, αλλά εξακολουθεί να είναι κατά 71 % υψηλότερο από το συνιστώμενο ποσοστό βιωσιμότητας. Ως εκ τούτου, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες. Επιπλέον, οι αλιευτικές κοινότητες επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή, γεγονός που οδηγεί σε αβεβαιότητες λόγω της φθίνουσας διαθεσιμότητας των ιχθυαποθεμάτων από τα οποία εξαρτώνται για την επιβίωσή τους. Η παράνομη, λαθραία και άναρχη (ΠΛΑ) αλιεία επηρεάζει επίσης την πρόσβαση των αλιέων σε επαρκείς πόρους και απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την κααπολέμησή της, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τρίτες χώρες.
Η κατάσταση στη Βαλτική εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση, καθώς άλλες πιέσεις εκτός της αλιείας επηρεάζουν τους πληθυσμούς ιχθύων. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για να αντιμετωπίσει όλες τις διάφορες πιέσεις που ασκούνται στα ιχθυαποθέματα και να συμβάλει στη βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων στη Βαλτική Θάλασσα. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για την αντιστροφή της κατάστασης αυτής με την πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ.
Τον περασμένο Φεβρουάριο, η Επιτροπή πρότεινε δέσμη μέτρων για τη βελτίωση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας του τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ και για την αντιμετώπιση πολλών από αυτές τις προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων.
Τέλος, η στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας είχε αντίκτυπο στην αλιεία της ΕΕ με διάφορους τρόπους, ιδίως στον Εύξεινο Πόντο. Έχει οδηγήσει σε συνεχιζόμενες διαταραχές των αλιευτικών δραστηριοτήτων και των εμπορικών ροών, είχε αντίκτυπο στις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και σε ορισμένες διαπραγματεύσεις σε διεθνές επίπεδο.
Επόμενα βήματα
Τα κράτη μέλη, τα γνωμοδοτικά συμβούλια, ο αλιευτικός κλάδος, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις και οι ενδιαφερόμενοι πολίτες ενθαρρύνονται να μοιραστούν τις απόψεις τους σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση και τις μελλοντικές κατευθύνσεις των αλιευτικών δυνατοτήτων για το 2024. Καλούνται να εκφράσουν τις απόψεις τους έως τις 31 Αυγούστου στο πλαίσιο της διαδικτυακής δημόσιας διαβούλευσης.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση, η Επιτροπή θα υποβάλει τις τρεις προτάσεις της για κανονισμούς σχετικά με τις αλιευτικές δυνατότητες για το 2024: στον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα, στη Βαλτική Θάλασσα, καθώς και στη Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο. Οι προτάσεις θα λαμβάνουν υπόψη τα πολυετή σχέδια και θα βασίζονται σε επιστημονικές γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση των Θαλασσών (ICES), καθώς και στην οικονομική ανάλυση που παρέχει η Επιστημονική, Τεχνική και Οικονομική Επιτροπή Αλιείας (ΕΤΟΕΑ). Στις προτάσεις θα περιλαμβάνονται επίσης προσαρμογές που θα προκύψουν από την εφαρμογή της υποχρέωσης εκφόρτωσης.
Τέλος, το Συμβούλιο θα συζητήσει τις προτάσεις της Επιτροπής και θα αποφασίσει σχετικά με τις αλιευτικές ποσοστώσεις για το 2024 κατά τις συνόδους του τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο του τρέχοντος έτους.
