Η στρατηγική προσέγγιση για τη γεωργική έρευνα και καινοτομία βάζει στο επίκεντρο μια φαινομενικά δύσκολη εξίσωση: περισσότερη αξία από τη γη, αλλά με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Στόχος της είναι να ενισχυθεί η βιώσιμη πρωτογενής παραγωγή στη γεωργία και τη δασοκομία, μετατρέποντας την επιστημονική γνώση και τις νέες τεχνολογίες σε πρακτικές λύσεις για το χωράφι, τη φάρμα και το δάσος. Το σχέδιο οργανώνεται γύρω από τρεις πρώτες, κομβικές προτεραιότητες: αποτελεσματική διαχείριση πόρων, υγεία φυτών και ζώων, και οικολογικές προσεγγίσεις από το αγρόκτημα έως το τοπίο.
Πρώτη προτεραιότητα είναι η ενθάρρυνση της αποτελεσματικής διαχείρισης των πόρων. Η βασική ιδέα δεν είναι απλώς «να εξοικονομήσουμε», αλλά να βρεθεί μια σταθερή ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγικότητα και στους περιβαλλοντικούς στόχους, έτσι ώστε ο κλάδος να παραμείνει παραγωγικός μακροπρόθεσμα και τα οικοσυστήματα να πιέζονται λιγότερο. Σε αυτό το πλαίσιο, η έρευνα και η καινοτομία στρέφονται σε στρατηγικές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκουν να ενδυναμώσουν τον ρόλο γεωργίας και δασοκομίας στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Κρίσιμο ρόλο παίζουν οι ψηφιακές και άλλες τεχνολογίες, που μπορούν να βελτιώσουν την αποδοτική χρήση εισροών και να αναβαθμίσουν τις περιβαλλοντικές επιδόσεις. Στην ίδια γραμμή, δίνεται έμφαση στη γονιμότητα και στις λειτουργίες του εδάφους, στη μείωση της κατανάλωσης νερού και της ρύπανσης των υδάτων, αλλά και στην κυκλική οικονομία: καλύτερη αξιοποίηση καταλοίπων και υποπροϊόντων, βελτιστοποίηση ροών πόρων και σύνδεση αστικών και αγροτικών συστημάτων. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της διατήρησης και της ορθότερης χρήσης των γενετικών πόρων για την αναπαραγωγή φυτών και ζώων.
Δεύτερη προτεραιότητα είναι να γίνουν τα φυτά και τα ζώα πιο υγιή, προϋπόθεση για ανθεκτικά συστήματα παραγωγής. Οι βιοτικές απειλές –παράσιτα, παθογόνα, ασθένειες– μεταβάλλονται γρήγορα και συχνά απρόβλεπτα, γεγονός που απαιτεί ολοκληρωμένες προσεγγίσεις: πρόληψη, παρακολούθηση, έλεγχο και διαχείριση κινδύνων. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων αντί αμφισβητούμενων φυτοπροστατευτικών προϊόντων και αντιμικροβιακών, αλλά και στη λειτουργική εφαρμογή της προσέγγισης «Μία Υγεία», που συνδέει την υγεία ανθρώπων, ζώων και περιβάλλοντος. Από την πρόληψη έως τα εργαλεία έγκαιρης ανίχνευσης και τους νέους τρόπους αντιμετώπισης, η στρατηγική επιδιώκει να θωρακίσει την παραγωγή απέναντι σε αναδυόμενους κινδύνους.
Τρίτη προτεραιότητα είναι η υιοθέτηση οικολογικών προσεγγίσεων από το αγρόκτημα έως το τοπίο, με επίκεντρο το δυναμικό των οικοσυστημικών υπηρεσιών. Η έρευνα εξετάζει τον λειτουργικό ρόλο της βιοποικιλότητας, όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως παράγοντα που επηρεάζει άμεσα τη γονιμότητα, τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα των συστημάτων παραγωγής σε επίπεδο εκμετάλλευσης και ευρύτερου τοπίου. Παράλληλα, ενισχύεται η στήριξη της βιολογικής γεωργίας, των μικτών συστημάτων και της γεωργοδασοκομίας, ενώ η επιστημονική ματιά μετατοπίζεται από το μοριακό επίπεδο προς μια ολοκληρωμένη θεώρηση του τοπίου.
Έτσι, οι τρεις προτεραιότητες λειτουργούν συμπληρωματικά: από την έξυπνη διαχείριση πόρων, στην υγεία φυτών και ζώων, και τελικά στην οικολογική ανασύνθεση του αγροτικού χώρου, με τελικό ζητούμενο μια παραγωγή πιο βιώσιμη, πιο ανθεκτική και πιο ωφέλιμη για την κοινωνία.




































