Οι συνθήκες καλλιέργειας προβληματίζουν την κοινωνία και τους γεωργούς, ωθώντας τους να αναζητήσουν νέους τρόπους για τον μετριασμό των επιπτώσεων στο περιβάλλον, την καλή διαβίωση των ζώων και την υγεία.
Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Animal, μια επιστημονική ομάδα INRAE δίνει το όραμά της για την έρευνα που απαιτείται για την υποστήριξη της μετάβασης σε βιώσιμα κτηνοτροφικά συστήματα. Είναι απαραίτητο να τεθεί η υγεία και η καλή μεταχείριση των ζώων στο επίκεντρο των θεμάτων που μελετήθηκαν.
Πρέπει να περιλαμβάνουν όλους τους κρίκους της αλυσίδας: από το ζώο έως το αγρόκτημα και, γενικότερα, τα εδάφη, συμπεριλαμβανομένων επίσης των τομέων και των συστημάτων γεωργικών ειδών διατροφής.
Αυτό συνεπάγεται μια διεπιστημονική προσέγγιση όπου οι ζωικές, κτηνιατρικές και γεωργικές επιστήμες συνδυάζονται με τις κοινωνικές και οικονομικές επιστήμες. Είναι αναγκαία η συμμετοχή των γεωργών, των τοπικών ενδιαφερόμενων φορέων και των πολιτών σε μια συμμετοχική ερευνητική διαδικασία για τη δημιουργία βιώσιμων κτηνοτροφικών συστημάτων που λαμβάνουν υπόψη το κόστος τους, την αποδοχή τους και τον αντίκτυπό τους στις συνθήκες εργασίας και την ευημερία των γεωργών.
Οι συνθήκες εκτροφής, και ιδίως οι επιπτώσεις τους στην καλή διαβίωση και την υγεία των ζώων, αποτελούν στοιχεία αυξανόμενης ανησυχίας στην κοινωνία. Αυτός ο τομέας είναι στρατηγικός για το INRAE, το οποίο έχει δημιουργήσει ένα επιστημονικό πρόγραμμα αφιερωμένο σε αυτό, με στόχο την ανάπτυξη διεπιστημονικής έρευνας σχετικά με αυτό το θέμα. Το μετα-πρόγραμμα Sanba (Υγεία και καλή μεταχείριση των κτηνοτροφικών ζώων), που ξεκίνησε το 2019, θέτει την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων και των ανθρώπων ως βασικούς παράγοντες στον σχεδιασμό των κτηνοτροφικών συστημάτων.
Επανεξέταση των ερευνητικών ερωτημάτων μέσα από το πρίσμα της υγείας και της ευημερίας των ζώων και των αγροτών
Η τοποθέτηση της κοινής βελτίωσης της υγείας και της καλής μεταχείρισης των ζώων στο επίκεντρο του μετασχηματισμού των κτηνοτροφικών συστημάτων αλλάζει σημαντικά την προοπτική και τα ερευνητικά ερωτήματα σε διαφορετικές κλίμακες.
Έτσι, σε επίπεδο ζώων και εκμεταλλεύσεων: βελτιώνεται η αντοχή στις ασθένειες και η ανοσία των ζώων με συνθήκες εκτροφής που ενισχύουν την ευημερία τους και με ποιους μηχανισμούς;
Από πρακτικής πλευράς, ποιοι νέοι τρόποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι κτηνοτρόφοι για να αξιολογήσουν την υγεία και την ευημερία των ζώων τους και να προβλέψουν την εμφάνιση διαταραχών;
Η υγεία και η ευημερία μπορεί μερικές φορές να φαίνονται αντιφατικές.
Για παράδειγμα, πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι τα ζώα έχουν πρόσβαση στην ύπαιθρο, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλειά τους από τον κίνδυνο ασθενειών, όπως η γρίπη των πτηνών;
Η έντονη εντατικοποίηση και εξορθολογισμός των κτηνοτροφικών πρακτικών για την αύξηση της παραγωγικότητας των ζώων μπορεί επίσης να επηρεάσει την καλή διαβίωσή τους και να αυξήσει τον κίνδυνο ασθενειών.
Το μείζον ερώτημα που προκύπτει στη συνέχεια είναι: πώς μπορούν αυτές οι πρακτικές να εξελιχθούν για να βελτιστοποιήσουν την παραγωγή, εστιάζοντας παράλληλα στην υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων;
Ως εκ τούτου, οι επιστήμονες υποστηρίζουν τη συν-κατασκευή νέων συστημάτων με τους αγρότες, προκειμένου να αναλυθεί το κόστος, η αποδοχή και ο αντίκτυπός τους στις συνθήκες εργασίας και την ευημερία των αγροτών.
Διεπιστημονική έρευνα με τη συμμετοχή όλων των παραγόντων της αλυσίδας
Η πώληση ζωικών προϊόντων πραγματοποιείται μέσω πολλών μεσαζόντων και μεταποιητών, γεγονός που εγείρει πολλά ερωτήματα σε επίπεδο τομέων και εδαφών.
Η μελέτη των βέλτιστων στρατηγικών για τη βελτίωση της υγείας και της ευημερίας των ζώων, διατηρώντας παράλληλα την οικονομική βιωσιμότητα του τομέα και την αποδοχή των καταναλωτών να πληρώνουν, αποτελεί, συνεπώς, μοχλό ανταπόκρισης σε αυτές.
Θέτει επίσης το ζήτημα της αποδοχής των κτηνοτροφικών συστημάτων από την κοινωνία. Είναι σημαντικό να βελτιωθούν οι γνώσεις των πολιτών σχετικά με την κτηνοτροφία και να αναπτυχθούν στενότερες και πιο εποικοδομητικές ανταλλαγές μεταξύ γεωργών, επαγγελματιών του κτηνοτροφικού τομέα και πολιτών και καταναλωτών.
Αυτά τα ερωτήματα συνηγορούν υπέρ της διεπιστημονικής έρευνας, εμπλέκοντας επίσης τους δημόσιους φορείς λήψης αποφάσεων σε μια συμμετοχική ερευνητική προσέγγιση για την οικοδόμηση ενός κοινού οράματος βιώσιμων κτηνοτροφικών συστημάτων.
